VII SA/Wa 1080/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie Przedmiotem skargi T. O. ( dalej; "skarżący") jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. ( dalej : "organ odwoławczy") z dnia [...] kwietnia 2021r., znak: [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, wydane w następujących okolicznościach sprawy: Postanowieniem z [...] marca 2021r., znak: [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W postanowieniu zawarto pouczenie o możliwości jego zaskarżenia zażaleniem do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności za pośrednictwem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Na powyższe postanowienie T. O. wniósł zażalenie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 14 kwietnia 2021r. (data nadania stempla pocztowego). Postanowieniem wskazanym na wstępie z dnia [...] kwietnia 2021r., znak: [...], Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021r., poz. 573) oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postanowienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] marca 2021r. zostało wysłane na adres wskazany we wniosku za potwierdzeniem odbioru, zgodnie z art. 39 k.p.a. T. O. otrzymał przedmiotowe postanowienie w dniu 31 marca 2021r. - dowód potwierdzenie odbioru. Postanowienie z [...] marca 2021r. zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie jego zaskarżenia. Zażalenie złożone przez T. O. zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 14 kwietnia 2021r. (dowód: data nadania stempla pocztowego), zatem po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia strome postanowienia. Organ odwoławczy wskazał, że weryfikacja akt sprawy wykazała, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu wskazanego w przepisach prawa. Podkreślił, że zgodnie z art. 134 k.p.a. każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania/zażalenia powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 k.p.a, a wniosek ten zostanie uwzględniony. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania/zażalenia zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianemu w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego. W przypadku, gdy skarżący wniósł zażalenie z uchybieniem siedmiodniowego terminu w takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Na koniec organ odwoławczy dodał, że w oparciu o art. 58 k.p.a, byłby zobowiązany przywrócić termin do wniesienia zażalenia od postanowienia Miejskiego Zespołu z dnia [...] marca 2021r., gdyby T. O. spełnił łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i brak winy uprawdopodobnił, b) złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) złożył zażalenie od orzeczenia Miejskiego Zespołu jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Skargę do Sądu na opisane wyżej postanowienie wniósł T. O. nie zgadzając się z nim. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] kwietnia 2021 r., przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zaznaczyć jednak należy, że ocena ta, nie wynika z podzielenia przez Sąd argumentacji zawartej w skardze, bowiem w istocie ogranicza się ona wyłącznie do zanegowania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie, organ winien zastosować art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095, dalej "ustawa COVID-19" lub "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"). Stosownie do treści art.15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie zaś z art. 15zzzzzn2 ust. 2 powoływanej ustawy, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym stanie rzeczy należy mieć na względzie, że wynikający z art. 58 § 2 k.p.a., 7- dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu zmodyfikowany został na mocy art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID – 19. Szczególny 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wprowadzono na czas obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został wprowadzony zaś od dnia 20 marca 2020 r. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020 poz. 491) ogłoszonego w związku z COVID-19 i nie został dotychczas odwołany. Art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dodany został natomiast na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 2255), która weszła w życie w dniu 16 grudnia 2020 r., niewątpliwie więc miała zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ odwoławczy, całkowicie pominął omawiany przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Tymczasem okoliczności sprawy wskazują, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19. Doszło bowiem do uchybienia terminu, od zachowania którego jest uzależnione udzielenie skarżącemu ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, co stanowi przesłankę zawiadomienia strony postępowania przewidzianą w powołanym przepisie. W myśl art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia ustnie. Opisany w art. 141 § 2 k.p.a. termin na złożenie zażalenia należy uznać za termin, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., w związku z wniesieniem przez skarżącego zażalenia na postanowienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2021 r., zatem w dacie wydawania obu ww. postanowień obowiązywał już w Polsce stanu epidemii. Stan ten (poprzedzony stanem zagrożenia epidemicznego) obowiązuje od dnia 20 marca 2020 r., czyli od dnia wejścia życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z brzmienia przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 jest dodatkową ochroną prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1032/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 366/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Mając na uwadze powyższe Sąd orzekający w sprawie stwierdza, że obowiązkiem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, było podjęcie dodatkowych czynności przewidzianych w powołanej regulacji. Po stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia zażalenia organ drugiej instancji powinien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu (zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID-19) i wyznaczyć mu termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2 ww. przepisu). Organ odwoławczy zaniechał jednak w niniejszej sprawie wypełnienia powyższego obowiązku i nie wystosował do skarżącego wskazanego zawiadomienia, natomiast stwierdził uchybienie terminu do złożenia zażalenia wyłącznie w oparciu o regulację kodeksową, z pominięciem unormowań szczególnych zawartych w ustawie o COVID-19, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu brak zastosowania regulacji art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 przez organ odwoławczy i przedwczesne wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia narusza nie tylko te przepisy, ale i podstawowe zasady wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak zasada prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a. (zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, tj. art. 8 § 1 k.p.a. (według którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania) oraz zasada informowania stron, tj. art. 9 k.p.a. (zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek). W ponownie prowadzonym postępowaniu WINB weźmie pod uwagę wyżej przedstawioną ocenę prawną Sądu, w szczególności uwzględni powołaną regulację wynikającą z art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.