VII SA/Wa 1060/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkół w L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 marca 2010 r. R. S. (Dyrektora Zespołu Szkół w L.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek R. S. (Dyrektora Zespołu Szkół w L.) postępowania, odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] nakazującą "Panu R. S. rozbiórkę, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji, drewnianego obiektu budowlanego /wiaty/ usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L". Z rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] nie zgodził się R. S. (Dyrektor Zespołu Szkół w L.), składając w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu wymienionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...]. W jej uzasadnieniu organ przywołał treść art. 154 k.p.a. oraz przedstawił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w jego orzecznictwie, odnoszące się do warunków uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. jak również rozumienia pojęcia "nabycia praw". Ponadto biorąc pod uwagę charakter prawny weryfikowanej decyzji stwierdził, że w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...]. Tym samym uznał, iż należy utrzymać w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ II instancji podkreślił, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i z uwagi na powyższe bez znaczenia dla sposobu załatwienia rozpatrywanej sprawy pozostają art. 145 i 156, 162 i art. 241 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożył Zespół Szkół w L. wnosząc o: - uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia , - uchylenie wszystkich poprzedzających decyzji i zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wobec osoby prywatnej – R. S. do czasu rozstrzygnięcia sprawy; - obciążenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kosztami postępowania. Skarżący zarzucił, iż organy błędnie ustaliły krąg stron postępowania, czym naruszyły art.28-30 kpa, bowiem K. B. i W. B. w rzeczywistości nie posiadają przymiotu strony, a powyższe uchybienie organów stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art..145 § 1 pkt 4 kpa. Strona skarżąca zarzuciła nadto, iż organy nie poczyniły żadnych ustaleń ani rozważań w kontekście zastosowania art. 156-159 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Uczestnicy postępowania K. B. i W. B. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego skarga Zespołu Szkół w L. nie została uwzględniona. Wskazać należy, iż kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] oraz z dnia [...] marca 2010 r., wydane zostały w szczególnym trybie postępowania administracyjnego tj. w trybie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, którego warunki zastosowania określone zostały w art. 154 k.p.a. W postępowaniu tym organ, może dokonać weryfikacji jedynie takiej decyzji na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa i która posiada przymiot ostateczności. Przy czy weryfikacji dokonuje tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie "nabycie prawa", o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01, M. Prawn. 2003/14/627). Stwierdzić trzeba, iż decyzja o nakazie rozbiórki kształtuje sytuację prawną strony poprzez to, że nakłada na stronę obowiązek. Jest więc niewątpliwie rozstrzygnięciem, na podstawie którego strona nabywa prawa i niedopuszczalne jest jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00, Lex nr 80587, wyrok NSA z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1188/04, Lex nr 164973). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż nie było możliwym uchylenie lub zmiana, w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] nakazującą "R. S. rozbiórkę, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji, drewnianego obiektu budowlanego /wiaty/ usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L.", jak i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], gdyż decyzje te są decyzjami nakładającymi na stronę obowiązek. Ponadto, zauważyć trzeba, że organy zobligowane były wydać wymienione rozstrzygnięcia w określonych prawem okolicznościach i wola stron postępowania, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie decyzji nie była wystarczającą przesłanką do uchylenia bądź zmiany decyzji nakazujących rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż w przeciwieństwie do postępowania głównego (w niniejszej sprawie dotyczącego nakazu rozbiórki), postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. (zmierzające do zmiany lub uchylenia tego nakazu rozbiórki) nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ w ramach tego trybu miał jedynie możliwość weryfikacji decyzji nakazującej rozbiórkę tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz tego czy weryfikowana decyzja jest decyzją ostateczną na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa (zob. wyrok NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1286/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Za całkowicie chybiony należy także uznać zarzut naruszenia przez organy art. 28 kpa a w konsekwencji przyjęcie, iż w sprawie zaistniały przesłanka o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przymiot strony postępowania toczącego się w trybie art. 154 k.p.a. zależy od posiadania tego przymiotu w postępowaniu pierwotnym. Krąg stron postępowania dotyczącego zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r.. ustalony został w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Należy także mieć na uwadze, iż prawidłowość przeprowadzonego postępowania " zwykłego", zarówno w ramach zastosowania trybu przewidzianego w art. 49b ust 1 Prawa budowlanego jak i kręgu podmiotów posiadających przymiot strony została pozytywnie zweryfikowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008r. w sprawie II SA /Lu 748/07 oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. w przedmiocie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, drewnianego obiektu budowlanego /wiaty/ usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 kpa organy, wbrew zarzutowi skargi, nie mają prawa i kompetencji do badania czy w sprawie zaistniały przesłanki właściwe dla innym postępowań nadzwyczajnych tj. art. 145 kpa czy art. 156 kpa. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).