VII SA/Wa 1132/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oddala skargę Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I Instancji"), w imieniu którego działa Dyrektor [...] (upoważnienie z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]), decyzją z [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j, ust. 6 i ust. 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej: "p.r.d"), załącznika nr [...] do uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]; dalej: "uchwała"), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. z [...] r., poz. [...]) w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."), ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]na kwotę 478 złotych oraz zobowiązał do zapłaty ww. kosztów solidarnie P. P. (dalej: "skarżący") i J. P. (dalej: "uczestnik postępowania"). Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO w [...]", "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...] marca 2018 r. znak [...], mając za podstawę art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r., poz. 659 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że faktem bezspornym w sprawie jest zaparkowanie przez skarżącego pojazdu w strefie obowiązywania znaku drogowego B-36 z tabliczka T-24. Czyn ten, stanowiący wykroczenie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, po. 275 ze zm.) odpowiada dyspozycji przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 p.r.d. Dyspozycja usunięcia pojazdu (odholowania) została wydania przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...]. Wobec przybycia skarżącego na miejsce interwencji przed wciągnięciem pojazdu na holownik, funkcjonariusz w oparciu o art. 130a ust. 2a p.r.d. odstąpił od usunięcia pojazdu. Pomimo, iż do faktycznego odholowania pojazdu na parking strzeżony nie doszło, to wezwanie holownika i podjęcie czynności usunięcia wygenerowało koszty, które zgodnie z załącznikiem nr [...] do uchwały wynoszą 478 zł. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 130a ust. 2a p.r.d., bez wcześniejszego ustalenia czy w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, która następnie została cofnięta, powstały koszty, które powinny obciążać skarżącego i jego automatyczne zastosowanie w sytuacji gdy do powstania takich kosztów nie mogło dojść. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: 1) obrazę przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przejawiającą się brakiem dostatecznego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez brak dokonania ustalenia, czy faktycznie doszło do dyspozycji odholowania pojazdu, a jeżeli tak, to czy dyspozycja taka wygenerowała koszty, które obciążają skarżącego; 2) obrazę przepisów art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez brak informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie obowiązków, poprzez brak ustosunkowania się do żądania strony udzielenia informacji o czasie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, czasu cofnięcia dyspozycji, przekazania wydruku GPS holownika oraz przekazania kopii dyspozycji uruchomienia pojazdu (żądanie zawarte w e-mailu skarżącego z [...] lipca 2015 r.), jak również poprzez niezapewnienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W uzasadnieniu skargi skarżący potwierdził okoliczność pozostawienia pojazdu przy ul. [...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2014 r. Podniósł, że był obowiązany do jak najszybszego usunięcia awarii sytemu informatycznego w przychodni znajdującej się po ww. adresem. Dodał, iż zakaz zatrzymywania się i postoju obowiązuje w tym miejscu do godz. 11:00, a pojazd został zaparkowany przed tą godziną. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W myśl art. 130a ust. 2a p.r.d., od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Według art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Analizując wskazane przepisy, przyjąć należy, że przepisy p.r.d. nie pozwalają przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Niemniej, brak jest podstaw by przyjąć, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a p.r.d. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, dyspozycja usunięcia pojazdu skarżącego została wydana przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...] A. N. w dniu [...] kwietnia 2014 r. o godz. 11:38, a to w związku z zaparkowaniem tego pojazdu przy ul. [...] w [...] w strefie obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24 (vide dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] – karta nr 1 akt administracyjnych). W dyspozycji podano, iż usunięcia pojazdu dokonuje firma "[...]". "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przyjęła zlecenie holowania o godz. 11:40 i jako podmiot realizujący wskazała kierowcę holownika marki Iveco o nr rejestracyjnym [...] (vide zlecenie holowania – szczegóły - karta nr 4 akt administracyjnych). Następnie o godz. 11:45 na miejscu zdarzenia stawił się skarżący