VII SA/Wa 1098/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. w sprawie ze skargi A. K. na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. odmawiającego A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez A. K. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ten jest drugim wnioskiem A. K. złożonym w niniejszej sprawie. Z nadesłanego obecnie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Wnioskodawca nie wskazał w uzasadnieniu wniosku okoliczności związanych ze swoją sytuacją materialną. Podał jedynie, że ma spore długi, utrzymuje się z dochodu 1 000 zł z pracy dorywczej (500 zł.) i wsparcia rządowego w ramach programu "500 plus". Ponosi opłaty za telefon 80 zł., opłaty za prąd 230 zł., koszty utrzymania dziecka ok. 600 zł. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 listopada 2016 r. wnioskodawca został zobowiązany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania czy z wnioskodawcą nadal mieszkają rodzice wskazani w formularzu złożonym w dniu 7 czerwca 2016 r., jeżeli nadal zamieszkują prowadząc wspólne gospodarstwo domowe należało podać ich dochody, - wskazania jakie prace dorywcze wykonuje wnioskodawca i z jaką częstotliwością, - podania jakiej jest wielkości mieszkanie w którym wnioskodawca zamieszkuje (ul. P. w N.) i kto jest jego właścicielem, - podania czy matka dziecka wnioskodawcy partycypuje w utrzymaniu dziecka (alimenty, pomoc rzeczowa, inne formy), - podania w jakiej wysokości wnioskodawca posiada długi w banku, należało nadesłać zaświadczenie z banku w sprawie wysokości długu lub udokumentować tę okoliczność w inny sposób, - podania czy stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem własnym i rodziny oraz mieszkania i posiadanych samochodów zmieniły się w stosunku do danych podanych w piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r., - podania czy wnioskodawca, bądź któraś z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nadal posiada pojazdy mechaniczne wskazane w piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r., - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2015 r., wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Wnioskodawca nie ustosunkował się do ww. zarządzenia. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem zgodnie z treścią ww. przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznano pod kątem zmiany okoliczności, które były przedmiotem orzekania na wcześniejszym etapie sprawy. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie przepisu zawartego w art. 165 p.p.s.a. jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji materialno – bytowej wnioskodawcy. Te okoliczności bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Chodzi więc o zmianę tych okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie, przy czym zmiana ta musi być na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Analizując wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykonując zarządzenia z dnia 23 listopada 2016 r. nie wykazał okoliczności przemawiających za zmianą postanowienia w przedmiocie udzielenia prawa pomocy w tym zakresie. Nie udzielając odpowiedzi na istotne kwestie, w kontekście podanych wcześniej danych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem z rodzicami, nie podaniem i udokumentowaniem posiadanego zadłużenia, nienadesłaniem dokumentów źródłowych, niewskazaniem czy w utrzymaniu dziecka partycypuje jego matka, wnioskodawca pozbawił orzekającego możliwości właściwej oceny jego wniosku. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że sytuacja strony się pogorszyła. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.