VII SA/Wa 1059/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-24
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją i oddalona skarga kasacyjna?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, a następnie oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego w tej sprawie. Ponowna weryfikacja decyzji w tym samym trybie jest niedopuszczalna z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1999 r. Decyzja Wojewody dotyczyła udostępnienia terenu posesji w celu uzupełnienia ubytków tynku. Skarżący zarzucili organom wydawanie decyzji bez podstawy prawnej, niewłaściwość organów oraz zatajenie samowoli budowlanej. Sąd oddalił skargę, uznając, że sprawa była już wielokrotnie rozstrzygana, w tym przez NSA, a ponowne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. K., H. K. i Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], odmawiającym wszczęcia na wniosek Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 1999 r., znak: [...], w części nakazującej Pani G. K., Pani H. K. oraz Panu Z. K. udostępnienie terenu posesji w [...] przy ulicy [...] celem uzupełnienia ubytków tynku ścian granicznych budynku gospodarczego należącego do Pani M. H., usytuowanego w [...] przy ulicy [...], oraz uchylającej ww. decyzję z dnia [...] września 1999 r. w części dotyczącej terminu wykonania ww. obowiązku i określającej czas korzystania z nieruchomości przy ulicy [...] na 3 dni – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], odmówił wszczęcia na wniosek Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 1999 r., znak: [...], w części nakazującej Pani G. K., Pani H. K. oraz Panu Z. K. udostępnienie terenu posesji w [...] przy ulicy [...] celem uzupełnienia ubytków tynku ścian granicznych budynku gospodarczego należącego do Pani M. H., usytuowanego w [...] przy ulicy [...], oraz uchylającej ww. decyzję z dnia [...] września 1999 r. w części dotyczącej terminu wykonania ww. obowiązku i określającej czas korzystania z nieruchomości przy ulicy [...] na 3 dni.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie wystąpiła Pani H. K., Pani G. K. i Pan Z. K.
W wyniku rozpoznania środka odwoławczego wskazano, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych.
O niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych orzeka się na podstawie art. 61 a § 1 Kpa. Niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych zachodzi między innymi w sytuacji, gdy żądanie dotyczy wydania decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Z akt sprawy wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził na wniosek Państwa G., H. oraz Z. K. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...]. GINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak: [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...].
Następnie wyrokiem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 3683 i 3684/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Państwa G., H. oraz Z. K. na powyższą decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2002 r., znak: [...]. Skarga kasacyjna Państwa K. od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] września 2004 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 września 2005 r., sygn. akt II OSK 15/05.
Podkreślono, że ponowna weryfikacja decyzji w tym samym trybie jest niedopuszczalna z uwagi na to, że rozstrzygnięcie takie dotknięte byłoby wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, czyli dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną stwarza bowiem stan powagi rzeczy osądzonej.
Tym samym nie jest możliwe ponowne wszczęcie na wniosek tych samych osób postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...], jak również ustosunkowanie się do podnoszonych przez wnioskodawców zarzutów. Z tego samego względu stanowisko zajęte przez Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. pozostaje bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Na marginesie dodał organ, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z. K. na postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], odmawiające z identycznych jak w niniejszej sprawie powodów wszczęcia na wniosek Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...]. Analogiczne stanowisko Sąd zajął również w wyroku z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 905/09, oddalającym skargę Pani G. K. na decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję GINB z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], odmawiającą z wszczęcia na wiosek Pani H. K., Pani G. K. i Pana Z.K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r" znak: [...].
Skargę na to postanowienie złożyli G. K., H. Kret i Z. K. W skardze wskazali, że obydwie decyzje zostały wydane przez organy niewłaściwe w sprawie oraz bez podstawy prawnej, co potwierdza pismo z dnia [...].12. 2013r Naczelnika Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego w [...] (kserokopia pisma w załączeniu). Art. 47 Prawa budowlanego nie miał zastosowania w przedmiotowej w sprawie, gdyż ustawodawca nie przewidział na wykonywanie bieżących robót konserwacyjnych udostępniania terenu. Ponadto inwestor nie posiadał ani ważnego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych ani ważnego zgłoszenia w oparciu, o które to decyzje można rozpocząć roboty budowlane lub przygotowawcze a takich inwestor nie zamierzał wykonywać jak wynika z treści pisma z dnia [...].12.2013r. Ponadto Starostwa [...], Wojewoda [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zataili samowolę budowlaną (budynki takie nie podlegają ochronie prawnej a ponadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 09.10.2012r Sygn. akt P 27/11 prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia jest przestępstwem i podlega odpowiedzialności karnej z mocy art. 90 ustawy Prawo budowlane. Wskazali, że zgodnie z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz przepisami KPA w/w organy zobowiązane są do przestrzegania przepisów prawa i działania w granicach prawa oraz mają czuwać nad tym aby obywatele nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Na skutek rażącego naruszenia prawa wyrządzono im poważną szkodę majątkową.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skargę należało oddalić.
Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. będącego podstawą prawną wydanego postanowienia, gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynie takie żądanie.
Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania.
Druga z przesłanek wskazanych w art. 61a § 1 k.p.a., na którą powołały się orzekające w sprawie organy, dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.
W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11 (w:) LEX nr 1094438).
Na gruncie przedmiotowej sprawy, organ nadzoru budowlanego za inne przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku Skarżących uznały uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną.
Przypomnieć w związku z tym należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził na wniosek Państwa G, H oraz Z K postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r. GINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r. Następnie wyrokiem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 3683 i 3684/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Państwa G, H oraz Z K na powyższą decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2002 r. Skarga kasacyjna Państwa K od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] września 2004 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 września 2005 r., sygn. akt II OSK 15/05. Ponad to prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Pani H K, Pani G K i Pana Z K na postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2012 r., odmawiające z identycznych jak w niniejszej sprawie powodów wszczęcia na wniosek Pani H K, Pani G K i Pana Z K postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r. Analogiczne stanowisko Sąd zajął również w wyroku z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 905/09, oddalającym skargę Pani G K na decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję GINB z dnia [...] marca 2009 r., odmawiającą z wszczęcia na wiosek Pani H K, Pani G K i Pana Z K postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r.
Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż nie jest możliwe ponowne wszczęcie na wniosek tych samych osób postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999 r., znak: [...], w oparciu o te same okoliczności.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło