VII SA/Wa 1093/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-02
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca stały dochód z emerytury, oszczędności pieniężne oraz obligacje skarbowe może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w zakresie częściowym, uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna posiadająca stały dochód z emerytury, oszczędności pieniężne w wysokości 3.500 złotych oraz obligacje skarbowe na kwotę 8.591,40 złotych nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu adwokata. Posiadanie takich środków majątkowych, w szczególności oszczędności, stanowi negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie pokryć koszty ustanowienia adwokata z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 1975 zł netto miesięcznie, posiada mieszkanie, oszczędności pieniężne w wysokości 3.500 zł oraz obligacje skarbowe. Ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania, żywnością, lekami i leczeniem. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące kosztów utrzymania i leczenia. Po analizie przedstawionych dokumentów, sąd uznał, że wnioskodawczyni nie znajduje się w stanie ubóstwa i jest w stanie samodzielnie pokryć koszty ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2015r. po rozpoznaniu wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.
Do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy M. K., w którym wniosła o ustanowienie adwokata.
We wniosku podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2.130 złotych brutto, 1974,92 złotych netto miesięcznie. Posiada mieszkanie o pow. 47,9 m ², oszczędności pieniężne w wysokości 3.500 złotych oraz 86 obligacji skarbowych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, iż jest osobą starszą, schorowaną. Podała we wniosku choroby na jakie choruje.
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2015r. wezwano wnioskodawczynię do dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania w którym zamieszkuje (czynsz, gaz, opłaty za energię, telefon itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.),
- jaką kwotę miesięcznie przeznacza na zakup leków i leczenie,
- wysokości posiadanych oszczędności pieniężnych, wartości posiadanych obligacji.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 10 sierpnia 2015r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawczyni na powyższe. Do pisma dołączyła paragony potwierdzające wysokość kosztów poniesionych za lekarstwa oraz dokumenty dotyczące stanu zdrowia wnioskodawczyni.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek, środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie oceniono na podstawie przedstawionych danych
w formularzu wniosku PPF oraz w piśmie wyjaśniającym z dnia 10 sierpnia 2015r., że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do ustanowienia adwokata.
Z podanych danych w formularzu oraz piśmie z dnia 10 sierpnia 2015r. wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1974,92 złotych netto miesięcznie. Posiada mieszkanie o pow. 47,9 m². Ponadto posiada oszczędności pieniężne w wysokości 3.500 złotych oraz obligacje skarbowe na kwotę 8.591,40 złotych. Do pisma wyjaśniające wnioskodawczyni załączyła potwierdzenie ich zakupu i wskazujące planowany termin ich wykupu na 27 lipca 2016r.
Wnioskodawczyni podała, że ponosi miesięcznie następujące wydatki tj: opłatę za czynsz w wysokości 220,00 złotych, opłatę za gaz i energię elektryczną w wysokości ok. 80,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości ok. 60,00 złotych, ratę na podatek od nieruchomości i użytkowanie wieczyste gruntu 60,00 złotych, ratę na ubezpieczenie mieszkania i różne naprawy 30-40 złotych, zakup środków czystości ok. 100-150,00 złotych, zakup żywności ok. 800,-00 złotych, zakup lekarstw od 350-500,00 złotych.
Wnioskodawczyni podkreśliła, że jest osobą schorowaną ponosi znaczną część uzyskiwanego dochodu na leczenie i zakup lekarstw. Wskazała, że kwota na leki jest rożnych miesiącach inna zależy od tego na jaki czas opiewa recepta i jakie leki wykupuje. Załączyła do pisma paragony potwierdzające wysokość kosztów poniesionych za lekarstwa. Podała, że na leki w kwietniu wydała 604,27 złotych,
w maju 250,93 złotych, w czerwcu 426,33 złotych i w lipcu 489,58 złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, iż wnioskodawczyni co prawda ponosi stosunkowo wysokie koszty z leczeniem, jednakże posiada stały dochód
w wysokości 1974,92 złotych netto miesięcznie. Ponadto posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości 3.500 złotych oraz obligacje skarbowe na kwotę 8.591,40 złotych. Oceniono zatem, że skarżąca nie znajduje się w stanie ubóstwa. Podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób, znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wskazać przy tym należy, iż aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych w zakresie prawa pomocy uznaje fakt posiadania zgromadzonych oszczędności za negatywną przesłankę przyznania tego prawa (vide: postanowienie z dnia 15 września 2010r., sygn. akt II FZ 430/10, Lex nr 742485, postanowienie NSA z dnia 27 września 2011r. sygn. akt I OZ 724/11 Lex 965945). Posiadanie oszczędności pieniężnych w zasadzie wyklucza obecnie przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca posiadając stały dochód miesięczny z tytułu emerytury oraz zgromadzone środki pieniężne w wysokości 3.500 złotych i obligacje skarbowe na kwotę 8.591,40 złotych jest w stanie samodzielnie ustanowić adwokata z wyboru.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło