VII SA/Wa 1160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r. (nr [...]) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r.,Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2007r. (nr [...]) i nakazał S. K. rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części budynku gospodarczego o wymiarach 5,00m x 4.70m, usytuowanego na działce nr ew. [...] w J. nr [...], gm. S. powyżej istniejącego betonowego sklepiania stropu tj. nadbudowanych ścian o wysokości 6 pustaków żużlowo-betonowych (od trony działki E. M.) i o wysokości 3 pustaków żużlowo - betonowych (od strony działki inwestorki) wraz z wieńcem i dachem o konstrukcji drewnianej pokrytym blachą falistą. Organ przedstawił stan faktyczny w sprawie podnosząc, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 10 października 2001 r. ustalono, iż S. K. w sierpniu 2001 r. dokonała samowolnej nadbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Okap dachu nad częścią nadbudowaną wychodzi na sąsiednią działkę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. (nr [...]) nakazał rozbiórkę nadbudowanej części budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003r, (nr [...]). Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r., ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, którą utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. ([...]). Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005r. (VII SA/Wa 194/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił obie wyżej wymienione decyzje. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r, ([...]) stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2003r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. W związku z powyższym, organ powiatowy wydał ww. decyzję z dnia [...] stycznia 2007r., która została następnie uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. (nr [...]), a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2007r. (VII SA/Wa 805/07) uchylił zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do meritum sprawy, organ odwoławczy - powołał się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ podniósł, że Sąd w powołanym wyroku zawarł ocenę, iż S. K. dokonała samowolnej nadbudowy budynku gospodarczego, gdyż wykonanych robót budowlanych nie można traktować jako remontu. Wobec wytycznych Sądu, organ zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, w wyniku którego ustalił, że nadbudowy dokonano w odległości zmiennej 76 - 45 cm od ogrodzenia z działką E. M. tj. z naruszeniem § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999r, Nr 15, poz. 140), co uniemożliwiło wdrożenie procedury legalizacyjnej. Uzasadniając zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego w obecnym brzmieniu, organ powołał się na treść przepisów przejściowych art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca 2003r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r., Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 2004r., Nr 93, poz. 888). Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła S. K. i wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 77 § 1 kpa poprzez: niepodjęcie wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do Państwa, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dowodów. Skarżąca podkreśliła, iż błędne są ustalenia faktyczne, co do powstania spornego budynku gospodarczego oraz zakresu przeprowadzonych prac remontowych, które uznano za nadbudowę. Podała, iż ekipa dokonująca wymiany pokrycia dachu uzupełniła tylko ubytki i dokonała niezbędnych napraw, a całość nadbudowy powstała dużo wcześniej, zanim jeszcze E. M. stał się właścicielem działki sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zw. ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie naruszenia tego rodzaju nie wystąpiły, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji ma fakt, że została ona wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2007r. (VII SA/Wa 805/07) uprzedniej decyzji z dnia [...] marca 2007r. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. Dodać przy tym trzeba, że w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, iż zasada ta traci moc wiążącą jedynie w razie zmiany ustawy, zmiany - już po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z 27 czerwca 1990 r., SA/Wr 137/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 51; wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98, LexPolonica; patrz też Tadeusz Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, str. 477). Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). W powołanym wyżej wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził i zdanie to Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że wykonane przez S. K. roboty budowlane nie są remontem tylko nadbudową, co oznacza, że wymagały one stosownego pozwolenia na budowę. Jak już wyżej wyjaśniono, ustalenia w tym zakresie nie podlegały ponownej weryfikacji. W powołanym orzeczeniu Sąd nakazał ponadto zbadanie, czy możliwa jest legalizacja przedmiotowej samowoli oraz szczegółowe określenie w sentencji decyzji przedmiotu rozbiórki. W wykonaniu powyższych wytycznych organ przeprowadził, w trybie art. 136 kpa, uzupełniające postępowanie dowodowe i ustalił, że nabudowany budynek usytuowany jest w odległości 76 - 46 cm od ogrodzenia z działką E. M., które wg jego oświadczenia, zrealizowano z odchyleniem nie więcej niż 20 cm od granic prawnych działki, z czym zgodziła się również Skarżąca (protokół z dnia 15 kwietnia 2008r.). Wobec treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane (Dz.U. z 2004r., Nr 93, poz. 888) - organ prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w obecnym brzemieniu. Przepis ten w ust. 2 pkt 2 dopuszcza bowiem zalegalizowanie samowoli budowlanej tylko wtedy, gdy m.in. budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie dokonanej nadbudowy w odległości mniejszej niż wskazana w warunkach technicznych niewątpliwie obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wprawdzie - zdaniem Sądu - organ błędnie powołał ust. 6 § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz. 140), gdyż w kontrolowanym postępowaniu zastosowanie miał ust 3 § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690), to jednak okoliczność ta nie wpływa na rozstrzygnięcie. Wskazać bowiem trzeba, że w obu powołanych przepisach ustawodawca dopuścił, pod określonymi warunkami, usytuowanie ściany budynku bądź bezpośrednio przy granicy, bądź w odległości nie mniejszej niż 1.5 m od granicy z działką sąsiednią. Oznacza to, że usytuowanie przedmiotowej nadbudowy w odległości zmiennej 76 - 46 cm od granicy z działką sąsiednią i tak pozostaje w sprzeczności z ww. przepisem. Ponadto, jak wynika z sentencji kontrolowanej decyzji, zgodnie z oceną zawartą w uprzednio wydanym wyroku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, szczegółowo opisał przedmiot rozbiórki, określając precyzyjnie jej zakres. W świetle przedstawionej argumentacji, nie można było podzielić zarzutów skargi, co do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 kpa. Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.