VII SA/Wa 1086/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Hoteli "K." Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po zapoznaniu się z wnioskiem Hoteli K. Sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., [...], nakazującej Hotelom K. Sp. z o.o. usunięcie w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się decyzji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy al. K. w W. opisanych w ekspertyzie wykonanej przez mgr inż. arch. M. J. oraz rzeczoznawcę budowlanego dr inż. S. P. i uzupełnionych w opracowaniu w/w autorów z dnia 19 czerwca 2007r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia[...] sierpnia 2007 r., Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż termin do wniesienia przez Hotele K. Sp. z o.o. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . W. [...] upłynął z dniem [...] sierpnia 2007 r. Skarżący wniósł odwołanie od powołanego rozstrzygnięcia w dniu 31 sierpnia 2007 r. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej, wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Organ zauważył, iż w myśl art. 58 § 1 k.p.a. istnieje możliwość przywrócenia uchybionego terminu na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt: I SA 459/99, w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., uchybiony termin do wniesienia odwołania należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania), strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ wskazał, iż Spółka Hotele K. argumentowała uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Nr [...] "niemożnością podpisania odwołania przez osoby uprawnione do reprezentowania spółki z przyczyn od siebie niezależnych". W opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe okoliczności pozostają jednakże bez wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, bowiem o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Organ zauważył, ponadto, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, a dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa wyklucza jej zastosowanie. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw i w tym kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Organ wskazał, iż Spółkę Hotele K.. reprezentuje każdy członek zarządu samodzielnie, tj: A. N. i A. N.. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania urlop A. N. w dniach 19 -25 sierpnia 2007 r. był planowany. A. N. mógł zatem przy zachowaniu należytej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw ustanowić pełnomocnika. Zdaniem organu, z instytucji pełnomocnictwa mogła również skorzystać A. N.. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się bowiem tylko chorobę nagłą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W ocenie organu natomiast zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, tym bardziej, że w przedłożonym przez A. N. zaświadczeniu lekarskim w rubryce wskazania lekarskie wpisano cyfrę "2" co oznacza, że chory może chodzić. Tym samym w świetle powyższego organ uznał, iż strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. nastąpiło bez jej winy, tym samym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...]. Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły Hotele K. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Wskazać należy, iż przed tutejszym Sądem toczą się trzy sprawy ze skargi Hoteli K. Sp. z o.o. na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W.z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] (sygn. akt VII SA/Wa 1084/08); Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W. z dnia[...] czerwca 2006 r., Nr [...] (sygn. akt VII SA/Wa 1085/08) oraz Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [....] (sygn. akt VII SA/Wa 1086/08), dlatego też uzasadnienie skargi odnosi się łącznie do wyżej wymienionych zaskarżonych postanowień. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień strona skarżąca zarzuciła im naruszenie przepisów art. 58 k.p.a., poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomimo spełnienia przez skarżącą przesłanek określonych w tym przepisie, art. 8 k.p.a., poprzez brak dogłębnego rozpoznania okoliczności przedmiotowej sprawy i wydanie postanowienia w oparciu o rozstrzygnięcia wydane na podstawie odmiennych stanów faktycznych, art. 12 k.p.a., poprzez rozpoznawanie przedmiotowej sprawy przez okres blisko 9 miesięcy, jak również nieznajdujące uzasadnienia w stanie prawnym (przedwczesne) pozostawienie bez rozpoznania odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] oraz zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...]. Skarżąca Spółka wskazała, iż bezspornym jest, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], zostało złożone z przekroczeniem terminu, ale również podniosła, iż składając przedmiotowe odwołanie złożyła równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w którym to wniosku przedstawiła okoliczności wskazujące na to, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Strona wskazała, iż zdaniem Inspektora żaden z członków zarządu Hoteli K. Sp. z o.o. nie zachował należytej staranności w swoim działaniu w zakresie prowadzenia spraw spółki, w szczególności dlatego, że nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania spraw spółki. Zdaniem Spółki, jednakże Inspektor nie podjął żadnej próby ustalenia, czy w konkretnej sprawie możliwym było ustanowienie pełnomocnika, a jeżeli nawet było to możliwym, to czy ustanowiony w takiej sytuacji pełnomocnik, nie posiadający wiedzy o przedmiotowej sprawie, miał możliwość wniesienia skutecznego odwołania od przedmiotowej decyzji. Nadto strona zauważyła, iż dokonując oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej organ administracyjny winien dokonać szczegółowej analizy konkretnej sytuacji i w oparciu o tę analizę podejmować decyzję w sprawie, a nie jak się wydaje mieć miejsce w niniejszej sprawie, bez dogłębnej analizy zaistniałej sytuacji powoływać się na rozstrzygnięcia wydawane w innych sprawach o odmiennym stanie faktycznym. W ocenie Spółki, takie działanie prowadzi do mechanicznego załatwiania przez organy administracji wniosków uczestników postępowania, co z kolei może zamknąć uczestnikom postępowania administracyjnego drogę do obrony ich praw i prowadzić do naruszenia słusznych interesów chronionych prawem, a także narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadę pogłębienia zaufania obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. Ponadto strona wskazała, iż okres oczekiwania na wydanie decyzji w sprawie przez okres blisko 8 miesięcy, w czasie których nie zostały podjęte przez organ żadne działania wyjaśniające odnoszące się do okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku, nie jest niczym uzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] odmawiającego Hotelom K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...]sierpnia 2007 r., Nr [...], nakazującej Hotelom K. Sp. z o.o. usunięcie w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się decyzji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy al. K. w W. opisanych w ekspertyzie wykonanej przez mgr inż. arch. M. J. oraz rzeczoznawcę budowlanego dr inż. S. P. i uzupełnionych w opracowaniu w/w autorów z dnia 19 czerwca 2007r. Kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 58 k.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Ma ona na celu usunięcie ujemnych dla strony następstw procesowych, powstałych wskutek uchybienia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., przywrócenie terminu uwarunkowane jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek. Oznacza to, iż niespełnienie chociażby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu pozostałych, przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. "Ważny powód" musi być związany z uchybieniem terminu, nie zaś ze skutkiem tego uchybienia (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2003r. sygn. akt II S.A. 4162/2001). Przywrócenie terminu nie jest, więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania czynności procesowej. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić bowiem wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z przepisem art. 58 § 3 k.p.a. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania. Czynność procesową należy, zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Skarżąca Spółka spełniła w/w przesłanki z wyjątkiem tej, która odnosi się do uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, bowiem wskazywane przez stronę okoliczności uchybienia przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2007 r., [...] nie świadczą o braku jej winy w tym uchybieniu. Z akt sprawy wynika, iż Hotele K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentuje zarząd w osobach A. N. i A. N., a każdy członek zarządu uprawniony jest do samodzielnej reprezentacji. Z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. wynika, iż złożenie odwołania w zakreślonym przez przepisy prawa terminie stało się niemożliwe, albowiem żadna z osób uprawnionych do reprezentowania Spółki, z przyczyn od siebie niezależnych, nie mogła w tym terminie podpisać przedmiotowego odwołania. W okresie od dnia 19 sierpnia 2007 r. do dnia 25 sierpnia 2007 r. A. N. przebywał bowiem na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym, natomiast A. N., z uwagi na stan zdrowia, przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 20 sierpnia 2007 r. do dnia 27 sierpnia 2007 r. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. została doręczona na adres pełnomocnika r. pr. S. S.w dniu 8 sierpnia 2007 r., zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 22 sierpnia 2007 r. Stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo, datowane na dzień 7 marca 2006 r., udzielone przez Spółkę dla r. pr. S. S., do występowania w imieniu spółki we wszystkich sprawach toczących się z jej udziałem przez sądami powszechnymi oraz organami administracji publicznej i samorządowej. Z akt przedmiotowych sprawy nie wynika, aby pełnomocnictwo zostało odwołane. A. N. przy dochowaniu należytej staranności miała możliwość skontaktowania się z pełnomocnikiem, celem dokonania przez niego czynności polegającej na złożeniu odwołania. Ustanowienie pełnomocnika nie pozbawiło strony możliwości samodzielnego wniesienia odwołania, jednak w terminie, którego bieg rozpoczął się w dniu 8 sierpnia 2007 r., tj. w dniu doręczenia decyzji pełnomocnikowi. W dniu 8 sierpnia 2007 r. zarówno A. N. jak i A. N. członkowie zarządu spółki, każdy z nich uprawniony do samodzielnej reprezentacji nie pozostawali na urlopie ani zwolnieniu lekarskim i mogli złożyć odwołanie osobiście lub przez pełnomocnika. Wprawdzie zdarzenie uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej może nastąpić także ostatniego dnia terminu przewidzianego na jej dokonanie, jednakże przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, że dochowała ona należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody. Za przeszkodę tą nie można uznać planowanego urlopu Prezesa Zarządu Spółki A. No., który rozpoczął się w dniu 20 sierpnia 2007 r., a więc na dwa dni przed upływem 14 dniowego terminu do złożenia odwołania. Rozpoczęcia bowiem planowanego urlopu w trakcie biegu terminu nie można uznać za nagłą, trudną do przezwyciężenia przeszkodę, niezawinioną przez stronę. Przed urlopem Prezes Zarządu miał bowiem możliwość podjęcia czynności procesowej osobiście lub przez pełnomocnika. Zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest m.in. obłożna choroba. Samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią. Z treści zwolnienia lekarskiego dla A. N. wynika, że chora w trakcie zwolnienia mogła chodzić. Jednocześnie skarżąca nie wykazała, że jej choroba uniemożliwiała jej nadanie odwołania osobiście lub że nie pozwalała jej na wyręczenie się inną osoba, w szczególności ustanowionym uprzednio pełnomocnikiem. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji; strona nie jest więc zobowiązana uzasadniać swojego żądania ani też przedstawiać zarzutów i dowodów na jego poparcie. Reasumując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo. W ocenie Sądu uchybienie terminu do wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nastąpiło w wyniku niezachowania przez stronę należytej staranności, a skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie to nastąpiło bez jej winy i z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, od niej niezależnej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.