VII SA/Wa 1075/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-09

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel lokalu mieszkalnego, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, ma indywidualny interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji sąsiedniej, pomimo reprezentowania wspólnoty przez jej zarząd?
Ratio decidendi
Współwłaściciel lokalu mieszkalnego, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, może być stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji sąsiedniej, jeśli wykaże swój własny, zindywidualizowany interes prawny, który wykracza poza ogólny interes wspólnoty. Sam fakt współwłasności lokalu i udziału w gruncie nie jest wystarczający, jeśli inwestycja nie narusza w sposób konkretny i bezpośredni jego indywidualnych praw, np. poprzez istotne zacienienie lokalu czy zmniejszenie jego wartości w sposób inny niż ogólny wpływ na otoczenie.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu, mimo że jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego i części gruntu. Skarżąca argumentowała, że inwestycja sąsiednia zacieni jej lokal i obniży jego wartość, a zarząd wspólnoty przekroczył swoje kompetencje. Sąd administracyjny ocenił, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę VII SA/Wa 1075/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r, NR [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] grudnia 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej - inwestorowi: [...]Spółka Jawna z siedzibą w [...] przy ul. J[...], pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego (wielorodzinnego) z wbudowanym garażem na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w rejonie ulic [...] i [...] w [...] Dzielnicy [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że E. S. jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. E. S. jest jednocześnie członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wyłącza regulacji, zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. - o własności lokali przez co stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości sąsiedniej jest wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. W sprawach o charakterze publiczno-prawnym, a takimi są sprawy z dziedziny prawa budowlanego, co do zasady to zarząd wspólnoty mieszkaniowej występuje wykonując ustawowo powierzone zadania reprezentacji. Nie jest wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok zarządu wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz mają oni udział w gruncie, jednakże pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2047/10). Niewątpliwie każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można zatem wywodzić generalnego wniosku, że we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. Skoro, więc działania wspólnoty dotyczą nieruchomości wspólnej, to każdy właściciel lokalu stanowiącego w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie. Jeśli bowiem członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić, jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 729/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 875/12). W związku z powyższym, Wojewoda [...], pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego w postępowaniu odwoławczym, poprzez: 1) przedłożenie oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii dokumentu z którego wynika dla skarżącej prawo własności, użytkowania wieczystego, bądź zarządu nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji; 2) wskazanie w sposób graficzny położenia lokalu skarżącej względem projektowanej inwestycji, jak również określenie charakteru oraz ilości pomieszczeń w tym lokalu od strony projektowanej zabudowy; 3) wykazanie indywidualnego interesu prawnego, poprzez wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie w swobodnym korzystaniu z lokalu skarżącej, na skutek wydania ww. rozstrzygnięcia, tj. decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Odpowiadając na ww. wezwanie E. S. przedłożyła odpis aktu notarialnego z dnia [...] września 2004 r. (Repertorium [...] nr [...]), z którego wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], wraz z przynależną piwnicą oraz wynoszącym 767/95009 części udziałem we współwłasności działki gruntu, na której został wzniesiony budynek mieszkalny oraz wszelkich części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. Ponadto E. S. przedłożyła szkic rysunkowy położenia nieruchomości przy ul. [...] względem inwestycji. Skarżąca istnienie swojego interesu prawnego opiera na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 144 k.c. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). Skarżąca wskazuje, ze ograniczenie w swobodnym korzystaniu z lokalu wynika z okoliczności zaciemnienia lokalu mieszkalnego w sposób istotnie ograniczający korzystnie z lokalu w dotychczasowy sposób. Ponadto wybudowanie 11-piętrowego budynku frontalnie przed oknami lokalu skarżącej wpływa bezpośrednio na zmniejszenie jego wartości. W ocenie Wojewody [...] wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą stanowić podstawy dla uznania, że E. S. posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (wielorodzinnego) z wbudowanym garażem na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Interes ten nie wynika również z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Analizując usytuowanie projektowanej inwestycji w stosunku do lokalu skarżącej nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] organ odwoławczy stwierdził, iż projektowany budynek, jest oddalony od budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] o ok. 40,00 m. Mając na uwadze przedstawione powyżej usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego względem lokalu skarżącej organ odwoławczy uznał, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie korzystania przez skarżącą z jej lokalu. W szczególności projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem budynku przy ul. [...]. Jak wynika z opisu technicznego projektu architektoniczno-budowlanego została przeprowadzona przez autora projektu analiza, na podstawie §13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz analiza na podstawie § 60 ww. rozporządzenia. Zgodnie z oświadczeniem uprawnionego projektanta planowana inwestycja nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działkach sąsiednich, jak również nie zacienia sąsiednich działek i obiektów na nich istniejących oraz nie ogranicza możliwości rozbudowy na tych działkach i nie zmienia istniejących standardów użytkowych. Organ odwoławczy stwierdził, że odległość 40,00 m, dzieląca projektowany budynek o wys. ok. 35 m od budynku w którym znajduje się lokal skarżącej przy ul. [...] (tj. odległość większa niż wysokość projektowanego obiektu "przesłaniającego"), a także spełnienie wymagań, o których mowa w przepisie § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. sprawiają, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] z całą pewnością nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, wyznaczonym na podstawie przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 ww. rozporządzenia (odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną), przepis § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), przepis § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), przepis § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3). Mając na uwadze przedstawione powyżej usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego względem lokalu skarżącej Wojewoda [...] stwierdził, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, który obejmuje działki nr ew. [...], z obrębu [...]. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie korzystania przez skarżącą z jej lokalu. Ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwala na uznanie braku naruszenia chronionych interesów skarżącej, o jakich mowa w art. 5 Prawa budowlanego. Jednocześnie należy wskazać, iż nie należy do kompetencji organu administracji architektoniczno - budowlanej badanie wpływu przedmiotowej inwestycji na wartość nieruchomości skarżącej. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż E. S. nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. S. Zdaniem skarżącej przy ocenie, czy dany podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny podmiotu, lecz jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Przymiot strony właściciela sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującego mu prawa własności. Skarżąca wyjaśniła, że na podstawie aktu notarialnego posiada odrębną własność lokalu mieszkalnego z którego prawem własności związany jest unoszący 767/95009 części udział w prawie własności działki gruntu, na której został zniesiony budynek oraz we współwłasności wszelkich części budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. W odniesieniu do zarządu wspólnoty mieszkaniowej poinformowała, iż nie są jej znane motywy, którymi kierował się zarząd wyrażając zgodę na budowę projektowanej inwestycji. Zdaniem skarżącej zarząd wspólnoty przekroczył swoje kompetencje, gdyż za uchwałą nie głosowało 100% członków wspólnoty właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...], co nie uprawniało zarządu do złożenia oświadczenia w imieniu wszystkich mieszkańców budynku. W konsekwencji błędnie wydana decyzja z pominięciem wszystkich uprawnionych członków wspólnoty doprowadzi do dalszego zabudowywania terenów przyległych do nieruchomości położonej przy ul [...] co doprowadzić może do utraty wartości gruntu, a tym samym utraty wartości ilości wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Skarżąca wniosła o uchylenie ostatecznej zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż decyzja prawa nie narusza. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny braku interesu prawnego skarżącej przyjmując, że skarżąca nie wykazała swojego własnego zindywidualizowanego interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na nieruchomości sąsiedniej. Skarżąca jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], wraz z przynależną piwnicą oraz wynoszącym 767/95009 części udziałem we współwłasności działki gruntu. Lokal mieszkalny skarżącej położony jest na VI kondygnacji wielorodzinnego budynku mieszkalnego wybudowanego w technologii prefabrykowanej wielopłytowej 13 (trzynasto) kondygnacyjnego. Skarżąca wskazywała na okoliczności zacienienia jej lokalu mieszkalnego, które ograniczały swobodne korzystanie z lokalu. Ponadto podnosiła, że wybudowanie 11-piętrowego budynku frontalnie przed oknami lokalu skarżącej wpływa bezpośrednio na zmniejszenie jego wartości. Wojewoda [...] trafnie ocenił, iż wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą stanowić podstawy dla uznania, że posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (wielorodzinnego) z wbudowanym garażem na nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Interes ten nie wynika również z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Analiza usytuowania projektowanej inwestycji względem lokalu skarżącej dokonana przez organ odwoławczy wykazała, że kwestionowana przez skarżącą inwestycja nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń w zakresie korzystania przez skarżącą z jej lokalu mieszkalnego. Projektowany budynek jest oddalony od budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] o ok. 40,00 m. Wskazana wyżej odległość dzieląca projektowany budynek o wys. ok. 35 m od budynku w którym znajduje się lokal skarżącej przy ul. [...] czyli odległość większa niż wysokość projektowanego obiektu nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem budynku przy ul. [...], a tym samym lokalu mieszkalnego skarżącej. Jak wynika z opisu technicznego projektu architektoniczno-budowlanego została przeprowadzona przez autora projektu analiza, na podstawie §13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) oraz analiza na podstawie § 60 ww. rozporządzenia. Zgodnie z oświadczeniem uprawnionego projektanta planowana inwestycja nie powoduje ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działkach sąsiednich, jak również nie zacienia sąsiednich działek i obiektów na nich istniejących oraz nie ogranicza możliwości rozbudowy na tych działkach i nie zmienia istniejących standardów użytkowych. Ponadto lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 ww. rozporządzenia (odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną), przepis § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), przepis § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), przepis § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3). Ocena zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwala na uznanie braku naruszenia chronionych interesów skarżącej, o jakich mowa w art. 5 Prawa budowlanego. Stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę była Wspólnota Mieszkaniowa [...], która reprezentowała interesy swoich członków, w tym skarżącej. Zasadą jest, że we wszystkich sprawach za członków Wspólnoty Mieszkaniowej działa wyłącznie Wspólnota, a w szczególności jej Zarząd. Jeśli członek Wspólnoty Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także Wspólnota. W sposób prawidłowy organ odwoławczy ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają przyznania jej statusu strony w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. Uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło