VII SA/Wa 1092/14

Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2014 r. po rozpoznaniu wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z.J. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić B. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy B. D., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację rodzinną, finansową i majątkową. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem choćby nawet niezbyt wysokiej, stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 732 euro netto miesięcznie co w przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 7 października 2014r. (cena za euro 4,1825 złotych) stanowi kwotę w wysokości 3.061,59 złotych netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że z uzyskiwanych dochodów ponosi następujące wydatki, koszty lokalu w którym mieszka 300-350 euro, obiady dla dziecka w przedszkolu 40 euro, koszty bieżącego utrzymania 300-400 euro, Wnioskodawczyni wskazała, że posiada współwłasność w ½ części domu mieszkalnego o pow. 73 m ², w którym obecnie mieszka siostra. Oświadczyła, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczyła, że nie ma innego źródła utrzymania oprócz pracy na ½ etatu z uwagi na małe dziecko, które pozostaje pod jej opieką. Wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie ponieść ciężaru opłaty sądowej. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z których utrzymuje się wraz z córką uznano, że jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i córki. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni z córką ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje tj. 3.061,59 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie referendarza sądowego, powyższa kwota jaką uzyskuje wnioskodawczyni pozwala na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie ciążących na niej kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi). Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej córki. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.