VII SA/Wa 1118/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-09
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Marta Kołtun-Kulik, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, powinni być uznani za strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, jeśli wywodzą swój interes prawny z potencjalnego ograniczenia w zagospodarowaniu lub korzystaniu z ich nieruchomości w wyniku planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły skarżącym przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania. Właściciele sąsiednich nieruchomości, których interes prawny może być naruszony przez planowaną inwestycję, powinni być uznani za strony. Organy zaniechały wszechstronnego zbadania, czy inwestycja może wpływać na zagospodarowanie lub korzystanie z nieruchomości skarżących, ograniczając się jedynie do przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości między budynkami.Stan faktyczny
Skarżący K.S. i K.S. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę z grudnia 2016 r., twierdząc, że dowiedzieli się o niej po terminie i że ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego jako strony. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak uznania ich za strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. i K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. S. i K. S. solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...], na decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla [...] prowadzącego działalność pod nazwą "[...]", na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew.[...] obr. [...]przy ul. [...] w [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia dla [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2017 r.
W dniu 28 czerwca 2017 r. [...] i [...] oraz [...] i [...] wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...], powołując się na art. 145 § pkt 4 k.p.a. Wskazali, że o decyzji dowiedzieli się w dniu 25 czerwca 2017 r. tj., po zmianie danych zamieszczonych na tablicy informacyjnej budowy. [...] i [...] są właścicielami działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...], natomiast [...] i [...] są właścicielami działki [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], graniczących z działką inwestycyjną. Obydwie nieruchomości są zabudowane dwukondygnacyjnymi wolnostojącymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, podobnie jak zabudowa projektowana na działce ew. nr [...] obr. [...] w [...]. W treści wniosku Skarżący podnieśli, że ich działki bezsprzecznie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów, ponieważ ich zdaniem przedmiotem decyzji jest budowa 3 budynków mieszkalnych bliźniaczych o trzech kondygnacjach każdy, czyli w sumie 6 budynków mieszkalnych na jednej działce budowlanej nr ew. [...], oraz do dnia [...] czerwca 2017 r. nie wiedzieli, że postępowanie w sprawie wydania ww. decyzji toczyło się w Starostwie Powiatowym w [...].
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., uznając, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego uprawniającego ich do udziału w przedmiotowym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną w charakterze strony oraz nie wskazali żadnych okoliczności świadczących o ograniczeniu w zagospodarowaniu ich nieruchomości w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] zapadła w sprawie opisana na wstępie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018r., Nr [...].
Organ odwoławczy powołując się na art. 28 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zaznaczył, że zamierzeniem ustawodawcy było zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego do wymienionych w przepisie podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości.
Organ II instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu przed organem I instancji w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę. W treści wniosku o wznowienie postępowania nie wskazali, żadnego konkretnego przepisu prawa, przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, które mogą być wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie ww. inwestycji.
Podzielił stanowisko organu I instancji, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w ww. postępowaniu, gdyż ich działki mimo, że bezpośrednio sąsiadują z nieruchomością, na której projektowana jest ww. inwestycja, nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, ponieważ usytuowanie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej nie powoduje ograniczeń w zabudowie ich działek.
Z zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu omawianej inwestycji wynika, że zespół budynków mieszkalnych jednorodzinnych został zlokalizowany na terenie działki nr ew.[ przy ul. [...] w [...]. Nieruchomość o numerze ewidencyjnym [...] obr. [...], przy ul. [...], której właścicielami są [...] i [...], oraz nieruchomość o numerze ewidencyjnym [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], której właścicielami są [...] i [...], położone są w bezpośrednim sąsiedztwie z działką na której zostało wydane skarżone pozwolenie na budowę. Projektowane budynki mieszkalne jednorodzinne dwulokalowe w zabudowie szeregowej zostały usytuowane z zachowaniem odległości wymaganych w § 12 ust.1 ww. rozporządzenia od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, co spowodowało, że sąsiednie działki nie zostały objęte obszarem oddziaływania, a także zgodnie z wymaganiami dotyczącymi odległości między budynkami ze względu na ochronę przeciwpożarową. Obydwie nieruchomości są zabudowane dwukondygnacyjnymi wolnostojącymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, podobnie jak zabudowa projektowana na działce ew. nr [...] obr. [...] w [...].
W projekcie budowlanym znajduje się informacja o obszarze oddziaływania obiektów, wskazująca iż obszar oddziaływania obiektów mieści się w całości na działce, na której budynki zostały zaprojektowane (str. 15 projektu budowlanego), jak również oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o którym mowa w art. 20 ust.4 ustawy Prawo budowlane (str. 5 projektu budowlanego).
Z informacji o obszarze oddziaływania inwestycji, wynika, że forma architektoniczna i sposób sytuowania budynków zachowują warunki określone w przepisach § 12 ust. 1, § 13 ust. 1 pkt 1, § 18, § 19 ust. 1 i 2, § 57, § 232 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Ponadto z projektu zagospodarowania działki jednoznacznie wynika, że trzy budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej zostały zaprojektowane w odległości 4,0 m od granicy z sąsiednimi działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] obr [...] w [...], oraz w odległości 8,0 m między zewnętrznymi ścianami budynków w odniesieniu do działki nr ew. [...] i 7 ,0 m między zewnętrznymi ścianami budynków w odniesieniu do działki nr ew. [...], a zatem nie ma wpływu na naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejących budynkach wnioskodawców. Nie może wystąpić ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń stanowiących pokoje mieszkalne również dlatego, że ściana budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...], od strony granicy działki inwestora znajduje się w odległości 3,0 m od granicy z działką nr ew. [...] (teren inwestycji), co zgodnie z § 12 ust. 1 warunków technicznych wyklucza możliwość występowania w opisanej ścianie otworów okiennych i drzwiowych. Z kolei projektowane budynki znajdują się od strony północnej ściany zewnętrznej budynku znajdującego się na działce nr ew. [...], co zgodnie z zasadą działania linijki słońca z oczywistych względów nie może powodować zacienienia budynku na działce nr [...], który raczej może rzucać cień na projektowaną zabudowę, z którą inwestycja graniczy od południa. Jednocześnie informacja o obszarze oddziaływania obiektów zawarta na str. 15 projektu budowlanego jednoznacznie wskazuje, że projektowana zabudowa spełnia przepisy §13 ust. 1 pkt 1 oraz § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Projektowana zabudowa szeregowa spełnia ustalenia obowiązującego planu miejscowego, który na tym terenie dopuszcza zabudowę mieszkaniową jednorodzinną we wszystkich formach, to znaczy: wolnostojącą, bliźniaczą i szeregową. Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż | dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Przedmiotem ww. decyzji jest budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, nie zaś jak wskazują wnioskodawcy budowa trzech budynków mieszkalnych bliźniaczych.
Z treści projektu wynika, że przyłącza będą stanowiły przedmiot odrębnego postępowania, jednak trasy ich przebiegu zostały przedstawione na projekcie zagospodarowania działki, obejmującym całe zamierzenie budowlane zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 8 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy potwierdził ustalenia Starosty [...], że żądanie wznowienia postępowania bezspornie pochodzi od osób nie posiadających przymiotu strony, a zatem nie zachodzą przesłanki określone w art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a., wskazane przez wnioskodawców, co wypełnia dyspozycję art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] i [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nieodpowiadającej prawu, albowiem nieuprawnionym jest odmawianie Skarżącym przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej (6 lokali mieszkalnych), usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości Skarżących, którzy swój interes prawny w domaganiu się przeprowadzenia postępowania wznowieniowego wywodzą z istoty przysługującego im prawa własności;
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że Skarżącym nie przysługuje przymiot strony postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości, o czym ma przesądzać § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz okoliczność, że usytuowanie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej nie powoduje ograniczeń w zabudowie działek Skarżących;
- art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez przyjęcie, że zaprojektowanie trzech budynków mieszkalnych (co najmniej 6 lokali mieszkalnych) na działce o powierzchni 918 m2 swym oddziaływaniem nie wykracza poza teren działki nr [...] oraz pozostaje w zgodzie z ustaleniami miejscowego planu obowiązującego na przedmiotowym terenie i przepisami rozporządzenia, podczas gdy inwestycja na działce nr [...] oddziałuje na nieruchomość należącą do Skarżących oraz narusza regulacje aktu planistycznego oraz przepisów rozporządzenia;
- art. 152 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę;
- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nieustosunkowanie się w uzasadnianiu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania;
- art. 8 i art. 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, która jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami logiki oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W ocenie Skarżących nie budzi wątpliwości, przy uwzględnieniu treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, że wielkość i zakres inwestycji przewidzianej na działce nr [...] nie zamknie się w jej granicach, ponieważ na działce o pow. 918 m2, zaprojektowano budynki o kubaturze 2729,93 m2 (22,78 m długości, 13,39 m szerokości, 10,62 m wysokości) wraz z chodnikami, miejscami postojowymi, śmietnikami, gdzie powierzchni zieleni dla 6 lokali mieszkalnych zaplanowano 374,52 m2. Dodali, że zgodność planowanej inwestycji z wymaganiami techniczno-budowlanymi nie wyklucza stwierdzenia, że inwestycja powoduje ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej
Skarżący odnosząc się do projektowanej trzecie kondygnacji stwierdzili, że nie można się zgodzić, iż stanowi ona nieużytkowe poddasze. Przedłożone w ramach postępowania zdjęcia ilustrują, że zarówno w dachu, jak i w ścianie na wysokości trzeciej kondygnacji zaplanowano okna, a więc bezsprzecznie intencją inwestora jest uczynienie z tej kondygnacji w całości pomieszczeń mieszkalnych. Gdyby poddasze miało pełnić wyłącznie funkcję nieużytkowego, nie przewidziano by takiej liczby okien. Co więcej inwestycja na działce nr [...] w sposób oczywisty nie przystaje do sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej (niskiej) i będzie źródłem dodatkowych immisji na sąsiednią nieruchomość, takich chociażby jak hałas, emisja spalin czy ograniczenie naturalnego oświetlenia. Niewątpliwie zatem wprowadza ograniczenia w sposobie korzystania i użytkowania działki Skarżących, a zatem oddziałuje na tę nieruchomość w sposób bezpośredni, wyznaczony przepisami prawa cywilnego.
Ponadto projektowana inwestycja nie jest podobna do istniejącej zabudowy sąsiedniej, w tym do budynku skarżących, który ma charakter wolnostojący i stanowi budynek jednorodzinny parterowy z użytkowym poddaszem.
Wskazano, że to nie wyłącznie projektant decyduje o granicach obszaru oddziaływania inwestycji, ponieważ określenie obszaru oddziaływania obiektu przez projektanta podlega weryfikacji przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, a organy w niniejszym postępowaniu tego nie dokonały.
W skardze podniesiono, że planowana inwestycja narusza przepisy planu miejscowego w zakresie ilości miejsc parkingowych, gdyż zaprojektowano ich 6, zaś z § 11 ust. 7 wynika, że dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej powinno być 1,5 m.p./lokal, a dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - 2 m.p./domek lub segment, przy czym § 19 ust. 3.4 planu (ustalenia szczegółowe dla terenu o symbolu 37 MU) jednoznacznie nakazuje parkowanie pojazdów na terenie własnej działki inwestora. W tym zakresie naruszony został także § 18 i 19 rozporządzenia.
Projektowi zarzucono brak opinii geotechnicznej przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
Plan miejscowy został naruszony, w ocenie skarżących również w zakresie ścieków deszczowych (naruszenie § 13 ust. 2 i § 28 i 29 rozporządzenia).
Według skarżących nie jasnym jest, czy przedmiotowa decyzja obejmuje swoim zakresem dwa zjazdy na teren działki z przyległych dróg publicznych. Jeśli projekt obejmuje swym zasięgiem zjazdy, to zauważyć należy, że inwestor nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek drogowych. Jeśli z kolei rzeczone zjazdy zostały wyłączone do odrębnego opracowania, to naruszony został przepis art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego.
Również wyłączenie do odrębnego opracowania przyłączy wody, kanalizacji i przyłącza energetycznego w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych kłóci się z normą art. 33 ust. 1 zd. 1 Prawa budowlanego, bo przecież pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Tym bardziej jest to istotne, że spółka [...] sp. z o. o. w piśmie z dnia 10 września 2016 r. wskazała, że inwestor musi uzyskać dla całego przebiegu przyłącza kanalizacyjnego tytuły prawne, mające postać oświadczenia złożonego w formie aktu notarialnego o ustanowieniu służebności przesyłu na czas nieoznaczony na części wspólne. W tej sytuacji nie może być tak, że kwestia zapewnienia dostawy mediów będzie zostawiona na później. Nie sposób bowiem przewidzieć rezultatów starania się o uzyskanie takiego prawa, a bez niego nie ma możliwości prawidłowego podłączenia inwestycji do mediów.
Projektowi zarzucono także:
- brak analizy usytuowania projektowanych obiektów, które są budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi wobec innych obiektów w kontekście zapisów § 13, 57 i 60 rozporządzenia, regulującego kwestię naturalnego oświetlenia takich pomieszczeń i ich przesłaniania;
- brak opisu zasięgu oddziaływania obiektów z uwzględnieniem postanowień planu i ze wskazaniem konkretnych numerów działek, stwierdzając jedynie, że obszar odziaływania obiektu mieści się w całości na działce, na której zostały zaprojektowane 3 budynki jednorodzinne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2018r. utrzymująca w mocy decyzje Starosty [...] Nr [...] z [...] października 2017r., odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla [...] prowadzącego działalność pod nazwą "[...]", na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew.[...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Na wstępie należy wyjaśnić, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
Należy wskazać, że właściwy organ po wznowieniu postępowania bada w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Wskazuje na to zdanie pierwsze art. 149 § 2 k.p.a. ("postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia").
Dalszy tok postępowania i treść wydanego rozstrzygnięcia zależne są od wyniku postępowania co do przyczyn wznowienia.
W przypadku stwierdzenia, że podana przez stronę we wniosku przyczyna wznowienia, w rzeczywistości nie wystąpiła, organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, bowiem nie dochodzi w tym przypadku do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem w podstawie prawnej decyzji, nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej, skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości.
Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznego oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy.
Wskazać w końcu należy, iż art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że prawidłowo wznowiono postępowanie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r. przyjmując, iż zachowano termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia określonej we wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu, jednak ustalenia poczynione przez organy nie uzasadniały zastosowanie w I instancji przepisu art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rację mają bowiem skarżący, iż w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia podniesiona we wniosku inicjującym to postępowanie.
Odnośnie oceny organów dotyczącej wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc: pozbawienia strony udziału w postępowaniu bez jej winy), Sąd zauważa, iż ważnym w tym zakresie było wyjaśnienie, czy skarżący winien być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2016 r.
Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, iż w postępowaniu zakończonym tą decyzją skarżący nie brali udziału, a organ uznał, że wyłączną stroną tego postępowania jest inwestor. Dokonanie ustaleń we wskazanym zakresie wymagało uwzględnienia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę (także, zgodnie z dominującym orzecznictwem, prowadzonych w trybach nadzwyczajnych), uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ww. ustawy budowlanej. I tak, w myśl ww. przepisów, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrowały się organy orzekające w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia.
W tym też kontekście należało przeprowadzić postępowanie i wyjaśnić, czy skarżący mają interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę przewiduje budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ew.[...]. Budynki mieszkalne dwukondygnacyjne z nieużytkowymi poddaszami, o łącznej kubaturze 2729,93 m3, długości 22,78m, szerokości 13,39m oraz wysokości 10,62m. Powierzchnia działki wynosi 918m2. Na działce zaprojektowano 6 miejsc parkingowych. Projekt przewiduje powierzchnię zieleni wynoszącą 374,52m.
Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej zostały zaprojektowane w odległości 4,0 m od granicy z sąsiednimi działkami nr ew. [...] ( własność [...] i [...]) i nr ew. [...] ( własność [...] i [...]).
Nie można przyjąć, że zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Przy czym nie ma znaczenia, czy działki objęte oddziaływaniem inwestycji, graniczą bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem.
Przy ocenie obszaru oddziaływania inwestycji organ winien był wziąć pod uwagę wielkość zaprojektowanego obiektu , fakt usytuowania wielu otworów okiennych w kierunku nieruchomości skarżących i ich budynku posiadającego również otwory okienne skierowane w stronę granicy, co niewątpliwie nie pozostaje bez wpływu na możliwość korzystania przez nich z nieruchomości.
Istotne jest również zwrócenie uwagi na to, że przy interpretacji art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stanowiącego ustawową definicję "obszaru oddziaływania obiektu" przepis ten interpretować należy łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.).
Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość uczestniczenia w postępowaniu służącym wyjaśnieniu czy konkretny obiekt budowlany został zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz z zapewnieniem wymogów przewidzianych w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1494/11, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1698/11, wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1182/10, wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 832/11, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2271/12, wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13).
Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 listopada 2018r. sygn.akt II OSK 324/18, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Zaznaczyć przy tym należy, iż przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenie czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/06). Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10).
Innymi słowy, organy zaniechały rozważenia sytuacji skarżących w szerszym zakresie, tj. na płaszczyźnie innych przepisów, z których mogłoby wynikać ograniczenie zagospodarowania ich nieruchomości. Ponownie też należy podkreślić, że nie chodzi tu wyłącznie o ograniczenie w zabudowie działki, lecz w jej zagospodarowaniu czy niezakłóconym korzystaniu z nieruchomości w granicach wynikających ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy.
Dopiero uwzględnienie przymiotu strony skarżących w toku postępowania wznowieniowego pozwoli im na realną kontrolę zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. zarówno w kontekście podnoszonego naruszenia § 11 ust 7 w związku z § 19 ust 3.4 jak i § 19 ust 3.3 planu.
Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 kpa związku z art.145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda uwzględni związanie normą określoną w art. 153 p.p.s.a. i przeprowadzi pogłębione postępowanie wyjaśniające (stosując w razie potrzeby przepis art. 136 k.p.a.) we wskazanym w niniejszym wyroku zakresie, a następnie wyda adekwatne do poczynionych ustaleń rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło