VII SA/Wa 1067/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. znak [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1067/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2005r., działając na podstawie art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku H. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L. i W. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce Nr [...] położonej w T. gmina G. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku o stwierdzenie nieważności podniesiono, że do działki Nr [...] nie ma dojazdu, a działka Nr [...] użytkowana jako droga była działką prywatną należącą do Państwa K., przy czym L. i W. B. nie mieli zgody na jej użytkowanie. Po analizie akt sprawy, organ stwierdził, iż wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), ponieważ nie posiadają nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). H. K. jest właścicielem działki Nr [...], a sporny obiekt usytuowany jest na działce Nr [...] w odległości 12,5 m od wspólnej granicy. Budynek mieszkalny nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działki Nr [...], co skutkuje stwierdzeniem, iż nie posiada on przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W takiej sytuacji organ winien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa, tym bardziej, iż organ nie doszukał się w sprawie przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku, Wojewoda [...] wyjaśnił, iż ewentualne spory dotyczące rozgraniczeń działki rozwiązywane są przez sądy powszechne, a nie organy architektoniczno – budowlane. Natomiast z przedstawionego przez Starostwo "wypisu z rejestru gruntów" wynika, że działka Nr [...] oznaczona jest jako droga i należy nie tylko do skarżącego, lecz także do inwestorów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania H. K., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego analiza planu zagospodarowania działki [...], stanowiącego integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r., pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż działka Nr [...], której właścicielem jest H. K., nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Z tego względu organ II instancji potwierdził, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r. i nie jest uprawniony do złożenia prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego wobec spełnienia wszystkich wymogów wynikających z przepisów Prawa budowlanego przez inwestorów, organ architektoniczno – budowlany obowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę, przy czym organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Nadto w ocenie organu znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, iż działka Nr [...], stanowiąca współwłasność skarżącego oraz inwestorów, oznaczona jest jako droga. Skargę na powyższą decyzję wniósł H. K. domagając się jej uchylenia. Skarżący podnosi, iż zgodnie z odpisem z Księgi Wieczystej Nr [...], działka Nr [...] oznaczona jako "rola" stanowi współwłasność jego oraz S. i F. K. W chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestorzy nie mieli dojazdu do swojej nieruchomości nr ew. [...] oraz nie przedstawili żadnej zgody właścicieli na użytkowanie działki nr ew. [...]jako drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej doszło, w ocenie Sądu, do naruszenia zarówno przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy (art. 157 § 3 kpa), jak i prawa materialnego (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wobec stwierdzenia, iż składający wniosek nie jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa (art. 157 § 3 kpa). W orzecznictwie sądowo – administracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w nauce prawa, iż podstawą procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą więc interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991r. sygn. akt III ARN 13/91 Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektyzowane czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej – jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". W przypadku decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stronami tego postępowania są, z mocy art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), inwestor, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszar oddziaływania obiektu" zdefiniowano w art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu związane z tym obiektem. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, które może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Podstawowe znaczenie ma więc określenie stron tego postępowania, zwłaszcza wszczynanego na żądanie strony, bowiem na wstępie powstaje kwestia, czy osoba żądająca wszczęcia takiego postępowania jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z takim żądaniem. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność (vide wyrok NSA, I SA 2128/02, M. Prawn. 2003/4/147). Nie ulega wątpliwości, iż skarżący jest właścicielem działki Nr [...], która – jak słusznie podkreśliły organy – nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r. Jednak jak wynika z odpisu z Księgi Wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], działka o nr ewidencyjnym [...] położona w [...], nie jest drogą – jak tego chcą organy – a gruntem rolnym i stanowi współwłasność F. K. i H. K. Nieruchomość jest wolna od ciężarów i ograniczeń, co oznacza, iż brak wpisów o ustanowieniu drogi koniecznej czy też służebności przejazdu na tej nieruchomości na rzecz nieruchomości o nr ew. [...]. Potwierdza to fakt, iż dopiero w grudniu 2002r. L. i W. B. wystąpili do Sądu Rejonowego z żądaniem ustanowienia drogi koniecznej, bowiem działka nr [...] stanowi jedyny dojazd do ich zabudowanej nieruchomości. Powyższe ustalenie poparte złożonymi przy odwołaniu dokumentami pozostają w całkowitej sprzeczności z ustaleniami organów obu instancji, iż działka Nr [...] jest drogą i należy do skarżących oraz inwestorów. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji w której dla nieruchomości prowadzona jest Księga Wieczysta, to zapisy w niej dokonane stanowią o rzeczywistym stanie prawnym gruntu, tymczasem organy powielały w uzasadnieniach swoich decyzji twierdzenia wynikające z wypisu z rejestru gruntów, przy czym wpis odnoszący się do działki [...] nie posiada podpisu osoby dokument wydającej. Skoro dojazd do nieruchomości inwestorów odbywa się przez działkę Nr [...] stanowiącą współwłasność skarżącego, to z całą pewnością działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu stanowiącego przedmiot decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 1999r. i w istotnym zakresie ogranicza sposób zagospodarowania tej nieruchomości. Błędem więc było twierdzenie organów o braku przymiotu strony skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. Z tych wszystkich względów wobec naruszenia art. 157 § 3 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 28 kpa, należało uchylić zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II i III oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.