VII SA/Wa 1113/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] (nr [...]) na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy dobudowy pomieszczenia do budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości J., gm. P. -nakazał R. K. całkowitą rozbiórkę ww. pomieszczenia. Po rozpatrzeniu odwołania R. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31. W niniejszej sprawie inwestor dobudował do ww. budynku mieszkalnego pomieszczenie o wym. 2,65 x 4,70 m, bez pozwolenia na budowę. Przedstawiony stan faktyczny wypełniał przesłankę z art. 48 Prawa budowlanego. Organ dodał, że z uwagi na możliwość legalizacji samowoli budowlanej, organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej. Inwestor nałożonych obowiązków nie wykonał, dlatego organ zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ww. ustawy. Organ stwierdził, iż argumenty odwołania nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. To, iż R. K. był leczony klinicznie i przebywał w szpitalu nie zmienia faktu, że termin na przedstawienie dokumentów upłynął z dniem 28 września, zatem przebycie choroby zimą tego roku nie wpływa na brak możliwości przedłożenia ww. dokumentacji. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył R. K. i wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji wskazał na naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że złożył wymagane dokumenty i powołał się na oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone 6 października 2008r. Wskazał, że jest wraz z byłą żoną współwłaścicielem tejże nieruchomości. Zdaniem skarżącego nie można uzależniać skuteczności złożonego przez niego oświadczenia, od złożenia takiego oświadczenia przez D. K., gdyż tylko skarżący jest inwestorem. Skarżący podnosił już w odwołaniu, że taka zgoda ustnie została przez współwłaścicielkę udzielona, jednak organ nie odniósł się do tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, oz.1270), dalej zw. ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie dobudowanego pomieszczenia na ww. działce. Nie było sporne w niniejszej sprawie, że skarżący dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego ww. pomieszczenie bez pozwolenia na budowę. Z tej przyczyny organ powiatowy przystąpił do czynności zmierzających do legalizacji tej inwestycji, zobowiązując skarżącego postanowieniem z dnia [...] do przedstawienia stosownej dokumentacji, w tym do złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Skarżący złożył wymaganą dokumentację załączając jednocześnie akt notarialny Repertorium A Nr [...] z którego wynikało, że działka o nr ew. [...] jest współwłasnością skarżącego i jego byłej żony D. K. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] skarżący został wezwany m.in. do "właściwego wypełnienia" złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym miejscu podnieść należy, że wprawdzie skarżący nie uzupełnił oświadczenia w zakreślonym terminie, to jednak postępowanie administracyjne w okolicznościach niniejszej sprawy, zostało przeprowadzone wadliwie, bo z naruszeniem podstawowych jego zasad, a w szczególności art. 9 kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ wydając ww. postanowienia skorzystał z treści art. 124 § 2 kpa a contrario, odstępując od ich uzasadnienia, Tym niemniej - zdaniem Sądu - możliwość odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia nie zwalniała organu od uwzględnienia i zastosowania art. 9 kpa. Treść tego przepisu obliguje bowiem organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Pogląd ten podkreślany jest w orzecznictwie sądowym, odnoszącym określony w art. 9 kpa obowiązek informowania stron do "toczącego się postępowania" (wyr. NSA z dnia 20 czerwca 1997 r., SA/Sz 1114/96, niepubl.; wyr. NSA z dnia 21 maja 1999 r, I SA/Gd 754/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 23 czerwca 1998 r., SA/Sz 1570/97, niepubl.; wyr. WSA w Warszawie z dnia 15 września 2005 r, VI SA/Wa 652/05, niepubl.). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest możliwe (wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Ka 1740/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95, niepubl.; wyr. SN z dnia 23 lipca 1992 r, III ARN 40/92, teza publ. w PiP 1993, z. 3, s. 110 z glosą W. Tarasa oraz w PiP 1993, z. 8, s. 116 z glosą Jana Zimmermanna; wyr. WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2004 r., II SA 4506/03, niepubl.). W związku z powyższym, organ powiatowy zobligowany był do poinformowania inwestora o sposobie właściwego uzupełnienia złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bądź to poprzez powołanie się na udzieloną zgodę współwłaścicielki przedmiotowej działki, bądź - w przypadku braku takiej zgody - poprzez możliwość żądania wydania rozstrzygnięcia przez sąd w tym zakresie (art. 199kc). Naruszenie obowiązku wynikającego z art. 9 kpa w niniejszej sprawie stanowiło podstawę do uchylenia obu wydanych decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji.