VII SA/Wa 1058/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. K. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. K. A. z dnia 21.05.2007r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie udzielonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...].11.2005r. pozwolenia dla firmy "C." –K. Z. na budowę budynku wielorodzinnego 6-cio lokalowego z garażem wraz z elementami zagospodarowania terenu oraz 6-ciu szczelnych zbiorników na ścieki sanitarne na działce nr ew. [...] z obrębu [...] (d. [...]) przy ul. [...] w W. - odmówił wznowienia postępowania. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w dniu 21.05.2007r. A. K. A. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].11.2005r. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...].06.2007r. odmówiono wznowienia postępowania w tej sprawie. Decyzją z dnia [...].12.2007r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...]. A. K. A. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 06.2008r. Sygn. akt VII SA/Wa SA/Wa 284/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Na skutek wyroku Wojewoda [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...]06.2007r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania Prezydent W. uznał, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].11.2005r. nr [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 4 kpa t.j. pominięcie wnioskodawcy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Wnioskodawca podniósł, że działka nr ew. [...] z obrębu [...] położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie z działką, dla której wydano decyzję nr [...] z dnia [...].11.2005r. Organ stwierdził, że w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w tym postępowaniu stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i podniósł, że właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Organ wskazał, że pismem z dnia 29.10.2008r. zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie treści wniosku z dnia 21.05.2007r. poprzez wskazanie konkretnego przepisu obowiązującego prawa materialnego, wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...] z obrębu [...], spowodowane wydaniem decyzji z dnia [...].11.2005r. o pozwoleniu na budowę. Prezydent W. podniósł, że w piśmie z dnia 17.11.2008r. wnioskodawca opisał ogólną sytuację, która zdaniem wnioskodawcy może powodować wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...] z obrębu [...]. Wnioskodawca nie wskazał jednak konkretnego przepisu, wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...] spowodowane wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że można jedynie przypuszczać, że użytkownicy przedmiotowej działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] poprzez niewłaściwe korzystanie z dojazdu mogą naruszać teren działki wnioskodawcy, tj. działki nr ew. [...], jest to jednak tylko przypuszczalne zdarzenie, które w przypadku zaistnienia jest uregulowane przepisami prawa cywilnego. Prezydent W. podniósł, że wydając decyzję o pozwoleniu na budowę stwierdził, iż szerokość dojścia i dojazdu do inwestycji jest wystarczająca i umożliwia obsługę komunikacyjną planowanej inwestycji bez naruszania terenu działki nr [...], a fakt prawidłowości planowanego dojazdu do przedmiotowej inwestycji został udokumentowany przez inwestora poprzez uzyskanie właściwych zgód i opinii zarządzającego drogą dojazdową (ul. [...] i ulicą [...]), ti. Burmistrza Dzielnicy U. W.. Organ zauważył ponadto, że pkt 1.4 decyzji nr [...] z dnia [...].02.2005r. o warunkach zabudowy stanowi: "Obsługa komunikacyjna inwestycji od ul. [...] (zgodnie z wnioskiem Inwestora). Dla ul. [...] i projektowanej od północy ul. [...] zostały wydane dane techniczne Nr [...]. Parkowanie na terenie działki własnej". Wnioskodawca załączył do wniosku o warunki zabudowy koncepcję projektu zagospodarowania terenu inwestycji z bezpośrednim wjazdem od strony ul. [...], a jedynie z dojazdem poprzez ul. [...]. W związku z tymi ustaleniami organ stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu przedmiotowego budynku 6-cio lokalowego z wjazdem od strony ul. [...], zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].11.2005r., jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...].02.2005r. W ocenie Prezydenta W. wnioskodawca ubiegający się o wznowienie postępowania nie miał przymiotu strony w postępowaniu o wydanie przedmiotowej decyzji nr [...] z dnia [...].11.2005r. o pozwoleniu na budowę, wobec czego należało odmówić wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A.K. A. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...].01.2009r. Nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ wskazał, że obszar oddziaływania obiektu, zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2005r., obejmuje działki wskazane w tej decyzji. Z uwagi na fakt, że działka nr [...] z obrębu [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wnioskująca nie była stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] podkreślił też, że działka wnioskodawczyni nie graniczy z działką inwestora, działki dzieli droga o szerokości 4,20m. Zdaniem organu usytuowanie spornego budynku nie ograniczy prawidłowej zabudowy działki wnioskującej, gdyż usytuowanie obiektu na jej działce musi być zgodne z ustaleniami planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy wydanej z powodu braku planu. Organ wskazał też, że z treści zatwierdzonego w/w decyzją projektu wynika ponadto, że parkowanie powinno odbywać się na działce inwestora, nie potwierdził się również zarzut, że decyzja o warunkach zabudowy dla tej inwestycji przewiduje inny dojazd do obiektu. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. nr [...] złożyła A. K. A.. Skarżąca podniosła, że fakt, iż jej działka oraz działka inwestora są rozdzielone wąską drogą polną nie może przesądzać o tym, że nie ma możliwości oddziaływania obiektu usytuowanego na działce nr [...] na nieruchomość stanowiącą jej własność. Zlokalizowanie na działce nr ew. [...] zamierzenia inwestycyjnego w postaci budynku wielorodzinnego, a zwłaszcza sposób jej obsługi komunikacyjnej skutkuje koniecznością wykorzystywania do tego celu działki stanowiącej własność A. A.. Skarżąca podniosła, że organ wydając pozwolenie na budowę de facto ograniczył prawo własności i zezwolił na naruszenie tej własności. Takie ograniczenie własności, poprzez wydanie w dniu [...].11.2005r. decyzji nr [...] pociągnęło za sobą daleko idące skutki, bowiem ten sam organ w 2007 roku z uwagi na tę decyzję nie wyraził zgody na wykonanie tymczasowego ogrodzenia działki dz. Nr [...]. Decyzją z dnia [...].09.2007r. Nr [...] Prezydent W. wniósł sprzeciw przeciwko wybudowaniu tymczasowego ogrodzenia działki skarżącej od strony ul. [...]. W uzasadnieniu do sprzeciwu podano że "budowa tego ogrodzenia spowoduje ograniczenie dla terenów sąsiednich. Ulica [...] jest w zarządzie dzielnicy U. i stanowi drogę dojazdową do istniejących posesji. Zarządca ulicy- Burmistrz dzielnicy U. wyraził pisemną zgodę na dojazd tą ulicą właścicielom posiadającym wjazdy na swoje posesje od strony ul. [...]". Skarżąca podniosła, że Prezydent W. zgłaszając sprzeciw przyznał, że inwestycja powstała na działce nr [...] oddziaływuje na nieruchomość będącą własnością A. A.. W skardze podniesiono, że organ wydając zgodę na lokalizację zjazdów -decyzję na podstawie której wydano pozwolenie na budowę z góry założył, że użytkownicy działki nr [...] z obrębu [...], aby wjechać na teren swojej posesji będą korzystali z terenu działki A. A.. Prezydent W. wydając decyzję [...] z dnia [...].11.2005r. był świadomy tego, że obsługa techniczna inwestycji nie będzie możliwa od strony tzw. [...], pomimo to wydał pozwolenie na budowę całkowicie zmieniając ustalenia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, w której to decyzji obsługa techniczna przewidziana była od strony ul. [...]. Świadczy o tym uzasadnienie do decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdów na drogę [...], w którym organ stwierdził, że: "Wnioskodawca ze względu na niewielką szerokość pasa drogowego (ok. 4 m) może mieć utrudniony dojazd do nieruchomości." Jednocześnie skarżąca podniosła, że szerokość pasa drogi w najszerszym miejscu, zgodnie z pomiarami wykonanymi w 2004 r. przez uprawnionego geodetę nie przekraczała 3,80 m. Zdaniem skarżącej decyzja udzielająca pozwolenia na budowę jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie obsługi komunikacyjnej. Z wydanej przez Prezydenta W. decyzji o warunkach zabudowy wynika wprost, że organ wyraził zgodę na obsługę komunikacyjną inwestycji tylko od strony ul. [...]. Jednocześnie skarżąca wskazała, że z decyzji Nr [...] nie wynika, aby Wojewoda [...], a także Prezydent W. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy brał pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w orzeczeniu WSA z dnia 17 czerwca 2008r. Przed wydaniem ponownej decyzji nie podjęto kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wzięto także pod uwagę zalecenia Sądu, aby dokonać oględzin i stosownych pomiarów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparty został o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Odmowa wznowienia postępowania postępowania z tego powodu, że wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić tylko wówczas gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeżeli istnieją wątpliwości co do tego czy wnioskodawca jest stroną to badanie przymiotu strony następuje w kolejnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. W takim bowiem przypadku ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania. Takie stanowisko prezentowane jest w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 22.10.1998 r, IV S.A. 116/98, LEX nr 43747, wyrok NSA z dnia 05.12.2007 r, II OSK 1631/06 , z dnia 22.01.2008 r, II OSK 1892/06.). W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r, sygn.akt. VII S.A./Wa 284/08 zawarł ocenę prawną wiążącą w sprawie sąd oraz organ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ). Z oceny tej wynika, że istnieją wątpliwości co do tego czy wnioskodawca jest stroną. W celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakreślił kierunek w jakim należy prowadzić postępowanie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że " skoro więc jest takie usytuowanie poszczególnych gruntów i ustalenie wjazdu na teren zainwestowany od strony drogi polnej zamiast od ulicy [...] to organ II instancji nie może, bez zbadania ( w drodze oględzin i stosownych pomiarów ), uznać, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i odmówić prawa stron jedynie dlatego, że działki są przedzielone wąskim pasem niehipotekowanego gruntu". W związku z powyższą oceną prawną organ powinien zbadać przesłankę z art. 148 § 2 kpa, a w przypadku zachowania terminu wydać postanowienie o wznowieniu postępowania celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego stosownie do treści art. 149 § 2 kpa. Jeżeli w wyniku ustaleń wskazanych przez Sąd organ dojdzie do przekonania, iż podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony to winien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji z naruszeniem art. 149 § 3 kpa orzekł o odmowie wznowienia postępowania, dokonując we wstępnym etapie postępowania oceny, iż stronie skarżącej nie służy przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy nie wynika aby organy przeprowadziły oględziny oraz stosowne pomiary wjazdów na teren zainwestowany od strony drogi polnej za którą znajduje się działka skarżącej. Organy z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. nie zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowowania co powoduje konieczność uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 tej ustawy.