VII SA/Wa 1100/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-23
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiadającej dochód miesięczny oraz oszczędności, można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje tylko osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku osoby posiadającej dochód oraz oszczędności wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, prawo pomocy nie powinno być przyznane.Stan faktyczny
L. U. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 43,5 m2, miesięczny dochód w wysokości 2121 zł oraz oszczędności około 30 000 zł. Wysokość kosztów sądowych w sprawie wynosiła 200 zł za wpis oraz potencjalnie 100 zł za środki odwoławcze.Rozstrzygnięcie
Odmówiono L. U. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P., L. U., M.Z., Z. D., na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić L. U. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
L. U. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 43,5 m2. L. U. utrzymuje się z dochodów w wysokości 2121 zł miesięcznie, wskazała ponadto, że posiada oszczędności w kwocie ok. 30.000 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku L. U..
Jak wynika z treści wniosku L. U. otrzymuje emeryturę w wysokości 2121 zł miesięcznie, nie ma innych osób na utrzymaniu. Zauważyć też trzeba, że skarżąca posiada oszczędności w kwocie ok. 30.000 zł. Sytuacji finansowej L. U. nie można więc określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego trzeba, że skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w wymaganej wysokości (200 zł), natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Pozwala to na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie, w szczególności z posiadanych oszczędności, które wielokrotnie przewyższają koszty postępowania.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło