VII SA/Wa 109/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-10

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, których działki znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji drogowej, a których status prawny do tych działek budzi wątpliwości, powinni być uznani za strony postępowania o pozwolenie na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości, których działki znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji drogowej, a których status prawny do tych działek budzi wątpliwości, powinni być uznani za strony postępowania o pozwolenie na budowę. Brak możliwości dochodzenia praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalny. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
M. i R. C. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej, twierdząc, że ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji i zostali pominięci jako strony. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie mają interesu prawnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. i zasądził od Wojewody na rzecz R. C. i M. C. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi R. C. i M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. C. i M. C. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] lipca 2014 r. M. i R. C. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...] udzielającą Zarządowi Powiatu w L. pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej nr [...] wraz ze zjazdami-ul. K. od granicy miasta Legionowo od drogi wojewódzkiej nr [...] w W. na terenie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w miejscowości Ł., [...],[...] w miejscowości W., [...],[...] w miejscowości W., gm. W. W treści wniosku wnioskodawcy podnieśli zarzut naruszenia procedur określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, j. t.) dalej k.p.a. , poprzez fakt pominięcia w postępowaniu jako strony, właścicieli nieruchomości (działek nr ew [...] i [...] położonych we wsi Ł., gm. W.), które zdaniem zainteresowanych znajdują się w obszarze oddziaływania przebudowy drogi powiatowej nr [...] wraz ze zjazdami-ul. K. od granicy miasta L. od drogi wojewódzkiej nr [...] w W. Wnioskodawcy powołali się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4, w/w ustawy, wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, gdyż jako strony, bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Starosta L. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...]. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. organ I instancji odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...] udzielającą Zarządowi Powiatu w L. pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej nr [...] wskazując, że wnioskodawcy nie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie budowlanej nie istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego wnioskodawcy mogą żądać czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem organu ocena, iż określony podmiot nie posiada przymiotu strony skutkuje odmową uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art.151 §1 pkt l Kpa bez konieczności merytorycznej oceny decyzji. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, który zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] października 2014 r. Zdaniem wnioskodawców, decyzja Starosty L. nr [...] bezpośrednio ingeruje w granice ich własności, tj. działek nr [...] i [...]. poprzez zamiar fizycznego realizowania prac budowlanych na ich terenie. Organ odwoławczy stwierdził, że dla działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. K. we wsi Ł., której właścicielami są M. C. i R. C., założona została z dniem [...].07.2006r. księga wieczysta Nr [...] lecz inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako posiadacz samoistny. Wskazał również, że wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat L. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności działek [...] i [...] został skierowany do Wojewody [...] w dniu [...] września 2013 roku. Zgodnie z treścią pisma z dnia [...].09.2014r. znak [...],[...] Starosty L., Wojewoda [...] nadal prowadzi postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji stwierdzających nabycie z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności części działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. K. we wsi Ł., przez Powiat L.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na części działki nr ewid. [...] i [...] w obrębie nr [...], wieś Ł., gm. W. projektant wrysował projektowany krawężnik wtopiony ulicy K. Jednak zgodnie z rysunkiem nr3 /str.44/ projektu budowlanego, na wysokości działek Wnioskodawcy, projektant czerwonym kolorem kreski określił granicę pasa drogowego wskazując, iż stanowi równolegle granicę opracowania zadania inwestycyjnego. Zatem szerokość jezdni ulicy K. od strony nieruchomości Skarżących kończy się na granicy działek nr ewid. [...] i [...] w obrębie nr [...], wieś Ł., gm. W. Organ odwoławczy wskazał, że na wysokości działek Skarżących, projektant w projekcie budowlanym wskazał granicę pasa drogowego stanowiącą równolegle granicę opracowania zadania inwestycyjnego. Brak prac budowlanych na teren działek nr ewid. [...] i [...] Skarżących potwierdził, w piśmie z dnia [...].08.2014r. znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. Zatem materiał dowodowy nie ujawnił interesu prawnego Pani M. C.r i Pana R. C. W przedmiotowej sprawie budowlanej nie istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego Wnioskodawcy mogą żądać czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W odwołaniu Skarżący podnieśli, że projekt przebudowy wykonany w 2013 roku oparty jest na mapie sytuacyjnej, gdzie są zaznaczone granice ich nieruchomości których część stanowi ulica K., jednakże zdaniem organu odwoławczego niejasności na mapach nie należą do właściwości organu administracji architektoniczno-budowlanej a do kompetencji organu geodezyjnego i winno stanowić oddzielne postępowanie. W skardze skierowanej do Sądu R. i M. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując stanowisko, że inwestor zaprojektował przebudowę drogi również na działkach [...] i [...]. Na rozprawie sądowej w dniu 10 września 2015 r. skarżący R. C. oświadczył, że również przed przebudową droga wchodziła na teren jego działki, której jest właścicielem od 1989 r. Wyjaśnił również, że do dnia rozprawy nie otrzymał decyzji Wojewody w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ustalające zasady i tryb przejmowania na Skarb Państwa lub jednostek samorządu terenów zajętych pod drogę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na akt lub czynność organów administracji publicznej polega na zbadaniu zgodności tej działalności z prawem administracyjnym procesowym i materialnym. Podstawowym kryterium tej kontroli jest legalność aktu (czynności), a postępowanie sądowo-administracyjne ma na celu sprawdzenie, czy organ administracji działał na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe wykaże, że przy wydawaniu aktu organy administracji naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania (art. 145 § pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej, sprawowanej według powyższych zasad, jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję organu I instancji wydaną w postępowaniu wznowieniowym na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Odmowa uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2013 r. nastąpiła z powodu stwierdzenia przez organ, że M. C. i R. C. nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu z uwagi na to, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji zamyka się na terenie działki inwestora i nie oddziaływuje na nieruchomość skarżących, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. znak [...] udzielającą Zarządowi Powiatu w L. pozwolenia na przebudowę drogi powiatowej nr [...] wraz ze zjazdami-ul. K. od granicy miasta Legionowo od drogi wojewódzkiej nr [...] w W. obejmuje m. innymi teren działek nr [...] i [...] w miejscowości Ł. Skarżący twierdzą, ze decyzja ingeruje w granice działek [...] i [...]. Należy zatem wskazać, że pojęcie strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, zostało określone w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Przez "obszar oddziaływania" według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Rację ma organ stwierdzając, że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia daje prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Mylnie jednak organ uznał, że skarżący nie wskazali na konkretne okoliczności poparte regulacjami prawa materialnego, które powodowałyby że nie mogą oni uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym. W sprawie bezsporne jest, że zatwierdzony decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] projekt budowlany przebudowy drogi obejmuje działki [...] i [...] położone we wsi Ł. Organ odwoławczy stwierdził, że dla działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. K. we wsi Ł., której właścicielami są M. C. i R. C., założona została z dniem [...].07.2006r. księga wieczysta Nr [...]. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska organu, że skarżący, jako właściciele w/w działek nie mają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na przebudowę ulicy, Podmioty, określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji. W żadnym bowiem przypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 173/07, LEX 490238). To, że inwestor w piśmie z dnia [...].09.2013r. oświadczył o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...].09.2013r. jako samoistny posiadacz dz.nr ew.: [...] i dz.nr ew.: [...] obr. [...] oraz że złożył wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat L. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności, który to wniosek skierowany został do Wojewody [...] w dniu [...] września 2013 r o sygnaturze: [...] nie uzasadnia twierdzenia że nie są skarżący właścicielami tych części w/w działek na których realizowana jest przebudowa. O tym może dopiero przesądzić decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nabycie przez Powiat L. z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności, Nadmienić należy, że zgodnie z treścią pisma z dnia [...].09.2014r. znak [...],[...] Starosty L., Wojewoda [...] nadal prowadzi postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji stwierdzających nabycie z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności części działek nr ewid. [...] i [...] przy ul. K. we wsi Ł., przez Powiat L. Postępowanie to nie zostało zakończone do dnia rozprawy sądowej. Zauważyć również należy, że ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia daje prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Organ nie wykazał jednak, że przebudowa ulicy K. nie spowoduje ograniczenie możliwości zagospodarowania ich działki w związku z inwestycją zrealizowaną na działce sąsiedniej w dodatku w sytuacji gdy stan prawny w/w działek budzi istotne wątpliwości. Podmioty, określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji. W żadnym bowiem przypadku nie można utrudniać właścicielom nieruchomości dochodzenia ich praw właścicielskich w postępowaniu administracyjnym, jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 173/07, LEX 490238). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa: art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło