VII SA/Wa 1114/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R. F. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) zł, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w [...] decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał solidarnie J. K., B. P., R. O.-K. oraz S. Ż. sprawującego zarząd nad majątkiem Skarbu Państwa rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w L. będącego w złym stanie technicznym, powodującego swym stanem zagrożenie dla ludzi i mienia oraz oszpecenie otoczenia. Organ wskazał, że kontrola z 15 maja 2009 r. potwierdziła zły stan techniczny budynków znajdujących się na ww. działce, powodujący zagrożenie dla przebywających w pobliżu osób. Budynek mieszkalny jest murowany, parterowy z dachem dwuspadowym krytym eternitem. Jest nieużytkowany i znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. Liczne spękania ścian świadczą o utracie nośności konstrukcji ścian nośnych. Budynek nie nadaje się do użytkowania, a jego remont jest technicznie i ekonomiczne nieuzasadniony. Ponadto, usytuowany jest spadkiem dachu w kierunku działki sąsiedniej nr [...] tak, że wody opadowe powodują zalewanie działki sąsiedniej i stanowią zagrożenie dla użytkowników tej działki. Zastosowanie zatem znajduje art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], na podstawie art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., rozpatrzeniu odwołania J. K. - uchylił ww. decyzję i na podstawie art 67 ust. 1 cyt. ustawy nakazał Staroście [...] reprezentującemu Skarb Państwa oraz J. K. rozbiórkę spornego budynku mieszkalnego niezwłocznie po otrzymaniu decyzji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie trybu w jakim należało prowadzić postępowanie rozbiórkowe, wskazał jednakże, że zmienili się adresaci decyzji. Z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z [...]września 2010 r. wynika bowiem, że umową darowizny (akt notarialny rep. [...] z [...] sierpnia 2010 r. ) R. O.-K. i B. P. udziały wynoszące po [...] w działce nr ew. [...] darowały J. K.. Tak więc obecnie prawo własności do działki nr [...] posiada w [...] Skarb Państwa i w [...] J. K.. Tym samym nakaz rozbiórki należało nałożyć na ww. podmioty. Skargę na powyższą decyzję złożył J. K. podnosząc, że roszczenia do ww. działki zgłaszał od 2003 r., kiedy to nadzór nad nią sprawował Starosta [...]. W wyniku postępowania spadkowego, zainicjowanego przez skarżącego Skarb Państwa stał się w głównej mierze spadkobiercą masy spadkowej. Nakaz rozbiórki zabudowań winien być zatem skierowany tylko do Skarbu Państwa Starostwa [...], które w tym czasie nie poczyniło żadnych prac remontowo naprawczych, aby utrzymać w należytym stanie zabudowania. Obarczanie skarżącego obowiązkiem rozbiórki zabudowań doprowadzonych do ruiny przez pozostałych spadkobierców, stoi w rażącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego jak i obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 7 listopada 2011 r. skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie nakazu rozbiórki mimo braku dostatecznych dowodów, że obiekt nie nadaje się do remontu lub wykończenia, naruszenie § 2 pkt 1 i § 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nie użytkowanych lub nie wykończonych obiektów budowlanych (Dz. U Nr 198, poz. 2043), a także art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlegały uchyleniu. Postępowanie administracyjne zostało bowiem przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 67 Prawa budowlanego przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że warunkiem wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 cyt. ustawy jest ustalenie dwóch przesłanek. Po pierwsze, że obiekt budowlany jest obiektem niewykończonym lub nieużytkowanym. Po drugie, że taki obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Pierwsza przesłanka w niniejszej sprawie została spełniona, gdyż nie jest sporne, że ww. budynek mieszkalny jest nieużytkowany. Tym niemniej organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób jednoznaczny - z uwzględnieniem trybu określonego w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nie użytkowanych lub nie wykończonych obiektów budowlanych - że sporny budynek mieszkalny nie nadaje się do remontu Podstawę ustalenia, że budynek mieszkalny podlega rozbiórce stanowił bowiem protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2009 r. przez pracowników organu powiatowego w [...]. W protokole odnotowano - jedynie na podstawie oględzin zewnętrznych - iż budynek w obecnym stanie nie nadaje się do użytkowania. O złym stanie technicznym budynku miały świadczyć liczne pęknięcia tynku na ścianach, co zdaniem kontrolujących prawdopodobnie jest skutkiem pękania ścian. Na zły stan techniczny budynku i jego postępujące niszczenie wskazano również w dniu [...] kwietnia 2010 r., podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych w taki sam sposób, jak oględziny z [...] maja 2009r. Tak ustalony stan techniczny budynku stanowił podstawę przyjęcia, że nie nadaje się on do remontu, bo jest on technicznie i ekonomicznie nieuzasadniony. Powyższe ustalenia organów nadzoru budowlanego Sąd ocenił jako co najmniej przedwczesne. Organy winny mieć bowiem na uwadze, że - jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego rozstrzygnie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08, LEX nr 558403). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny przeprowadzić postępowanie mając na względzie wyżej przestawione stanowisko Sądu oraz przepisy ww. rozporządzenia, które określa warunki i tryb postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, czynności organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki oraz obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)