i wówczas funkcjonariusz Straży Miejskiej odstąpił od usunięcia pojazdu (vide notatka urzędowa – karta nr 2 akt administracyjnych). O godz. 11:46 "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przyjęła anulowanie holowania (vide zlecenie holowania – szczegóły - karta nr 4 akt administracyjnych). Według raportu drogowego, holownik marki [...] o nr rejestracyjnym [...]w dniu [...] kwietnia 2014 r. od godz. 11:35 do godz. 11:49 przebył 1,22 km (vide raport drogowy – karta nr 6 akt administracyjnych). Przy czym w toku postepowania ustalono, iż na zlecenie holowania pojazdu skarżącego holownik wyjechał z parkingu przy ul. [...] w [...] o godz. 11:41 i do momentu odwołania pokonał dystans 0,4 km (vide notatka – karta nr 15 akt administracyjnych sprawy). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się również dokumentacja fotograficzna, a także faktura VAT nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. (vide karta nr 3 akt administracyjnych sprawy) obejmująca m.in. koszty usunięcia przedmiotowego pojazdu przez Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Powołane wyżej dokumenty: faktura VAT, zlecenie holowania, notatka urzędowa strażnika miejskiego o odstąpieniu od usunięcia pojazdu wystarczają do przyjęcia, że została spełniona określona w art. 130a ust. 2a p.r.d., przesłanka do ustalenia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i obciążenia nimi skarżących. Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty tego usunięcia, gdyż podjęto czynności zmierzające bezpośrednio do usunięcia pojazdu. Uznać więc należy, że opłata nałożona na skarżącego została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, przy czym organy nie miały obowiązku uszczegółowienia poniesionych kosztów. Stosownie do treści art. 130a ust. 6 p.r.d., rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Przepis art. 130a ust. 6a lit. c) p.r.d. podaje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi 440 złotych. Ustawodawca przewidział jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę. Zgodnie z art. 130a ust. 6b p.r.d., maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. W myśl art. 130a ust. 6c p.r.d., na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia (art. 130a ust. 6d p.r.d.). Wobec powyższego stwierdzić należy, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania. Rada powiatu (w niniejszej sprawie Rada [...]) zobowiązana została przez ustawodawcę do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości wyżej wymienionych kosztów. Wysokość kosztów powstałych poprzez wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od tej czynności nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów, który jest niezależny od faktycznej (rzeczywistej) wysokości tych opłat w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Została ona zobowiązana do określenia w drodze uchwały konkretnych stawek nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, która dodatkowo corocznie powinna być zmieniana biorąc pod uwagę zarówno konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W niniejszej sprawie obowiązująca w czasie usuwania przedmiotowego pojazdu skarżącego uchwała nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 przewidywała wysokość opłat w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3,5 t masy całkowitej w kwocie 478 zł. Taką też opłatę nałożono solidarnie na skarżącego jako na użytkownika pojazdu oraz uczestnika postępowania - właściciela pojazdu. Odnosząc się do zarzutu nieudzielenia odpowiedzi przez organ I instancji na wiadomość elektroniczną skarżącego z [...] lipca 2015 r., wskazać trzeba, iż organ odpowiedział na nią pismem z [...] listopada 2015 r. (vide karta nr 12 akt administracyjnych). Ponadto zarówno skarżący, jak i uczestnik postępowania zostali poinformowani (pismem z [...] kwietnia 2015 r.) o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także prawie składania wniosków, w tym wniosków dowodowych, zastrzeżeń, jak również pouczono ich o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w Zarządzie Dróg Miejskich przy ul. [...] w [...]. Nadto organ I instancji poinformował ich o przekazaniu odwołania do SKO w [...]. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a.), a swoje stanowisko merytoryczne uzasadniły zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W kwestii zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. zaznaczyć trzeba, iż sam fakt naruszenia tego przepisu przez organ nie jest wystarczający do uchylenia zaskarżonej decyzji. Aby zarzut taki okazał się skuteczny, strona musi wykazać, że naruszenie ww. przepisu uniemożliwiło jej wykonanie konkretnych czynności procesowych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 842/11 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowym zbiorze orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl), czego skarżący w żaden sposób nie wykazał. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.