VII SA/Wa 1132/14

Starszy referendarz sądowy - Maciej Majewski Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy K. N. w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia postanawia: odmówić K. N. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 30 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez K. N. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawczyni z rodziną są dochody z tytułu z emerytury i pracy etatowej rodziców wnioskodawczyni w łącznej wysokości 2 570 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni jest studentką, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Wskazała, że w najbliższym czasie spodziewa się zabiegu operacyjnego, do którego musi wykonać szereg płatnych badań. Podała, że posiada oszczędności w wysokości około 11 000 zł. Innych danych wskazujących na sytuację majątkową nie wskazano. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową K. N. jak również wysokość aktualnych kosztów sądowych jakie wnioskodawczyni jest zobowiązana do uiszczenia w sprawie uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest wprawdzie studentką pozostającą na utrzymaniu rodziców, jednakże przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy bierze się pod uwagę dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności jeżeli ciąży na nich ustawowy obowiązek alimentacyjny. Wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie znacznie przewyższającej wysokość pozostałych w sprawie kosztów sadowych. Poza wpisem, który strona uiściła samodzielnie, w sprawie mogą pojawić się koszty: wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. oraz opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku – 100 zł. (jeżeli uzasadnienie nie będzie sporządzane z urzędu) oraz opłaty kancelaryjne za odpisy. Wydatki te są w zasięgu możliwości finansowych strony. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów w wysokości 2 570 zł. Okoliczność te nie wskazują by strona była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy. Z pewnością nie można wskazać, że wnioskodawczyni pozbawiona jest środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawczynię stać będzie, na poniesienie wydatku związanego z opłaceniem pozostałych kosztów sądowych i opłaceniem zawodowego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.