VII SA/Wa 1149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Decyzją z dnia [...] marca 2009r., ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwana dalej k.p.a. - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., Nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...], którym zwrócono D., M., M. i J. W. podanie z dnia 14.02.2004, złożone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 16.02.2004, z powodu niewłaściwości organu powiatowego oraz braku możliwości ustalenia organu właściwego na podstawie danych podania. Organ wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego stwierdzono, iż przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia wnioskodawcy złożyli skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Z tej przyczyny organ zawiesił postępowanie nieważnościowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2008r., sygn. akt: II SA/Wr 485/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie z dnia [...] lipca 2004r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 7 maja 2004 r. W związku z powyższym organ podjął postępowanie nieważnościowe, a wskazaną na wstępie decyzją umorzył postępowanie. Organ stwierdził, że wyeliminowanie prawomocnym wyrokiem sądu rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu zwyczajnym powoduje, że brak jest przedmiotu postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności postanowienia. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że brak przedmiotu rozstrzygnięcia w sprawie jest typowym przypadkiem bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zatem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie należało umorzyć. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009r., ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku D., M., J. i M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 24 marca 2009r., utrzymał w mocy ww. własną decyzję. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację przywołaną w decyzji pierwszoinstancyjnej uznając, po ponownej analizie akt, że zasadnie umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyli D., M., J. i M. W. wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. Skarżący podnieśli, że obie wydane decyzje rażąco naruszają ich prawo własności oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., art. 75, art. 77 § 1 k.p.a., art. 89 k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4, art. 98, art. 99 i art. 100 ,104 ,105 § 2 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a. Podnieśli, że brak jest przesłanek do umorzenia postępowania z art. 105 § 1 k.p.a., gdyż przedmiotowa sprawa powinna być rozpoznawana nie na podstawie przepisów kpa lecz prawa materialnego. Wskazali też, że niedopuszczalne jest umorzenie postępowania, gdy jest to sprzeczne z interesem społecznym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wskazać należy, iż sprawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej rozpoznawana i rozstrzygana jest w trybie postępowania nadzwyczajnego, ale w zakresie nieobjętym postanowieniami art. 156 k.p.a. - art. 159 k.p.a. stosuje się przepisy regulujące postępowanie zwyczajne. W związku z powyższym w postępowaniu nieważnościowym zastosowanie ma również art. 105 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, to organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza nic innego, jak brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia, na podstawie przepisów prawa materialnego, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507; wyrok WSA z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3439/02, LEX nr 156962). Bezprzedmiotowość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zatem miejsce wówczas, gdy brak jest obowiązującej w obrocie prawnym decyzji lub wyłączona zostanie dopuszczalność weryfikacji decyzji w tym nadzwyczajnym trybie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca i poprzedzające je postanowienie organu powiatowego zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 30 października 2008 r., sygn. akt: II SA/Wr 485/04, który to wyrok uzyskał przymiot prawomocności. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotowego postanowienia nie oznacza nic innego jak to, że przestał istnieć przedmiot postępowania. Trafnie zatem wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i jako takie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., należało je umorzyć. Stwierdzić przy tym należy, że organ - zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.- dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy, na podstawie analizy całego zebranego materiału dowodowego, uzasadniając rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 k.p.a. W świetle przedstawionej argumentacji zarzuty zgłoszone w zakresie pozostałych przepisów wymienionych w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 139 kpa Sąd wyjaśnia, że w przepisie tym sformułowano zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej, wyrażającą się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej odwołującego. Daje on gwarancję stronie, iż wniesione odwołanie spowodować może - co najwyżej - utrzymanie jej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie spowoduje jej pogorszenia. Trudno uznać, że orzeczenie wydane w II instancji jest mniej korzystne dla skarżących, skoro organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej, umarzającej postępowanie w niniejszej sprawie. W świetle poczynionych ustaleń, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).