VII SA/Wa 1115/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-12
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Iwona Szymanowicz-Nowak, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania i odmawiające przywrócenia terminu do jego wniesienia jest zgodne z prawem, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie zastępczym na adres widniejący w prawie jazdy, mimo że strona była wymeldowana z tego adresu?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie narusza prawo, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji, mimo doręczenia w trybie zastępczym na adres widniejący w prawie jazdy, weszła do obrotu prawnego. Obowiązek aktualizacji danych adresowych przez posiadacza prawa jazdy nie oznacza, że informacje w prawie jazdy są z automatu nieprawdziwe, a adres zameldowania jest jedynym wyznacznikiem miejsca zamieszkania. W związku z tym organ odwoławczy nie miał podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Skarżący A. W. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność jego odwołania od decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami i odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została wysłana na adres widniejący w prawie jazdy, z którego skarżący był wymeldowany. Skarżący podniósł, że organ nieprawidłowo kierował korespondencję na niewłaściwy adres, mimo że mieszkał gdzie indziej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Asesor WSA Karolina Kisielewicz ( spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do jego wniesienia uchyla zaskarżone postanowienie
A. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]), którym organ odwoławczy: 1) na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r.(znak: [...]), 2) na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Prezydent [...] decyzją [...] maja 2017 r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 126 ze zm.), orzekł o cofnięciu A. W. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii AM,B, B1. Organ podał, że skarżący w ciągu roku od dnia wydana po raz pierwszy prawa jazdy ([...] kwietnia 2016 r.) przekroczył liczbę 20 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja została wysłana skarżącemu na adres: ul. [...], [...] i doręczona w trybie doręczenia zastępczego ze skutkiem na dzień [...] czerwca 2017 r.
W piśmie z [...]listopada 2017 r. A. W. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu z [...] maja 2017 r. We wniosku podniósł m. in., że organ "posiadał wiedzę", że w nie przebywał pod dotychczasowym adresem, przy ul. [...] w [...] i wyjaśnił, że czasowo mieszkał w [...]. Mimo to, organ kierował całą korespondencję w sprawie (m. in. zawiadomienie o wszczęciu postępowania) na ten adres. W piśmie tym skarżący zakwestionował zgodność z prawem decyzji organu I instancji.
W dniu [...] grudnia 2017 r. Prezydent [...] przekazał pismo skarżącego z [...] listopada 2017 r. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi i jednocześnie w oparciu o art. 59 § 2 k.p.a., odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji została wysłana skarżącemu na niewłaściwy (nieaktualny) adres. Z pisma Prezydenta [...]z [...] lutego 2018 r. wynika bowiem, że decyzją z [...] września 2010 r. organ ten orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego przy ul. [...], [...]. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych należy przyjąć, zdaniem Kolegium, że decyzja organu I instancji z [...] lutego 2018 r. nie weszła do obrotu prawnego. Jeżeli odwołanie zostało wniesione, zanim decyzja weszła do obrotu prawnego w rozumieniu art. 110 k.p.a., to organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Organ dodał, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął więc biegu, nie można zatem mówić o jego uchybieniu przez skarżącego. Z tych powodów organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego oraz odmówił mu przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego.
A. W. w skardze na postanowienie Kolegium podniósł, że organ prowadzący postępowanie nieprawidłowo kierował korespondencję w tej sprawie na ul. [...], mimo że skarżący mieszkał przy ul. [...] w [...]. Skarżący stwierdził, że pozbawienie go prawa do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] "jest niedopuszczalnym rozwiązaniem" i dodał, że jest kierowcą i po opuszczeniu zakładu karnego zamierza wrócić do wykonywanej pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podniosła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie - zaskarżone postanowienie narusza prawo, choć w inny sposób, niż wskazany przez skarżącego w skardze do Sądu.
W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]) przyjął, że decyzja Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r. o cofnięciu skarżącemu A.W. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii AM,B, B1 nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została mu wysłana na adres wskazany w prawie jazdy (ul. [...], [...]). W uzasadnieniu tego stanowiska organ podał, że ten adres nie jest aktualny, ponieważ decyzją z [...] września 2010 r. skarżący został wymeldowany z dotychczasowego miejsca pobytu pod wskazanym adresem. Kierując się tymi okolicznościami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2017 r. oraz jednocześnie odmówiło A. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 59 § 2 k.p.a.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że niedoręczenie (nieprawidłowe doręczenie) decyzji stronie, która była jedyną stroną postępowania administracyjnego oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 110 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się ponadto, że jeżeli decyzja mimo nieskuteczności nieprawidłowego doręczenia zastępczego (z naruszeniem art. 43 k.p.a.) znalazła się w posiadaniu osoby, do której została skierowana, to należy przyjąć, że ta decyzja weszła do obrotu prawnego (por. np. wyroki NSA z 26 kwietnia 2016 r., I OSK 3095/15 i z 21 listopada 2017 r., II OSK 599/17).
Z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) wynika, że osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych (a więc także zmiany adresu zamieszkania), w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Co prawda ustawodawca nie obwarował tego obowiązku taką sankcją w postaci uznania za skuteczne doręczenia korespondencji pod dotychczasowy adres (tak jak to uczynił np. w art. 33a ust. 2 nieobowiązującej obecnie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą). Tym niemniej skoro obowiązkiem osoby posiadającej prawo jazdy jest podanie aktualnego adresu zamieszkania, wymagającego odnotowywania w ewidencji kierowców (art. 100b ust. ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) i informowanie o zmianach w tym zakresie - to nie można z góry przyjąć, że informacje adresowe podane w prawie jazdy nie są prawdziwe, nie odpowiadają stanowi faktycznemu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 31 maja 2016 r., II SA/Bd 145/16).
Należy zauważyć, że art. 42 § 1 k.p.a. nakazuje doręczenie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Nie można więc utożsamiać pojęcia "mieszkania" z adresem zameldowania, co zdaje się sugerować organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, podając, że w 2010 r. skarżący został wymeldowany z miejsca pobytu, który nadal widnieje w dokumencie prawa jazdy (w aktach sprawy nie znajduje się decyzja Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego). Organ odwoławczy nie uprawdopodobnił zaś, że skarżący przestał mieszkać pod tym adresem po wymeldowaniu.
Z tego powodu Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego. Doręczenie skarżącemu decyzji w trybie tzw. doręczenia zastępczego było prawidłowe. Z adnotacji doręczyciela uczynionych na przesyłce wynika, że pierwsze doręczenie miało miejsce w dniu [...] maja 2017 r., drugie [...] maja 2017 r., a korespondencję zwrócono do organu po upływie 14 dni od dnia pierwszego doręczenia.
Z tych powodów zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji organu I instancji nie jest zgodne z prawem. Skoro decyzja Prezydenta [...]z [...] maja 2017 r. weszła do obrotu prawnego, organ nie miał podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od tej decyzji i powinien rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, mając na uwadze, że zgodnie z art. 58 § 2 zd. 1 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Sąd zauważa, że z akt sprawy (pisma Urzędu Dzielnicy [...] w [...] z [...] lutego 2018 r.) wynika, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2017 r. (a więc po upływie ponad trzech miesięcy od dnia wydania decyzji organu I instancji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami) złożył do właściwego organu wniosek o wydanie nowego prawa jazdy z powodu zmiany miejsca zamieszkania (z ul. [...] na ul. [...]).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło