VII SA/Wa 1141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], umarzającą wszczęte na wniosek A. K. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...]Sp. k. pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że A. K. złożył w dniu 19 grudnia 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], oparty na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku podnosił, że cyt. "(...) w toku postępowania jako strona został wskazany zgodnie z danymi z ewidencji gruntów A. K. syn A. i W. zam. przy ul. [...]. (...). Tymczasem osoba wskazana w ewidencji gruntów jako posiadacz nieruchomości A. K. syn A. i W. - ojciec wnioskującego w niniejszej sprawie - zmarł 21 marca 2001 r., a więc jeszcze przed wszczęciem nin. sprawy". Ponadto A. K. podnosił, że cyt. "o fakcie wydania pozwolenia na budowę dowiedział się w dniu 22 listopada br., w tym bowiem dniu została umieszczona na działce nr [...]tablica informująca o rozpoczęciu inwestycji". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], adresowanej do A. K., zawierające informację cyt. "pismo doręczyłem adresatowi A.K.", podpisane "[...], dnia [...]06.2011 r. A. K.". Wprawdzie powyższa decyzja organu wojewódzkiego została wysłana na adres zamieszkania zmarłego A. K., a zarazem matki wnioskodawcy (ul. [...],[...]), a nie na adres zamieszkania wnioskodawcy (ul. [...]), to jednak okoliczności faktyczne niniejszej sprawy skłaniają do uznania, że korespondencję odebrał wnioskodawca - A. K.. Po pierwsze bezspornym jest, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], nie mogła zostać odebrana przez nieżyjącego od 2001 r. A. K. (syna A. i W.). Po drugie, z adnotacji sporządzonej przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru powyższej decyzji organu wojewódzkiego ("pismo doręczyłem adresatowi A. K.") wynika, że została ona odebrana osobiście przez A. K.. Skoro doręczyciel sporządził taką adnotację oznacza to, że był przekonany co do tego, że doręcza korespondencję adresatowi. Organ podkreślił, że to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 ). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...]i znajdująca się na nim adnotacja pracownika Poczty Polskiej, wskazująca na osobisty odbiór przesyłki przez wnioskodawcę jak również widniejący podpis ("[...], dnia [...].06.2011 r. A. K."), prowadzą do uznania, że wnioskodawca dowiedział się o powyższej decyzji organu wojewódzkiego w dniu 22 czerwca 2011r i od tej daty rozpoczął się dla niego bieg miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Za całkowicie irracjonalną organ uznał argumentację wnioskodawcy, który w odwołaniu podniósł, cyt. "(...) zwrotne potwierdzenie odbioru, na które powołuje się organ I instancji, może stanowić wyłącznie dowód tego, że nieżyjący od 2001 r. A. K. (s. A. i W.) odebrał "osobiście" adresowaną do niego przesyłkę (...)". W świetle powyższego organ stwierdził, że w przypadku A. K. miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją Wojewody [...] upłynął z dniem 22 lipca 2011 r. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 19 grudnia 2011 r. w zakresie dotyczącym braku udziału wnioskodawcy w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym złożenie podania o wznowienie postępowania z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od daty uzyskania przez wnioskodawcę informacji o wydaniu decyzji w zakresie wystarczającym do stwierdzenia, czego decyzja ta dotyczyła (jej identyfikacji), nie tylko upoważnia, ale wręcz obliguje organ administracji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Natomiast w sytuacji gdy pomimo uchybienia terminu postępowanie zostało wznowione należy je umorzyć jako bezprzedmiotowe stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy dotyczącego wątpliwości co do autentyczności podpisu na zwrotnym potwierdzenia odbioru przez A. K. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.. znak: [...], organ podniósł, że wnioskodawca nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego, iż podpis znajdujący się na powyższym zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji został sfałszowany. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. - poprzez nieuprawnione, dowolne, dokonane z rażącym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów przy pominięciu dowodów zawnioskowanych przez skarżącego, że zamieszkuje pod innym adresem niż jego zmarły ojciec, pominięciu dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność kiedy dowiedział się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r i ustaleniu, że decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 22 czerwca 2011 r. 2. art. 148 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez nieuprawnione przyjęcie, że skarżący złożył podanie o wznowienie w niniejszej sprawie z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tejże czynności procesowej; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez organ II instancji przedstawienia w zaskarżonej decyzji: a) przyczyn, dla których nie dopuścił dowodów zgłoszonych w toku postępowania przez skarżącego, celem wykazania, że nie uchybił on terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie; b) odniesienia do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu - a uchybienia te łącznie uniemożliwiły stronie skarżącej weryfikację zasadności stanowiska organu odwoławczego, jak również poznanie wszystkich przesłanek rozumowania, które doprowadziły organ II instancji do określonych ustaleń faktycznych, a zwłaszcza powodów, dla których przyznał on walor wiarygodności określonym dowodom, a waloru tego odmówił innym; 4. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. - poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym, a to wobec pozbawienia go możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak również przed wydaniem poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - uchybienie to miało przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w ten sposób skarżący został pozbawiony możliwości zgłoszenia organom administracji publicznej nowych, istotnych okoliczności w sprawie, obejmujących fakt złożenia przez skarżącego A. K. (s. A.i A.) zawiadomienia z dnia 7 kwietnia 2014 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, polegającego na sfałszowaniu podpisu adresata na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru pocztowej przesyłki poleconej adresowanej do A. K. (s. A. i W.), zawierającej egzemplarz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skarżący wniósł o przeprowadzenie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego postępowania dowodowego z odpisu skróconego aktu urodzenia A. K. - syna skarżącego oraz zaświadczenia o jego zameldowaniu na pobyt stały celem wykazania, że błędne i całkowicie dowolne pozostają ustalenia organu co do faktu rzekomego doręczenia decyzji ostatecznej skarżącemu, a nie dla przykładu jego niepełnoletniemu wówczas synowi noszącemu to samo imię i nazwisko, który podobnie jak skarżący zamieszkiwał pod innym adresem. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia Komisariatu Policji III w [...] z dnia [...] sierpnia 2014r na okoliczność ustalenia, że wskutek zawiadomienia skarżącego zostało wszczęte i aktualnie toczy się postępowanie przygotowawcze, którego przedmiotem jest przestępstwo sfałszowania podpisu skarżącego na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji ostatecznej w przedmiocie pozwolenia na budowę, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a., organ wskazał, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie doszło w sprawie do zgromadzenia nowego materiału dowodowego, zaś skarżący miał w toku postępowania prawo wglądu do akt i sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów i mógł z niego korzystać bez przeszkód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przed dokonaniem oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności niezbędne jest jednak odniesienie się do wniosku pełnomocnika strony o przeprowadzenie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów tj. odpisu skróconego aktu urodzenia A. K. - syna skarżącego oraz zaświadczenia o jego zameldowaniu na pobyt stały jak również zawiadomienia skarżącego z dnia 11 sierpnia 2014r skierowanego do Komisariatu Policji III w [...] w sprawie sfałszowania podpisu na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r, znak: [...]. Sąd na rozprawie oddalił zgłoszone dowody uznając, że ich przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r, znak: [...]o pozwoleniu na budowę. Wnioski dowodowe nie odnoszą się do osoby skarżącego lecz jego syna A. K. urodzonego w dniu 4 marca 1994 r. i od tego dnia zameldowanego na pobyt stały w [...] przy ul. [...]. Przeprowadzenie dowodu z aktu urodzenia syna skarżącego i zaświadczenia o jego zameldowaniu nie będzie miało żadnego wpływu na ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Takiego wpływu nie będzie także miało przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia skarżącego skierowanego do Komisariatu Policji III w [...] w sprawie podrobienia podpisu skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i wówczas stanowi przesłankę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazać należy, iż z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Tym samym nieprzeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu przez sąd, nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012r, II OSK 165/11, LEX nr 1219069). Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe tylko wyjątkowo, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie i jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z 6 września 2005 r., FSK 2161/04, LEX nr 173175, wyrok NSA z 30 września 2005 r., FSK 2282/04, LEX nr 173165). Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 148 §1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania został wniesiony na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa. Przyczyną wznowienia jak wynika z wniosku było pominięcie skarżącego jako strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. k. pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie miesięcznego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu, swobodnie oceniając dowody w tej mierze ( por. wyrok NSA z dnia 16.10.1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954 ). W ocenie sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie ustalił, że o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., skarżący dowiedział się w dniu 22 czerwca 2011r w którym decyzja ta została mu doręczona za pośrednictwem urzędu pocztowego. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r z którego wynika, że decyzja została odebrana osobiście przez A. K. w dniu 22 czerwca 2011r. Wprawdzie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r została wysłana na adres nie żyjącego już przeszło od 10 lat A. K. – ojca skarżącego, a nie na adres zamieszkania skarżącego, tym niemniej skarżący osobiście odbiór decyzji pokwitował. Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji zawiera informację "stwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym otrzymałem oznaczone wyżej pismo [...] dnia 22.06.2011r podpis A. K.". Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji zawiera także informację doręczyciela " pismo doręczyłem adresatowi A. K. [...] dnia 22.06.2011r i podpis doręczającego". W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego na przyjęcie, że ww. przesyłka zawierająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r nie została przez niego odebrana, a widniejący podpis skarżącego został sfałszowany. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w dacie doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r ojciec skarżącego noszący to samo imię i nazwisko co skarżący już nie żył natomiast syn skarżącego również noszący to samo imię i nazwisko co skarżący był osobą niepełnoletnią. Oznacza to, że zarówno ojciec skarżącego jak i jego syn nie mogli dokonać pokwitowania odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Jeżeli natomiast doszło do sfałszowania podpisu skarżącego widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji to okoliczność ta powinna wynikać z prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu. Tymczasem skarżący nie przedstawił takiego orzeczenia powołując się jedynie na złożone już po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji zawiadomienie do organów ścigania o popełnieniu przestępstwa polegającego na sfałszowaniu jego podpisu. W konsekwencji stwierdzić należy, iż skarżący nie obalił domniemania doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wynikającego z jej pokwitowania. Tym samym organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skoro z akt sprawy wynika, że skarżący dowiedział się o wydaniu kwestionowanej decyzji w dniu 22 czerwca 2011r , to zgłoszenie przez niego wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...]grudnia 2011r nastąpiło z naruszeniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku gdy pomimo uchybienia terminu organ wznowił postępowanie należy je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Trafnie w tych okolicznościach organy obu instancji oceniły, że wszczęte z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie sądu zarzuty skarżącego są niezasadne i pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom skarżącego organ nie naruszył zasad postępowania poprzez działanie nieuprawnione, dowolne, dokonane z rażącym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów przy pominięciu dowodów zawnioskowanych przez skarżącego. Dowód zgłoszony przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dotyczący zamieszkiwania skarżącego pod innym adresem niż jego zmarły ojciec został przez organ oceniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mianowicie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że "Wprawdzie powyższa decyzja organu wojewódzkiego została wysłana na adres zamieszkania zmarłego A. K., a zarazem matki wnioskodawcy (ul. [...]), a nie na adres zamieszkania wnioskodawcy (ul. [...]), to jednak okoliczności faktyczne niniejszej sprawy skłaniają do uznania, że korespondencję odebrał wnioskodawca - A. K.". Natomiast przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność kiedy dowiedział się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. byłoby podważeniem ustalenia wynikającego z dokumentu - zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Niezasadny i bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. - poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym i pozbawienie skarżącego możliwości poinformowania o złożeniu przez skarżącego zawiadomienia z dnia 7 kwietnia 2014r o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na sfałszowaniu podpisu na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...]w przedmiocie pozwolenia na budowę. Podejrzenie sfałszowania podpisu i zawiadomienie o tym fakcie organów ścigania nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r wynikającego z jej pokwitowania. Sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Wówczas też stanowi przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem należało skargę oddalić na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.).