VII SA/Wa 1065/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. L.i J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez Z.L.i J. K. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Orzeczeniem tym organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia Z. i J. K., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] listopada 2013 r.(zamiast [...] października 2013 r.) nr [...] znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Z. i J. K. w sprawie "przechodzenia" do lokalu nr [...] z lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia zapachów i wysokiej temperatury oraz robót związanych z przecinaniem stropu między lokalami. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ II instancji wskazał, że stan faktyczny i prawny uzasadniał wydanie w I instancji orzeczenia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazał, że o przeprowadzenie postępowania co do robót mających miejsce w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] ,zwrócili się Z. i J. K. wnioskiem z dnia 9 września 2013 r. Podczas przeprowadzenia wstępnego postępowania wyjaśniającego w lokalu nr [...] nie stwierdzono robót budowlanych. Lokal jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Nie stwierdzono urządzeń grzewczych powodujących przenikanie ciepła do lokalu nr [...]. Właściciel i zarządca budynku przedstawili aktualne protokoły z kontroli okresowych, w tym z kontroli przewodów kominowych i instalacji gazowej. Ustalono, że budynek, w którym znajdują się ww. lokale, jest ocieplony a jego ogólny stan techniczny oceniono na dobry. W czasie oględzin przeprowadzonych w lokalu nr [...] nie stwierdzono żadnych spękań i odparzeń na suficie w pokoju dziennym. W pokoju od strony ul. [...] również nie stwierdzono spękań i odparzeń, pozostałe sufity pokryte boazerią. W konsekwencji, organ II instancji stwierdził, że w sprawie brak jest przedmiotu uzasadniającego wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego, a to uzasadniało zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Na koniec, organ wyjaśnił, iż w sprawie nie podejmowano działań merytorycznych, a jedynie wstępne czynności wyjaśniające na podstawie art. 81 Prawa budowlanego. W skardze do Sądu na ww. orzeczenie, skarżący – Z. L.i J. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.: -art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie było ku temu przesłanek, -art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny, w praktyce uniemożliwiający dokonanie oceny podstaw faktycznych i prawnych jego wydania przez organ II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce tylko i wyłącznie z przyczyn formalnych, a takie w sprawie nie wystąpiły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego nr [...] o odmowie wszczęcia na żądanie skarżących postępowania w sprawie "przechodzenia" do lokalu nr [...] z lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia zapachów i wysokiej temperatury oraz robót związanych z przecinaniem stropu między lokalami. Orzekając w ten sposób, a to na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a., organ II instancji przyjął za organem I instancji, iż brak jest przedmiotu, w związku z którym należałoby wszcząć postępowanie administracyjne. Czynności wstępne przeprowadzone przecz pracownika organu powiatowego na podstawie art. 81 Prawa budowlanego, nie wykazały bowiem żadnych nieprawidłowości związanych ze stosowaniem i przestrzeganiem szeroko rozumianego prawa budowlanego. Dokonując takich ustaleń, organ odwoławczy wziął pod uwagę treść protokołów z czynności kontrolnych przeprowadzonych w lokalach nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...] oraz aktualne protokoły z kontroli okresowych budynku. Przyjął w efekcie, że okoliczności ustalone nie uzasadniają prowadzenia postępowania administracyjnego, a to z kolei, wobec żądania skarżących, uzasadnia wydanie postanowienia na zasadzie przepisu art. 61a § 1 Kodeksu. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu odwoławczego jest w pełni uzasadnione i prawidłowe. Wskazać należy, iż skarżący pismem z dnia 9 listopada 2013 r. wystąpili do organu nadzoru budowlanego o interwencję, a to w związku z "przechodzeniem" z mieszkania nr [...] przy ul. [...]do ich mieszkania nr [...], znajdującego się pod ww. lokalem, "bardzo uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia, przykrych zapachów i wysokiej temperatury". Wskazali też, że w odległym czasie był przecinany strop między tymi lokalami, był też w lokalu nr [...] prowadzony poważny remont. Dostrzegając treść tego żądania, zauważyć trzeba, iż stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych. Niespornie więc, jak wynika z treści choćby ww. przepisu, stan techniczny obiektu budowlanego, w tym przypadku - budynku, czy lokalu w tym budynku znajduje się w sferze zainteresowania organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą zaś dokonywać czynności kontrolnych. Przy czym, jak wynika z poglądów orzecznictwa, postępowanie kontrolne, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego w oparciu o ww. przepis art. 81, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego. Dopiero w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa, organ nadzoru budowlanego, który prowadził czynności kontrolne, zobowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne, prowadzące do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego i dopiero wówczas dokumentacja z postępowania kontrolnego współtworzy materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym i jest podstawą rozstrzygnięcia. To też oznacza, że nie w każdej sytuacji pismo strony o interwencję organu nadzoru budowlanego, skutkować będzie (i powinno) uruchomieniem postępowania administracyjnego. Obowiązek uruchomienia postępowania wystąpi wówczas, gdy w wyniku podjętych czynności kontrolnych, organ stwierdzi nieprawidłowości świadczące o naruszeniu norm prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1500/09, Lex nr 743275, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 278/13, Lex nr 1343222). Wystąpienie skarżących z dnia 9 listopada 2013 r. spowodowało przeprowadzenie w trybie ww. art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego przez pracownika PINB dla m. [...] w dniu 22 października 2013 r. oględzin lokalu nr [...] i nr [...] oraz budynku przy ul. [...] w [...], w którym lokale te się znajdują. W trakcie tych oględzin nie stwierdzono ani prowadzenia robót ani złego stanu technicznego ww. lokali, czy też samego budynku wielorodzinnego. Co istotne, podczas tych oględzin pracownik SMB [...] (właściciela i zarządcy budynku) okazał protokoły z obowiązkowych kontroli okresowych budynku, nie wykazujące nieprawidłowości w zakresie wskazanym we wniosku skarżących. W konsekwencji, w ocenie Sądu, wobec takiego wyniku czynności kontrolnych, słusznie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego uznał, że brak jest przedmiotu sprawy, w związku z którym należałoby wszcząć postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż organ ten nie zbagatelizował pisma skarżących i jego treści, a wręcz przeciwnie – działając zgodnie z prawem podjął czynności kontrolne, te jednak nie potwierdziły, aby doszło do naruszenia norm prawa budowlanego. Wziął przy tym pod uwagę, że w lokalu nr [...] nie są prowadzone żadne roboty budowlane, nie zainstalowano żadnych dodatkowych urządzeń grzewczych, nie zmieniono sposobu jego użytkowania, a w lokalu nr [...] nie stwierdzono uszkodzenia ścian na skutek na przykład robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu położonym wyżej o nr [...]. W tych też okolicznościach zasadnie w efekcie ww. organ zastosował art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Uznał bowiem, że "z innych uzasadnionych przyczyn" postępowanie nie może być wszczęte, a rozstrzygnięcie to prawidłowo podtrzymał organ II instancji. Wprawdzie, dostrzec trzeba, iż nie wymieniono w ww. przepisie art. 61a wprost przesłanek, które miałyby przesądzać o odmowie wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn". Jednakże - mając na uwadze charakter i usytuowanie wstępnej fazy postępowania poprzedzającej postępowanie właściwe - przyjąć należy, że przesłanka odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" dotyczy takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Kierując się powyższym, przyjąć w konsekwencji należy, iż okoliczności zaistniałe w sprawie także uzasadniały zastosowanie ww. regulacji prawnej. Odmowa wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego "z innych uzasadnionych przyczyn", będzie bowiem prawidłowa wówczas, gdy organ ten w wyniku czynności kontrolnych podjętych na skutek interwencji, stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania i wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie. Z tych też powodów Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd przyjął przy tym, że uzasadnienie tego orzeczenia (wbrew wywodom zawartym w skardze) choć nie jest rozbudowane, jest wystarczające i nie narusza art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżących, a dotyczących naruszenia norm postępowania dowodowego, uznając, że wobec charakteru sprawy i jej etapu, oraz poczynionych we wstępnej fazie ustaleń, nie mogły one znaleźć zastosowania. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.