VII SA/Wa 1056/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-24
Skład orzekający: Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienia organów Państwowej Straży Pożarnej, odmawiające stwierdzenia nieważności innych postanowień lub wyrażające zgodę na odstępstwo od przepisów przeciwpożarowych, podlegają wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Postanowienia organów Państwowej Straży Pożarnej, odmawiające stwierdzenia nieważności innych postanowień lub wyrażające zgodę na odstępstwo od przepisów przeciwpożarowych, nie podlegają wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA, ponieważ nie są to akty, które wymagają wykonania i mogą spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów zobowiązujących lub nakładających obowiązki.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień Komendanta Wojewódzkiego i Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności postanowień oraz zgody na odstępstwo od przepisów przeciwpożarowych. Skarżąca argumentowała, że wykonanie tych postanowień narazi ją na znaczne szkody, w tym zniszczenie przyrody, kolizję z postanowieniem sądu powszechnego oraz ograniczenie oświetlenia i funkcji przeciwpożarowych jej budynku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania postanowień Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. Sp. z o.o. z siedzibą we W. o wstrzymanie wykonania postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] oraz postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] oraz postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...]
Skarżąca spółka w dniu 7 sierpnia 2014 r. złożyła wniosek o wstrzymanie postanowień: [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] i z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...].
Skarżąca wskazała, że wykonanie postanowienia w zaskarżonym zakresie narazi spółkę na niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków na mieniu, związanych z budową budynku mieszkalnego z garażem podziemnym oraz rozbiórką budynków gospodarczych przy ul. S. [...] we W. w oparciu o pozwolenie budowlane, wydane w związku z uzyskaniem przez inwestora odstępstw od przewidzianych prawem warunków ochrony przeciwpożarowej budynku. Wskazała, że postanowienia te zostały wydane w granicach tej samej sprawy. Podniosła, że w dniu 12 maja 2014 r. zauważono, że drzewa na działce nr [...], będącej w jej użytkowaniu wieczystym, zaczęły usychać, podejrzewane jest podlanie ich nieznaną substancją chemiczną. Znajdują się one w miejscu, w którym ma powstać droga pożarowa. W tej sytuacji niewstrzymanie wykonania ww. postanowień spowoduje zniszczenie przyrody i przekształcenie krajobrazu w sposób trwały i nieodwracalny.
Skarżąca podniosła, iż Sąd Rejonowy dla W. udzielił jej ochrony naruszonego przez inwestora posiadania, a niewstrzymanie wykonania ww. postanowień doprowadzi do ich kolizji z postanowieniem sądu powszechnego.
W ocenie skarżącej, [...] Komendant Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w postanowieniu objętym wnioskiem oparł się o nieprawdziwe oświadczenie architekta. Postępowanie prokuratorskie w tej sprawie zostało umorzone.
Skarżąca stoi na stanowisku, iż przebieg drogi pożarowej uniemożliwi jej korzystanie z jej nieruchomości, gdyż fragment tej drogi znajduje się na terenie należącym do skarżącej
Projektowany budynek, w ocenie skarżącej, ograniczy w sposób rażący oświetlenie przeznaczonego na stały pobyt ludzi pomieszczenia skarżącej, którego głównym źródłem oświetlenia jest okno na ścianie szczytowej, do której przylegać ma projektowany budynek. Okno to pełni również funkcję przeciwpożarową i przeciwwłamaniową, a ściana, w której znajduje się okno, jest ścianą oddzielenia pożarowego – czego inwestor nie wziął pod uwagę. Ponadto projektowany budynek, przylegający do ściany budynku skarżącej, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie stacji benzynowej, co w razie pożaru spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki na mieniu skarżącej lub innego podmiotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że sąd może wstrzymać na wniosek skarżącego akty lub czynności, o których mowa w § 1 art. 61. Z przepisu tego wynika więc, że, po pierwsze, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, ale jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku (sąd nie może orzekać o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu), a po drugie, wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonego aktu. Dopiero w przypadku, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Oznacza to, że powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga, zakreślają jednakowe ramy prawne, należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone, jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 683/12).
Przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy zatem tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 470/14).
Stwierdzić należy, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania strona skarżąca objęła dwa postanowienia, wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia, oraz postanowienie, którego treścią jest zgoda na odstępstwo od przepisów przeciwpożarowych. Takie postanowienia nie wymagają wykonania i nie nadają się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu, nie mogą więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło