VII SA/Wa 1133/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia I. zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2011 r., wydane w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1133/11, w ten sposób, że przyznać J. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać J. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 15 marca 2012 r. (data prezentaty Sądu) wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, złożony przez J. W., w którym wniosła ona o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Przykładem zmiany okoliczności faktycznych sprawy są wypadki składania przez strony dodatkowych zaświadczeń o ich sytuacji materialnej w sprawach o przyznanie prawa pomocy. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 wymienionej ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 15 marca 2012 r. (data prezentaty Sądu), J. W. przedstawiła nowe okoliczności, które przemawiają – w ocenie Sądu - za zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2011 r., którym odmówiono wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym Sąd znalazł podstawy do ponownego rozpoznania wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto w wymienionym wniosku o przyznanie prawa pomocy J. W. wniosła o ustanowienie adwokata. Stosownie do art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 wymienionej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z treści wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy wynika, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi 2.997,84 zł netto (vide k. 171 akt sądowych). Wykazane wydatki za miesiąc luty 2012 r. wynoszą 2966,70 zł (m.in. czynsz; telefon; lekarstwa; kserokopie; rata spłaty kredytu; podróż do W.; wpisy sądowe z opłatą pocztową; odsetki i prowizje bankowe, życie). W skład majątku skarżącej wchodzi: mieszkanie o powierzchni 60 m², sześćdziesięcioczteroletni drewniany dom oraz dwie działki budowlane o łącznej powierzchni 3500 m². Małżonkowie W. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, ponoszącymi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała, iż w niniejszej sprawie uiściła wpis sądowy w wysokości 200 zł, opłatę kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku i koszty podroży na rozprawę. W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że wysokość miesięcznego dochodu rodziny J. W. wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto, skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji należy skonstatować, iż J. W. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów sadowych i ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. Sąd zważył, że uzasadnione jest przychylenie się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.