VII SA/Wa 1086/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak - Pęczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2009r. wniosku Adama Sochackiego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.S., A.S., M.Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 30 lipca 2009r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek A.S. w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił A.S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 12 października 2009r. wpłynął sprzeciw wnioskodawcy reprezentowanego przez adw. J. Z. od ww. postanowienia. W sprzeciwie podniesiono, zarzut naruszenia w skarżonym postanowieniu dyspozycji art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego nie zastosowanie. Podkreślono również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w odniesieniu poprzez wzięcie pod rozwagę możliwości finansowych, jakie to strona skarżąca uprawdopodobniła w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem pełnomocnika strony wnioskującej Sąd winien należycie ocenić jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe strony. Zaznaczył, iż zgodnie z art. 246 § 3 ww. ustawy Sąd powinien wziąć pod uwagę stan rzeczy istniejący w dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 wyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Zaznaczyć należy, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r. , sygn. akt II FZ 137/05 , niepubl.) Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie dane przedstawione w formularzu i podniesione w sprzeciwie uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje dochód. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie budownictwa mieszkaniowego w wysokości 2.500,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada sześcioletni samochód osobowy citroen C2 o wartości około 12 000 złotych. Oświadczył, że nie posiada majątku nieruchomego, zaznaczył, że nie posiada oszczędności, a na kontach ma debety. Skarżący wskazał, że ponosi następujące miesięczne koszty-utrzymanie 800,00 złotych, alimenty 500,00 złotych, zobowiązania 1.200,00 złotych. Oceniając dane przedstawione w formularzu oraz argumentację podnoszoną w sprzeciwie uznano, że wnioskodawcę, który prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z niej dochody, nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, wnioskodawca ma realną możliwość z uzyskiwanych dochodów poczynienia oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na nim kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100,00 złotych (wpis od skargi). Uznano, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje dochody. Zaś fakty podawane w formularzu nie przesądzają o wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.