VII SA/Wa 1095/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2010 r. po rozpoznaniu wniosku W. G. i Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić W. G. i Z. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W. i Z. G. wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2010 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień, dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie: - z jakich środków finansowych wykonali przebudowę i rozbudowę kiosków gastronomicznych, zlokalizowanych na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w W., - czy posiadają obecnie oszczędności pieniężne jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (żywność, odzież, itp.), - czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy) oraz do nadesłania - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego lub kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy. Odpowiedź na powyższe, wnioskodawcy nadesłali do Sądu w dniu 11 sierpnia 2010 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sadu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcy nie wykazali, iż kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z emerytur w wysokości 2.736,00 złotych. Wnioskodawcy zakreślili, że posiadają dom mieszkalny o pow. 126 m² oraz las o pow. 3 ha. W nadesłanych wyjaśnieniach podali, że posiadają samochód Opel Corsa z 2003 r. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani kont bankowych. Wyjaśnili również, że budowę i przebudowę kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na terenie działek nr [...] i [...] prowadziły i finansowały ze środków własnych ich dzieci. Wnioskodawcy wyszczególnili, że ponoszą następujące koszty: opłatę za energię w wysokości 160,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 180,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 128,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 180,00 złotych, podatek od nieruchomości 160,00 złotych, wydatki na leki w wysokości 920,00 złotych na trzy miesiące, rehabilitację 360,00 złotych, wizyty lekarskie 250,00 złotych. Ponadto wskazali, że na zakup węgla wydają 2.200,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawcy mimo ponoszonych wydatków są w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W niniejszej sprawie skarżący mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość ich stałego miesięcznego dochodu. Przeciwko żądaniu wnioskujących przemawia również posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu oraz fakt, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy są inwestorami przebudowy i rozbudowy kiosków gastronomicznych na działkach nr [...] i [...] w W. Fakty te świadczą o przestrzeganiu płynności finansowej budżetu domowego. Nie zmienia tego również okoliczność, że budowę, jak oświadczyli wnioskodawcy prowadziły i finansowały ze środków własnych ich dzieci. W świetle powyższego oświadczenia, nie ma żadnych przeszkód, aby wnioskodawcy uzyskali pomoc finansową od dzieci, bowiem skarga do sądu jaką wnioskodawcy wnieśli dotyczy właśnie decyzji w przedmiocie tej inwestycji. Z zestawienia wysokości środków którymi dysponują wnioskodawcy, analizy sposobu prowadzenia gospodarstwa oraz uwzględnienia wysokości ewentualnych kosztów postępowania sądowego wynika, że skarżący mogą partycypować w kosztach sądowych. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawców nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawców. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.