VII SA/Wa 1068/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-10

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, posiada interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Brak interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej skutkuje niedopuszczalnością rozpoznania sprawy i stanowi podstawę do umorzenia postępowania. Interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego, a nie na subiektywnych odczuciach czy chęci "rewanżu". W przypadku pozwolenia na budowę, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co należy ustalać na podstawie przepisów odrębnych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nierównego traktowania, naruszenia przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego, wskazując na położenie działki w obszarze zalewowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów o braku interesu prawnego skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę M. B. (dalej jako: "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...]. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ wojewódzki") z dnia [...]stycznia 2018 r. znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...]września 1983 r. znak: [...]udzielającej S. N. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego w M., przy ul. Z. Z okoliczności faktycznych ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że w piśmie uzupełniającym z dnia 16 sierpnia 2017 r. skierowanym do Wojewody [...] M.B. wyjaśniła, że jej zdaniem decyzja Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] września 1983 r. jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z brakiem w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego w M., jak i zasobach Urzędu Miasta i Gminy w M. akt sprawy dotyczących tej decyzji Wojewoda [...] pismem z dnia 22 listopada 2017 r. wystąpił do Starosty [...] z prośbą o odtworzenie akt dotyczących decyzji z dnia [...]września 1983 r. Odtworzone akta w postaci projektu budowlanego i decyzji wpłynęły do Wojewody w dniu 18 grudnia 2017 r. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie, wskazując na istotną kwestię posiadania przez skarżącą legitymacji do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...]września 1983 r. Wojewoda wyjaśnił, że analizowane pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie obowiązujących w dacie jego wydania przepisów ustawy z dnia 14 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.). Wskazał, że zarówno w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a., który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania jest wykazanie, że dana inwestycja wpływa na konkretną nieruchomość oraz godzi w uprawnienia dotyczące korzystania z niej. Wojewoda wskazał, że skarżąca swój interes prawny wywodzi z faktu bycia właścicielką działki nr ewid. [...]położonej w M., jednakże z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] września 1983 r. wynika, że działka skarżącej nie znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji. Działka ta znajduje się w odległości ok. 18 m od lokalizacji spornego budynku inwentarskiego. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] września 1983 r. udzielającej S. N. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego na działce przy ul. Z. w M. Stroną w tym postępowaniu był jedynie inwestor. W ocenie Wojewody nie bez znaczenia jest także fakt, że teren nieruchomości należącej do M. B. posiada status działki rolnej (tereny upraw rolnych i pastwisk) i nie jest działką budowlaną. Przeznaczenie działki nr [...] wyklucza uznanie, że inwestycja - budynek inwentarski niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki skarżącej. Zatem nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Uwzględniając cechy projektowanego obiektu budowlanego, przeznaczenie obiektu, sposób zagospodarowania terenu, treść zakazów i nakazów zawartych w przepisach odrębnych, Wojewoda stwierdził, że w badanej sprawie brak jest konkretnego przepisu prawa wskazującego na ograniczenie w swobodnym korzystaniu, czy też zagospodarowaniu przez skarżącą jej nieruchomości, mogące ewentualnie powstać w wyniku realizacji inwestycji. Po rozpoznaniu odwołania M. B., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2018 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia Wojewody, że ze znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:500 wynika, że sporna inwestycja tj. budynek inwentarski usytuowany został w odległości ok. 18 m od granicy działki skarżącej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując sprawę nie stwierdził, aby inwestycja w najmniejszym stopniu ograniczała - mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa - skarżącą w możliwości korzystania z należącej do niej działki nr ew. [...]. W ocenie GINB decyzja Naczelnika Miasta i Gminy M. z [...] września 1983 r. nie kształtuje sfery praw i obowiązków M.B., nie jest więc ona stroną postępowania dotyczącego powyższego rozstrzygnięcia. Zdaniem GINB projektowana inwestycja nie niesie ze sobą zwłaszcza negatywnego wpływu wynikającego m.in. z przepisu § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią), § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), jak również § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych – w godzinach 700 - 17 ) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się również, aby planowana inwestycja niosła ze sobą negatywny wpływ wynikający z pozostałych przepisów ww. rozporządzenia. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP zapewniającego równość wobec prawa, prawo do równego traktowania przez władze publiczne, poprzez uznanie inwestora S. N. za stronę w postępowaniu toczącym się dla działki skarżącej, GINB wyjaśnił, że ustalenie kręgu stron w każdym postępowaniu podlega odrębnej ocenie ze strony właściwego organu z uwzględnieniem m.in. charakteru inwestycji, jej usytuowania, a także oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła M. B. zarzucając naruszenie przepisów wyznaczających ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy administracji, poprzez - nierówne traktowanie obywateli wobec prawa, - nieprzestrzeganie przepisów ustawy Prawo wodne oraz Prawo budowlane w stosunku do decyzji - pozwoleń wydanych dla A. i S. N., a związanych z budową budynku inwentarskiego oraz jego "adaptacją na mieszkanie i dalsze prace". W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. "na donos Pana S. N. wszczął wobec mnie postępowanie administracyjne odnośnie obiektów posadowionych na mojej działce". W toku prowadzonego postępowania ustalono, że teren działki [...] (S. N.) i [...] (należącej do skarżącej) położony jest w tzw. "międzywalu" na lewobrzeżnej trasie zalewowej rzeki W., z której w przypadku wystąpienia wezbrania, odbywa się aktywny przepływ wód powodziowych. Skarżąca wskazała, że zgodnie ze "Studium ochrony przeciwpowodziowej dla rzeki W." przedmiotowy obszar służy przepuszczaniu wód powodziowych i jako teren między linią brzegu, a wałem przeciwpowodziowym z mocy art. 82 ust. 1 Prawa wodnego stanowi obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią rzeki W. Ponadto zdaniem skarżącej wykazane na mapach sytuacyjnych warstwice pokazują teren płaski, a co za tym idzie ewentualne zagrożenie od wysokiego stanu rzeki W. (wylewy, podtopienia) w takim samym stopniu dotyczą właścicieli spornych działek nr [...] jak i nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że w prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu administracyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zażądał przedłożenia "pisma Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dotyczącego zwolnienia z zakazu budowy obiektów budowlanych na terenie zalewowym", a w konsekwencji w oparciu m.in. o przepisy ustawy Prawo wodne, wydał nakaz rozbiórki obiektów posadowionych na działce skarżącej. Tymczasem S. N. uzyskał pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego nie przedkładając pisma Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwalniającego z zakazu budowy obiektów budowlanych na terenie zalewowym. Dalej skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Po 967/15 oddalającym jej skargę na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki sąd wskazał, że "kwestia legalności budynków na nieruchomościach sąsiednich może być przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, w którym właściwe organy będą badały czy okoliczności prawne i faktyczne są podobne do sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania". Powyższe stwierdzenie w ocenie skarżącej stanowiło informację, że może ona w odrębnym postępowaniu dochodzić swoich praw, co też uczyniła. Tymczasem organy uznały, że nie może być stroną postępowania, czym pozbawiły skarżącą możliwości dochodzenia sprawiedliwości i równego traktowania wobec prawa. Skarżąca podkreśliła, że wniosek o stwierdzenie nieważności złożyła nie ze względu na odległość obiektów od granicy jej działki, ale z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działka S. N. ([...]) jest położona w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią rzeki W., a ponadto "obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwalą Rady Miejskiej w M. nr [...]z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz poprzednio obowiązujący plan uchwalony w dniu [...]lipca 1987 r. nr [...] stanowiący o utrzymaniu użytkowania gruntów rolnych ze zleceniem likwidacji zabudowy mieszkaniowej - nie obejmuje P. N.". W ocenie skarżącej Główny Inspektor Budowlany "nie zauważa braku odpowiednich zezwoleń związanych z terenem zalewowym. Nie odniósł się do przepisów Prawa budowlanego ani Prawa wodnego. Nie zauważa faktu, że Pan N. nie posiada pisma Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dotyczącego zwolnienia z zakazu budowy obiektów budowlanych na terenie zalewowym". Podsumowując skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 30, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się po stronie organu naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzącym do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję Wojewody [...] o umorzeniu wszczętego na wniosek M. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy M. z dnia [...] września 1983 r. udzielającej S. N. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego w M., przy ul. Z. wobec przyjęcia, że M.B. nie ma interesu prawnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Na wstępie zaznaczyć należy, że brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie, przy czym w sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r" I OSK 725/05, LEX nr 209119). Stosownie bowiem do art. 105 k.p.a. organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny, w tym z powodu braku interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, który wyklucza prowadzenie tego postępowania. Niewątpliwie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem w nowej sprawie, czego konsekwencją jest konieczność ustalenia kręgu stron postępowania, a zatem podmiotów, które wykażą istnienie interesu prawnego, wynikającego z możliwości zastosowania wobec nich normy prawa materialnego. Przyjmuje się, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r" IV SA 2520/98, LEX nr 48669). Interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną i nie można wypowiedzieć się co do jego istnienia bądź nieistnienia bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw określonego podmiotu. Oczywiście nie zawsze zachodzić musi tożsamość podmiotów występujących w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. Tym niemniej punktem wyjścia przy ustalaniu kręgu stron postępowania jest przedmiot rozstrzygnięcia pierwotnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie przedmiotem decyzji, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, było pozwolenie na budowę, to należy odnieść się do przepisów, które określały krąg podmiotów mogących występować jako strony tegoż postępowania. Kwestię ustalenia stron postępowania reguluje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. W art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia są - oprócz inwestora - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrował się organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Z odtworzonej przez organ wojewódzki dokumentacji projektowej - mapy sytuacyjno - wysokościowej w skali 1:500 wynika, że sporny budynek inwentarski jest położony w odległości ok. 18 od granicy działki nr [...], należącej do skarżącej. Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem, że takie usytuowanie co do odległości od działki skarżącej jak i wysokości obiektu budowlanego nie ogranicza skarżącej w swobodnym korzystaniu z prawa własności jej działki. Wskazane położenie obiektu nie narusza przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w szczególności § 12 odnoszącego się do odległości budynków od granicy z działką sąsiednią, podobnie jak i przepisów § 13 (przesłaniania pomieszczeń), § 57 (nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Ponadto z treści księgi wieczystej nr [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. wynika, że działka skarżącej nr [...] stanowi grunt orny, nie jest więc działką budowlaną. Zatem przeznaczenie tej działki wyklucza uznanie, że sporny budynek inwentarski wprowadza jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki skarżącej. W ocenie Sądu żadne prawa skarżącej nie zostały naruszone tym konkretnym rozwiązaniem projektowym. Sporny obiekt nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącej, a z projektu budowlanego wynika, że spełniono wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane. W istocie z treści skargi nie wynika, by skarżąca miała przekonanie, że inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość, nie kwestionuje ona także ustalonego przez organy obszaru oddziaływania spornej inwestycji. Ze skargi zdaje się wynikać, że skarżąca domaga się uznania za stronę postępowania w sprawie niejako na zasadzie wzajemności przyjmując, że skoro S. N. zainicjował, jak twierdzi, postępowanie, w wyniku którego doszło do wydania decyzji nakazującej skarżącej rozbiórkę obiektów budowlanych położonych na jej działce nr [...] zaś w wyroku oddalającym skargę na tę decyzję (II SA/Po 967/15) Sąd wyjaśnił, że kwestia legalności budynków na sąsiedniej działce, może być przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, to skarżąca występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej na rzecz S. N., we własnym przekonaniu realizuje swoje prawo. Rzecz jednak w tym, że wewnętrzna, subiektywna niechęć skarżącej względem zrealizowanego na sąsiedniej nieruchomości budynku inwentarskiego, bądź też względem jego właściciela nie czyni jej automatycznie stroną postępowania w niniejszej sprawie. Nie czyni jej stroną postępowania również chęć zakwestionowania tej inwestycji z powodu braku, zdaniem skarżącej, po stronie S. N. "wymaganego zwolnienia z zakazu budowy obiektów budowlanych na terenie zalewowym wydanego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej". Wyjaśnić należy, że organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić krąg podmiotów będących stronami każdego postępowania administracyjnego odrębnie. Czyni to w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i w żadnym razie nie ma tu zastosowania "zasada wzajemności", tak jak chciałaby to widzieć skarżąca. Niezasadny jest zatem zarzut nierównego traktowania stron postępowania tj. art. 32 Konstytucji RP przez uznanie, że skarżąca nie jest stroną w obecnie rozpoznawanej sprawie, mimo że w postępowaniu dotyczącym zabudowań na jej działce, być może przymiot strony posiadał właściciel działki nr [...]. Obie te sprawy miały różne okoliczności faktyczne i w każdej z nich odrębnie był ustalony krąg osób uznanych za strony. Okoliczność, jak wynika z treści skargi, że z inicjatywy właściciela sąsiedniej nieruchomości doszło do wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki obiektów budowlanych na działce skarżącej, nie jest, ze względu na inny stan faktyczny obu spraw, argumentem za tym, że przymiot strony w sprawie obecnie rozpoznawanej posiada też skarżąca wyłącznie z tytułu równości obywateli wobec prawa. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego. Przypomnieć tu należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). Tymczasem skarżąca nie wskazała, by w analizowanej sprawie występowały ograniczenia wynikające z konkretnych przepisów prawa w związku z powstałą inwestycją. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zatem subiektywne przekonanie skarżącej, że powinna być jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości stroną postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogą uzasadniać jej interesu prawnego. Nie wynika bowiem z nich dla skarżącej żadne uprawnienie ani obowiązek, a jedynie chęć "rewanżu" na właścicielu sąsiedniej nieruchomości za jego działania wobec skarżącej i zabudowy na jej działce. Nie jest to jednak równoznaczne z przyznaniem skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, a w konsekwencji również kwestionowania takiej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Konsekwentnie bowiem dopuszczalność wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę zależy od tego, czy wnioskodawca wykaże, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania zaprojektowanego obiektu budowlanego. Skarżąca nie wskazała realnego i aktualnego ograniczenia, które wynikałoby z faktu udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę. Nie ma przy tym wątpliwości, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na skarżącej, a nie jakimkolwiek innym podmiocie. Nie można chęci "dochodzenia sprawiedliwości" w realiach tej sprawy, utożsamiać z oceną obszaru odziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a takiego oddziaływanie w sprawie nie stwierdzono. Sąd z taką oceną się zgadza. Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. uznając, że wnikliwie i wyczerpująco rozpatrzono cały materiał dowodowy, w stopniu wystarczającym do stwierdzenia braku interesu prawnego skarżącej. W tych okolicznościach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło