VII SA/Wa 1152/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-11

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 § 1 KPA, jeśli żadna ze stron nie nabyła na jej mocy prawa?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 § 1 KPA. Nabycie praw należy rozumieć szeroko, obejmując każde indywidualne rozstrzygnięcie kształtujące sytuację prawną strony. W przypadku decyzji rozbiórkowej, choć podmiot objęty nakazem nie nabywa prawa, inne strony postępowania mogą nabyć prawo do wykonania tego nakazu. W związku z tym, przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji w trybie art. 154 KPA nie są spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. i T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji z 1993 r. nakazującej rozbiórkę I piętra budynku gospodarczego wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Strona skarżąca argumentowała, że skoro zmiana stanu prawnego umożliwia legalizację samowoli budowlanej, decyzja nakazująca rozbiórkę powinna zostać uchylona. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię możliwości zastosowania art. 154 KPA do uchylenia decyzji rozbiórkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi K. i T. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę. skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] odmówił - w trybie art. 154 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ – uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] maja 1993 r. nr [...] orzekającej przymusową rozbiórkę I piętra wzniesionego na budynku gospodarczym, realizowanym bez pozwolenia na budowę, i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z dokumentacją techniczną przedstawioną do zatwierdzenia, na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], położonej w W. przy ul. K. P. S. [...] - do dnia [...] czerwca 1993r. oraz nakładającej na K. i T. małżonków B. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu, po doprowadzeniu go do stanu zgodnego z projektem technicznym i wykończeniu – do dnia [...] września 1993 r. Od powyższej decyzji odwołali się małżonkowie K. i T. B. podnosząc że skoro zmiana stanu prawnego umożliwia wszczęcie postępowania w przedmiocie zalegalizowania samowoli budowlanej, to należy decyzję nakazującą rozbiórkę uchylić. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo – administracyjnym, decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 kpa, a tylko wtedy - zgodnie z dyspozycją przepisu art. 154 § 1 kpa - decyzja ostateczna, mocą której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdej chwili uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. złożyli K. i T. małżonkowie B. podnosząc, że na podstawie decyzji nakazującej rozbiórkę żadna ze stron nie nabyła prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wywodząc argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, nie orzekając o istocie sprawy. Weryfikowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji nie naruszają prawa. Zarówno organ I, jak i II instancji trafnie uznały, iż decyzja rozbiórkowa nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Nabycie praw może więc nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Nabycie praw użyte w art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.) należy rozumieć szeroko, przyjmując, iż każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (por. wyrok NSA z 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01). Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron, wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wywodzić dla siebie żadnych korzyści prawnych i nie mogą wywieść uprawnień ani też sprecyzowania swoich obowiązków. W sprawach, w których z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej strony wezwano inne strony mające sprzeczne interesy, nie będzie podstawy do zastosowania przepisu art. 154 kpa, bo przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 1999 r. sygn. akt I SA 1644/98). Decyzja administracyjna zawierająca rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez spełnienia określonych prawem wymagań i warunków, nakłada na podmiot - zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., nr 98, poz. 229 ze zm.) –obowiązek dokonania przymusowej rozbiórki, a więc z punktu widzenia tego podmiotu nie nabywa on prawa. W postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki z reguły biorą jednak udział także inne strony postępowania, które uzyskują w wyniku wydania decyzji prawo do tego, iż podmiot, którego nakaz rozbiórki dotyczy, będzie musiał wykonać ten nakaz. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż przepis art. 154 kpa nie ma w ogóle zastosowania do decyzji o nakazie rozbiórki ze względu na to, że decyzja ta nie może być traktowana jako decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa (por. wyrok NSA z 2002 r. sygn. akt IV SA 1076/00). Nie zmieniają tego również zasady dotyczące istnienia w przedmiotowej sprawie ważnego interesu strony, gdyż słuszny interes winien dotyczyć wszystkich stron postępowania, a nie tylko jednej ze stron. Wzruszona na podstawie przepisu art. 154 § 1 kpa może być więc każda odmowna decyzja ostateczna w przypadku prowadzenia postępowania na wniosek jednej ze stron i tylko z jej udziałem. W przytoczonych okolicznościach nie zaistniały zatem przesłanki z art. 154 kpa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło