VII SA/Wa 110/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. M. kwotę 500 zł( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA / Wa 110 /04 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał S. J. doprowadzić wykonane roboty budowlane ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. P. w O. do stanu zgodnego z prawem poprzez przedstawienie w terminie trzech miesięcy inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej , inwentaryzacji powykonawczej architektoniczno- budowlanej wraz z oceną stanu technicznego i opinią co do zgodności z warunkami technicznymi ogrodzenia od strony drogi gminnej . W uzasadnieniu decyzji wskazano , że [...] czerwca 2003 r. organ II instancji uchylił decyzję organu podstawowego z dnia [...] kwietnia 2002 r. , którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. J. rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] wybudowanego od strony drogi gminnej . Przy kolejnym rozpatrzeniu sprawy organ ponownie wykonał wizję lokalną w toku której stwierdzono ,że przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane . Wykonano je na betonowym fundamencie , słupki są murowane licowane czerwona cegłą , przęsła ze stali ażurowej , brama stalowa ażurowa szerokości 1,8 m . Ogrodzenie to zdaniem organu jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym – zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane . Natomiast art. 30 ust 1 pkt 2 tej ustawy stanowi : że " zgłoszenia właściwemu organowi wymaga : budowa ogrodzeń od strony dróg , ulic , placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,2 m " Organ ustalił, że inwestor wybudował ogrodzenie zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy O. zatwierdzonym [...] września 1988 r. Działka inwestora leży w strefie terenu zabudowy zagrodowej i graniczy z drogą gminną . Organ stwierdził , że nie uznaje za stronę postępowania J. i J. małżonków M. ponieważ ich działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z wybudowanym ogrodzeniem . Wprawdzie działka małżonków M. styka się z działką inwestora ale w położeniu prostopadłym i jako trzecia z kolei od strony drogi gminnej , gdzie wybudowano ogrodzenie .Nadto organ wskazał ,że Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] maja 2002 r. wyraził sprzeciw co do remontu ogrodzenia od strony drogi gminnej . Odwołanie od tej decyzji złożyła J. M. domagając się uchylenia decyzji . Podniosła ,że przez działkę nr [...] ustawiono prawo przechodu i przejazdu dla współwłaścicieli działki nr [...] co wynika z aktu notarialnego z [...] lutego 1999 r. Rep [...] . Ponadto wskazała , że toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej do jej nieruchomości oraz ,że ogrodzenie budowane jest z przekroczeniem granicy ,wchodzi w ulicę . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze . Organ odwoławczy uznał ,że stosownie do art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje stronie to jest podmiotowi , którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie , w którym wydana została decyzja organu I instancji . Organ odwoławczy potwierdził ustalenia ,że J. M. nie jest właścicielką działki sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...] S. J. od strony drogi gminnej . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. M. domagała się jej uchylenia oraz powoływała się na swój interes prawny wynikający z art. 5 pkt 9 Prawa budowlanego i konieczności zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie o podtrzymał twierdzenie o braku przymiotu strony J. M. w przedmiotowym postępowaniu . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest zasadna . W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71). Wprawdzie niniejsze postępowanie prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego tym niemniej postępowanie dotyczy oceny prawidłowości powstania określonego obiektu czy urządzenia budowlanego . Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny W sprawie niniejszej J. M. niewątpliwe jest współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości a okoliczność , że jej działka usytuowana jest względem działki inwestora tak , że nie graniczy bezpośrednio z miejscem gdzie na działce inwestora powstało ogrodzenie nie ma znaczenia . Skarżąca bowiem powołuje się wyraźnie na potrzebę ochrony jej interesów związaną z koniecznością zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej a wzajemna konfiguracja tych działek wskazuje , że dostępu tego może być pozbawiona . Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. oznacza podjęcie przez organ działań zmierzających do doprowadzenia wykonanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem . W konsekwencji działania te mogą doprowadzić do zalegalizowani wybudowanego bez dokonania zgłoszenia ogrodzenia . Skutek ten nie jest pożądany przez J. M. i sprzeczny z jej interesem polegającym na dotychczasowym korzystaniu przez skarżąca z przejazdu przez działkę inwestora . Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1991 r. - sygn. akt III ARN 13/91). W ocenie Sądu interes prawny skarżącej istnieje , jest zindywidualizowany i konkretny . Wynika nie tylko , ale przede wszystkim z sąsiedztwa a dodatkowo wzmocniony jest okolicznościami związanymi z koniecznością zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej , dotychczasowym korzystaniem z działki inwestora w zakresie odpowiadającym służebności przechodu i przejazdu , potwierdzony zawisłym przed sądem powszechnym postępowaniem dotyczącym ustanowieniem drogi koniecznej. Dlatego zarówno stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu decyzji co braku interesu prawnego po stronie skarżącej jak i rozstrzygniecie organu odwoławczego umarzające postępowanie odwoławcze z tego samego powodu naruszały art. 28 kpa a w konsekwencji czyniły zaskarżoną decyzję wadliwą . Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że J. M. posiada interes prawny a co za tym idzie przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, dlatego jej odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2003 r. powinno podlegać merytorycznej ocenie . Z przyczyn powyższych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt II wyroku. Natomiast rozstrzygniecie o kosztach postępowania oparł na przepisie art. 200 wyżej wymienionej ustawy .