VII SA/Wa 1137/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr - [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", [...] nakazał inwestorom, tj. J. C. oraz A. C. rozbiórkę rozbudowanej części budynku - segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Ww. decyzja została doręczona inwestorom w przesyłce zaadresowanej jako: "J. i A. C., ul. [...],[...]". W dniu 18 marca 2013 r. J. C. i A. C. złożyli do PINB [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesyłka skierowana do ww. inwestorów zawierająca decyzję PINB [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr - [...], została awizowana dwukrotnie. Pierwszy raz, w związku z nieodebraniem przesyłki listowej, została ona awizowana w dniu 7 grudnia 2012 r. Awizo pozostawiono w skrzynce. Przesyłka listowa była przechowywana przez wymagany okres 14 dni w placówce pocztowej. Powtórnego awizo dokonano w dniu 14 grudnia 2012 r. Adres, na który wysłano ww. przesyłkę listową zawierającą ww. decyzję był prawidłowy. Następnie została ona odesłana w dniu 24 grudnia 2012 r. do PINB [...] z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". Z tych względów organ uznał, że zachowano tryb doręczenia, wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 44, zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W ocenie [...] WINB, skuteczne doręczenie ww. decyzji PINB [...] miało więc miejsce w dniu 21 grudnia 2012 r. W decyzji zawarta była poprawna informacja o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania na powyższą decyzję wynosił 14 dni i upłynął w dniu 4 stycznia 2013 r. Następnie organ wskazał, że z dokumentów stanowiących materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wynika, iż odwołanie J. C. oraz A. C. zostało złożone osobiście w kancelarii PINB [...] w dniu 18 marca 2013 r., a więc z opóźnieniem. Strony skorzystały jednocześnie z możliwości wystąpienia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 K.p.a. Organ wskazał, że warunkiem skutecznego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji jest łączne spełnienie wyżej cytowanych przesłanek wynikających z zasad procesowych. W niniejszej sprawie organ uznał, że strona wnioskująca nie uczyniła zadość wymaganym warunkom przewidzianym w przepisach K.p.a., który wymaga w art. 58 § 1 uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Brak winy można więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć. Wyjątkowy charakter tej instytucji, nie pozwala na przywrócenie terminu w sytuacji gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Osoba zainteresowana nie ma obowiązku udowodnienia braku swojej winy, ma jedynie uwiarygodnić swoją argumentacją dołożenie maksymalnej staranności. Ponadto, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu musi dotyczyć tylko tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. W ocenie [...] WINB, J. C. oraz A. C. nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Ww. decyzja PINB [...] została wysłana na prawidłowy adres wskazany przez strony postępowania, tj. ul. [...],[...]. W swoim wniosku Państwo C. wyjaśnili, iż "zakładaliśmy, że otrzymamy korespondencję w tej sprawie najwcześniej za kilka tygodni tak jak dotychczas, dlatego nie informowaliśmy urzędu, aby przesłać ewentualną korespondencję na nasz czasowy adres". Organ stwierdził, że przesłanie rozstrzygnięcia przez organ powiatowy na nieaktualny adres stron nie świadczy o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy stron. Strony wnioskujące mogły bowiem niezwłocznie po zmianie adresu poinformować o tym PINB [...]. Nie jest to przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia, gdyż wynika z niezachowania należytej staranności. Ponadto zgodnie z art. 41 § 1 i 2 K.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania ww. obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W ocenie organu, nie została spełniona przesłanka określona w art. 58 § 1 K.p.a., tj. przesłanka polegająca na uprawdopodobnieniu, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy zainteresowanych. Dlatego w świetle przedstawionych powyżej ustaleń należało odmówić J. C. oraz A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB [...] Nr - [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto organ stwierdził, że przedmiotowe postanowienie stanowi również poświadczenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz ostateczności decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła [...] WINB, że nie sprawdził w jaki sposób została wysłana korespondencja do małżeństwa w toczącym się postępowaniu przez PINB, z których każde jest strona postępowania. Ponadto wskazał, że wysłanie jednej decyzji do obojga małżonków nie spełnia warunków prawidłowego doręczenia. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, w tym również z innych względów niż w niej podniesione. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 w związku z art. 44, art. 40 § 1, art. 42 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólną zasadą K.p.a. – prawdy obiektywnej (wyrażonej m.in. w art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W trakcie postępowania to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Czynność organu administracyjnego polegająca na stwierdzeniu, czy przesyłka została skutecznie doręczona stronie lub termin i sposób w jaki strona wniosła pismo procesowe, również podlega tym samym regułom, które organ winien uwzględnić w ramach tej czynności z urzędu. W niniejszej sprawie organ administracyjny choć uznał, że J. C. i A. C. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr - [...], to wypowiadając się w tej kwestii, błędnie uznał, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona inwestorom w trybie doręczenia zastępczego. Na uwagę zasługuje, że PINB [...] zaadresował w jednej kopercie tylko jeden egzemplarz dla obojga współmałżonków będących jednocześnie inwestorami. Dodatkowo przesyłka ta nie została odebrana pomimo dwukrotnego jej awizowania. W takiej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że ww. decyzja została skutecznie doręczona skoro organ I instancji wadliwie zaadresował przesyłkę na obojga współmałżonków. Ponadto wskazania wymaga, że przesyłka skierowana do inwestorów była tylko jedna. Okoliczność ta oznacza, że nawet gdyby w niniejszej sprawie jeden z adresatów podjął przesyłkę, to i tak nie miałby możliwości przekazania przesyłki drugiemu adresatowi, skoro przesyłka ta była jedna. Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie doręczenie decyzji PINB [...] dla inwestorów odbyło się z naruszeniem art. 40 § 1 K.p.a. Dodatkowo wskazania wymaga, że stroną postępowania w niniejszej sprawie nie jest małżeństwo Państwa C. lecz poszczególne osoby będące współinwestorami. Stąd też w sytuacji gdy stroną postępowania jest małżeństwo to PINB [...] winien skierować korespondencję do każdego z małżonków osobno tak, aby każdemu z nich jako stronie postępowania zagwarantować należytą ochronę interesów. Nie można bowiem poczynić ogólnego domniemania, że doręczenie jednemu małżonkowi było skuteczne wobec drugiego (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1234/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy dla uznania ww. doręczenia za wadliwe nie miałoby również znaczenia ewentualne wskazanie przez inwestorów ich tymczasowego adresu, ponieważ decydujące znaczenie dla uznania doręczenia decyzji I instancji jako wadliwego miał fakt skierowania ww. decyzji PINB [...] w jednej przesyłce do obojga inwestorów będących jednocześnie małżonkami. W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika by doręczenie inwestorom decyzji organu I instancji nastąpiło ze skutkiem, o jakim mowa w art. 44 § 4 K.p.a. Należy mieć na względzie, że jednym z warunków skorzystania z zastępczego trybu doręczenia przesyłki, na podstawie art. 44 w związku z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a. jest doręczenie pisma stronie. W konsekwencji domniemanie, że przesyłka dotarła do rąk adresata, które wynika z art. 44 § 4 K.p.a., może mieć miejsce tylko w przypadku skierowania korespondencji na prawidłowy adres strony (por. postanowienie NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 270/12, LEX nr 1115965). Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą zatem łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 w związku z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć bowiem doniosłe negatywne skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego ważne jest to, czy organ dochował wymogów z art. 40 § 1 i art. 42 § 1 K.p.a., tj. wymogu dotyczącego doręczenia przesyłki prawidłowemu podmiotowi lub podmiotom. Ewentualne uchybienie w tym zakresie oznacza, że organ administracyjny nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt. II. na podstawie art. 152 p.p.s.a.