VII SA/Wa 1061/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-18

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca montaż rynien i rur spustowych przy budynku gospodarczym, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego zamiast art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa lub niewykonalności?
Ratio decidendi
Błędne wskazanie podstawy prawnej (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego zamiast pkt 3) w decyzji nakazującej montaż rynien i rur spustowych nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli skutki nałożonego obowiązku są takie same. Koszty wykonania decyzji lub trudności techniczne nie są podstawą do stwierdzenia jej niewykonalności.
Stan faktyczny
Z. L. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...].11.2011 r., która nakazywała jej i M. B. doprowadzenie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem poprzez montaż rynien i rur spustowych. Skarżąca argumentowała, że decyzja jest jednostronna, krzywdząca, technicznie niemożliwa do wykonania i naraża ją na koszty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) odmówił stwierdzenia nieważności, podobnie jak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB). WSA w Warszawie rozpoznał skargę Z. L. na decyzję GINB.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu wniosku Z. L. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].11.2011r. nakazującej M. B. i Z. L. doprowadzenie w terminie do 20.03.2012r. budynku gospodarczego usytuowanego w części wschodniej działki nr [...] położonej w miejscowości S., gm. N., do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, poprzez zamontowanie rynien i rur spustowych przy połaci wschodniej dachu, tak aby wody opadowe były odprowadzane na własny nieutwardzony teren działki - odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. W uzasadnieniu organ wojewódzki podał, że na skutek interwencji J. S., organ I instancji przeprowadził w dniu 17.08.2011r. na działce [...] w S., oględziny, podczas których ustalono między innymi, że na przedmiotowej działce w jej części wschodniej istnieje parterowy budynek gospodarczy z dachem dwuspadowym, w kierunku wschód-zachód pokrytym dachówką ceramiczną. Dach nie posiada rynien i rur spustowych. Obiekt ma wymiary 13,90 x 5,36 m i jest usytuowany w odległości 0,65 m od granicy działki, okap dachu wystaje na odległość 0,2 m poza lico ściany. Ustalenia powyższe skutkowały wydaniem w dniu [...].11.2011r., przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzji na podstawie art. 66 ust. 1, pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nakazującej M. B. i Z. L. doprowadzenie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego poprzez zamontowanie rynien i rur spustowych, tak aby wody opadowe były odprowadzane na własny nieutwardzony teren. W dniu 25.01.2013r. Z. L. wniosła o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., nieważności decyzji z dnia [..].11.2011r. We wniosku skarżąca podnosiła, że decyzja nakazująca zamontowanie rynien spustowych jest jednostronna, tendencyjna i krzywdząca, ponieważ uwzględnia tylko interes sąsiada J. S. Zdaniem Z. L. pozbawione jest sensu wykonywanie rynien i rur przy starym budynku. Wskazała, iż decyzja naraża ją na zbędne koszty. Poza tym zamontowanie rynien i rur spustowych nie jest możliwe ze względów technicznych, ponieważ posesja dzieli się na pół, jest bardzo wąska a sąsiad D. T., właściciel drugiej połowy działki nie wyraził zgody, aby woda spływała na jego podwórko. Wieś S. ma zabudowę zwartą, wszystkie budynki są tak usytuowane. Wody opadowe spływały od lat luką między budynkami jej oraz sąsiada S., a następnie w stronę drogi ponieważ teren jest lekko spadzisty. Wskazała, że sąsiad także nie ma zamontowanych rynien na swoim budynku i wody z jego dachu spływają na posesję skarżącej. Dokonując oceny w trybie nieważności, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].11.2011r. organ I instancji stwierdził, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a w szczególności decyzja nie była i nie jest niewykonalna. W dacie wydania decyzji z dnia [...].11.2011r.. organem właściwym do jej wydania był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., a zatem nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Nie można również stwierdzić ażeby ww. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które jest oczywiste, wynika z prostego zestawienia treści przepisu i wydanego na jej podstawie rozstrzygnięcia oraz wywołuje skutki nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Zatem o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie w sytuacji, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym. Wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa lub odmówiono go albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm), który określa, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Analizując treść przepisu art. 66 ustawy - Prawo budowlane z treścią obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją nie można stwierdzić, aby decyzja ta została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w tym przepisie, bądź też wywoływała skutki nie do zaakceptowania w praworządnym państwie, tym bardziej, że organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do działania zgodnego z przepisami ustawy-Prawo budowlane, bez możliwości odstąpienia od przewidzianej nimi procedury. Wskazany w podstawie prawnej przepis pkt 2 ust. 1 art. 66 Prawa budowlanego zastosowany został niewłaściwie, bowiem dotyczy on sposobu użytkowania obiektu budowlanego powodującego zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa lub środowiska, co w przypadku tego obiektu nie ma miejsca. W istocie w przedmiotowym przypadku brak było wskazania w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji przepisu pkt 3 ust. 1 art. 66 ustawy Prawo budowlane. Pomimo to, iż w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji, organ powiatowy pominął pkt 3 ust. 1 art. 66, a zastosował niewłaściwie pkt 2 ust. 1 art. 66 powołanej ustawy to nieprawidłowości te nie są podstawą do stwierdzenia nieważności omawianej decyzji. W szczególności decyzja z dnia [...].11.2011r. została skierowana do właściwych osób tj. do następców prawnych poprzedniego właściciela przedmiotowego budynku gospodarczego. Sprawa odprowadzenia wód opadowych nie została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, nie zachodzą przesłanki wynikające z 156 § 1 pkt 3 i pkt 4 K.p.a. Nie można również stwierdzić, ażeby decyzja ta była niewykonalna w dniu wydania (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.), bądź jej wykonanie wywoływało czyn zagrożony karą ( 156 § 1 pkt 6 K.p.a.). W doktrynie jak i w orzecznictwie wskazuje się, że niewykonalność decyzji może być faktyczna, jak i prawna, w pierwszym przypadku nie ma możliwości technicznych, a w drugim istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu prawa lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Niewykonalność ta powinna być spowodowana istnieniem przeszkód, które znamionują dwie cechy: istniały już dacie wydania decyzji, są nieusuwalne przez cały czas. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. tylko wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie (obiektywnie) niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 1999 r., IV SA 1239/97). Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji (wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984/2 poz. 123; z dnia 12 lutego 1985 r., SA/Kr 1260/84). W ocenie organu argumentacja podniesiona przez skarżącą, dotycząca usytuowania budynku gospodarczego, podziału działki nr [...], stanowiska sąsiada z zachodniej części budynku gospodarczego, braku rur i rynien przy budynku sąsiada S. - pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest tylko i wyłącznie ustalenie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. Niedopuszczalne jest natomiast rozpatrywanie sprawy co do jej istoty. Z. L. wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., podnosząc i argumentując jak we wniosku o stwierdzenie nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w B. z dnia [...] listopada 2011 r.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja PINB w B. z dnia [...] listopada 2011 r., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w ww. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1 - 3, organ nadzoru budowlanego jest zmuszony do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IVSA 1420/96). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że inicjatorem postępowania zakończonego badaną decyzją organu powiatowego z dnia [...] listopada 2011 r. był J. S. wnoszący o kontrolę budynku na działce nr ew. [...] w m. S., gm. N. Z protokołu oględzin ww. nieruchomości z dnia 17 sierpnia 2011 r. wynikało, że budynek gospodarczy znajdujący się ww. działce nie jest wyposażony w rynny i rury spustowe. Mając na uwadze, że ideą przepisu art. 66 Prawa budowlanego jest utrzymanie prawidłowego stanu obiektu, wystarczyło stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek ww. przepisu, aby organ był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości. Tym samym zasadne było nakazanie zamontowania rynien i rur spustowych przy połaci wschodniej dachu budynku gospodarczego, tak aby wody opadowe były odprowadzane na własny nieutwardzony teren działki. W ocenie GINB w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności badanej decyzji, nie jest ona obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Została wydana przez właściwy organ, na podstaw właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Wśród przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. , w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które w orzecznictwie określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym utożsamianie pojęcia "rażące naruszenie prawa" z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. A zatem dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, że miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczność z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może by akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05). Ponadto w wyroku z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jaki dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad; praworządności. Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Organ powiatowy w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Brak orynnowania w przedmiotowym obiekcie budowlanym powoduje nieodpowiedni stan techniczny budynku, czym spełniona zostaje hipoteza art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącego, że w przypadki stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z powyższym podstawą prawną kwestionowanej decyzji organu powiatowego powinien być art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Błędnie powołana podstawa prawna wydanej decyzji świadczy o naruszeniu prawa. Jednakże w świetle powyższych wywodów zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa. Skutki wydanej decyzji i nałożone na stronę obowiązki niezależnie od przywołanej podstawy prawnej (art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego zamiast art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) pozostają te same. Ustalenie faktu naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o uznaniu kwalifikowanego naruszenia prawa, tj. takiego, które uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Odnosząc się do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z powodu jej niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) organ wskazał, że może to mieć miejsce jedynie wówczas, gdy niewykonalność decyzji istniała w momencie jej wydania i ma charakter trwały. Decyzja trwale niewykonalna, to taka której adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym. obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówi się również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W związku z tym argument skarżącej odnośnie niewykonalności decyzji WINB z dnia [...] listopada 2011r. nie znalazł potwierdzenia w niniejszym postępowaniu. Z. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. domagając się jej uchylenia i podnosząc jak we wniosku o stwierdzenie nieważności. Pełnomocnik skarżącej Z. L. ustanowiony w ramach prawa pomocy, w piśmie procesowym sprecyzował zarzuty i podstawy skargi. Podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakładając na Z. L. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. obowiązek doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego poprzez zamontowanie rynien i rur spustowych, jako podstawę prawną wskazał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organów, które odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, zastosowanie powinien mieć art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie, z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Tym samym organ powiatowy zastosował zupełnie inną podstawę prawną do nałożenia na stronę obowiązku. Choć konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany, to nie oznacza, iż obojętne jest na jaką podstawę prawną powołuje się organ nakładając na stronę wykonanie obowiązków. Powołane przez organy nadzoru budowanego przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), odnoszą się do budynków "sytuowanych", a więc zakres jego zastosowania dotyczy projektowania i budowy nowych budynków lub innych działań określonych w § 2 wskazanego rozporządzenia (m.in. rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1333/05, ONSAiWSA 2007/4/99). W tej sprawie Z. L. dysponowała zezwoleniem z dnia [...] maja 1957 r. wydanym przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. na budowę stajni. Warunki techniczne, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). nie miały zastosowania do spornego budynku, bowiem w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., był on już dawno wybudowany. Przepisy przejściowe powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury wyłączały zastosowanie rozporządzenia do stanów sprzed jego wejścia w życie, stosownie do § ww. 330 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestionowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2011 r. wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1 - 3, organ nadzoru budowlanego jest zmuszony do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IVSA 1420/96). Z akt przedmiotowej sprawy wynikało, że budynek gospodarczy znajdujący się na działce skarżącej nie jest wyposażony w rynny i rury spustowe, co jak podnosił właściciel sąsiedniej nieruchomości powoduje zalewanie wodami opadowymi jego budynku. Celem przepisu art. 66 Prawa budowlanego jest utrzymanie prawidłowego stanu obiektu. Dlatego stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek ww. przepisu, powoduje, że organ nadzoru budowlanego był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości. Tym samym zasadne było nakazanie zamontowania rynien i rur spustowych przy połaci wschodniej dachu budynku gospodarczego, tak aby wody opadowe były odprowadzane na własny nieutwardzony teren działki. Odnosząc się do argumentacji związanej z datą wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczego i niemożnością zastosowanie aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 ( m. in. usuwania wody opadowej). W ocenie Sądu, były zatem podstawy prawne do stwierdzenia, iż przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i tym samym nakazania stosownych robót budowlanych. Organ powiatowy w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Jednak brak rynien i rur spustowych w przedmiotowym budynku powoduje w okolicznościach sprawy (zbliżenie do granicy), iż jest on w nieodpowiednim stanie technicznym, czym spełniona zostaje hipoteza art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiącego, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Niewątpliwie podstawą prawną kwestionowanej decyzji organu powiatowego powinien być art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednak błędnie powołana podstawa prawna kwestionowanej decyzji nie powoduje automatycznie, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiło rażące naruszenie prawa. Słusznie organ odwoławczy wywiódł, iż w stanie faktycznym sprawy skutki wydanej decyzji i nałożone na stronę obowiązki niezależnie od przywołanej podstawy prawnej (art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, zamiast art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) pozostają te same. Fakt wystąpienia naruszenia prawa w wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji, nie przesądza jeszcze o kwalifikowanym naruszenia prawa, tj. takim, które uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W orzecznictwie rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie można utożsamiać rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczność z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może by akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06 - zauważył, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jaki dane naruszenie za sobą pociąga. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Zatem w pełnej rozciągłości należy podzielić ocenę stanu faktycznego sprawy dokonaną przez organ w odniesieniu do błędnie wskazanej jednostki redakcyjnej art. 66 Prawa budowlanego, oraz przywołane orzecznictwo, z którego wynika, iż w niniejszej sprawie nie może być mowy o wystąpieniu przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z powodu jej niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) należy przypomnieć, że niewykonalność decyzji w rozumieniu ww. przepisu obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna zaistnieje, gdy wystąpią prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówi się również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. W związku z takim rozumieniem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., argumentacja skarżącej, co do niewykonalności decyzji z dnia [...] listopada 2011r. nie mogła być uwzględniona w niniejszym postępowaniu. W szczególności nie uzasadnia twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna nakazanych do wykonania obowiązków. Podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące: usytuowania budynku gospodarczego, podziału działki nr [...] i stanowiska sąsiada ze strony zachodniej części budynku gospodarczego, braku rur i rynien przy budynku sąsiada S. – słusznie zostały ocenione prze organ jako pozostajace bez wpływu na rozstrzygnięcie. Przedmiotowe postępowanie w sprawie nieważności decyzji było samodzielnym postępowaniem, którego istotą było ustalenie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a., organ nie rozpatrywał sprawy na nowo, co do jej istoty. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło