VII SA/Wa 1129/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpoznaniu wniosku P. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], którą odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...]. Ww. decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), nakazał P. T. rozbiórkę płyty gnojowej o wymiarach w rzucie poziomym 15,75 m x 13,35 m zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości G., gm. T.. Pismem z dnia 18 lipca 2008 r. P. T. wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], wskazując, że obowiązujące przepisy dopuszczały nakazanie rozbiórki jedynie w części płyty gnojowej, podczas gdy organ nakazał rozbiórkę całej. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu ww. wniosku, odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., znak: [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na stanowisko doktryny oraz judykatury, stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być uchylona w trybie przepisu art. 154 k.p.a., ponieważ jest rozstrzygnięciem na mocy którego strona nabyła prawo (na podstawie prawa materialnego orzeczono nakaz rozbiórki). Ponadto w niniejszej sprawie występują strony o sprzecznych interesach, co stanowi kolejną przesłankę, do wydania decyzji odmawiającej uchylenia, w trybie ww. przepisu k.p.a., kwestionowanego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazał, że w ww. trybie nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje związane, a więc decyzje wydane na podstawie przepisów, które nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Decyzja o nakazie rozbiórki jest właśnie taką decyzją. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił P. T., podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu decyzji, powtórzył argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], a ponadto powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 854/96, publ. LEX nr 30615; oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, publ. LEX nr 44723, wyjaśnił, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz jedynie weryfikacja wydanej w sprawie decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek w tym przepisie określonych. Z tych względów, argumentacja P. T. zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podważa prawidłowości podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. T., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę płyty gnojowej i zalegalizowanie jej na warunkach określonych prawem; względnie - uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi. Zdaniem skarżącego, w świetle obowiązujących przepisów prawa istnieje możliwość spełnienia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoich decyzjach prawidłowo wskazał, że uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. możliwe jest w przypadku spełnienia przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie. Zarzut podniesiony w skardze, wskazuje, że skarżący domaga się od organów nadzoru budowlanego ponownej merytorycznej oceny, czy usytuowanie płyty gnojowej może spełnić warunki techniczne, o jakich mowa w przepisach prawa. W świetle art. 154 § 1 k.p.a. ww. zarzut, podniesiony zarówno w skardze do Sądu, jak i na etapie postępowania administracyjnego, jest bezzasadny, ponieważ nie stanowi on żadnej z przesłanek o jakich mowa w tym przepisie. Art. 154 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z ww. przepisem organ administracyjny przeprowadza postępowanie celem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. A więc postępowanie administracyjne przeprowadzone na postawie art. 154 § 1 k.p.a. jest postępowaniem szczególnym, które stanowi wyjątek od zasadny trwałości aktu administracyjnego, wyrażonej w art. 16 k.p.a. - jako zasady ogólnej postępowania administracyjnego. Z tego względu jedynie w oparciu o przesłanki enumeratywnie wymienione w tym przepisie, organ może przeprowadzić postępowanie celem uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W przeciwieństwie do postępowania głównego (w niniejszej sprawie dotyczącego nakazu rozbiórki), postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. (zmierzające do zmiany lub uchylenia tego nakazu rozbiórki) nie może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym postępowaniu organ, który prowadzi postępowanie administracyjne dokonuje weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w ww. przepisie, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto muszą być spełnione jeszcze inne warunki by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 k.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie mogła nabyć prawa. Z tego względu, w takim postępowaniu, nie jest możliwa ponowna ocena usytuowania przedmiotowej płyty gnojowej pod względem zgodności z przepisami prawa, a także wynikająca z tych przepisów możliwość doprowadzenia płyty gnojowej do stanu zgodnego z prawem. Organ administracyjny nie może przeprowadzić ponownej merytorycznej oceny sprawy uprzednio zakończonej ostateczną decyzją (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1286/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie, do dokonania prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji, przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, czy w wyniku decyzji ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], o nakazie rozbiórki, żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa. Z ww. decyzji, wydanych przez organy nadzoru w trybie zwykłym, wprost wynika, że na P. T. ostatecznie został nałożony obowiązek rozebrania płyty gnojowej. Z tego wynika, że skarżący nabył prawo do wykonania tego obowiązku wyłączenie w określonym przez organ zakresie. Zdaniem Sądu, nabycie prawa należy bowiem traktować nie tylko jako "przyznanie praw", lecz także - "nałożenie określonego obowiązku (nakazu)", bowiem obywatel w takim przypadku będzie miał prawo do zrealizowania tego obowiązku (nakazu) jedynie w określonym przez organ administracyjny zakresie. Ponadto w trybie art. 154 § 1 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane jedynie decyzje ostateczne, konstytutywne, nie dotknięte wadami wymienionymi w art. 145 § 1 bądź art. 156 § 1 k.p.a., mające charakter uznaniowy, przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w przepisach art. 154 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 770/05, publ. LexPolonica nr 418802). W niniejszej sprawie nakaz rozbiórki został nałożony na P. T. na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzja administracyjna wydana na jego podstawie jest decyzją związaną, ponieważ w przypadku spełnienia dyspozycji tego przepisu organ administracyjny w zależności od okoliczności sprawy obowiązany jest wydać określone w tym przepisie rozstrzygnięcie. Ponadto, jak słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w niniejszej sprawie występują strony o sprzecznych interesach. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie posadowienia przedmiotowej płyty gnojowej zostało wszczęte na wniosek sąsiada - Z. G., który nie zgadzał się na jej posadowienie przy ścianie jego budynku, w którym magazynuje zboże. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).