VII SA/Wa 1165/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Mariola Kowalska, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak PINB – [...] wydaną w dniu [...] grudnia 2003r. na podstawie art. 105 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. Z. w sprawie zmiany użytkowania pomieszczenia gospodarczego na kotłownię w budynku położonym na działce nr ewid. [...] w [...] – stanowiącym współwłasność A. S. i K. P. – umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskująca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ nie ma ona interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania. Jednocześnie organ poinformował wnioskującą, ze postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego będzie prowadzone z urzędu, ale bez udziału wnioskującej. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. Z. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz 105 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organu odwoławczego podniósł, ze organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż skarżąca właścicielka sąsiedniej nieruchomości nie ma przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu i dlatego prawidłowym było umorzenie wszczętego postępowania, po potwierdzeniu zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego na kotłownię – przez K. P. i A. S. wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego z urzędu postępowania w tej sprawie. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła M. Z. w dniu [...] lutego 2004r. zarzucając organowi rażące naruszenie art. 28 kpa i art. 105 kpa. Do wniosku dołączyła wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek zamiejscowy w Katowicach wydany dnia 19 czerwca 1998r. w sprawie sygn. akt II SA 1550/96 ze skargi M. Z. w przedmiocie remontu komina w przedmiotowym budynku gospodarczym, w którym to postępowaniu brała udział jako strona i przymiot strony potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny Po rozpoznaniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2004r. na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż weryfikowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa powodujących jej nieważność. Organ podniósł również, że co prawda stanowisko organów pierwszej i drugiej instancji odmawiające wnioskującej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego usytuowanego przy granicy z jej działką nie jest zasadne – jednakże naruszenie przez organ art. 105 kpa nie stanowi rażącego naruszenia prawa, gdyż decyzja organu wojewódzkiego nie wywarła takich skutków, które nie byłyby możliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] marca 2004r. na podstawie art. 71 ust 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał A. S. i K. P. doprowadzić pomieszczenie obecnie używane jako kotłownia do stanu poprzedniego. Organ podniósł, że wyeliminowanie decyzji objętych wnioskiem powodowałoby konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy zmiany sposobu użytkowania obiektów a z uwagi na wydanie decyzji w dniu [...] marca 2004r. organu nie mógłby rozstrzygnąć sprawy merytorycznie gdyż decyzja orzekająca, co do istoty (w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony) dotknięta byłaby wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Brak możliwości rozstrzygnięcia, co do istoty oznaczałoby konieczność ponownego umorzenia postępowania. Tak, więc wynik postępowania po wyeliminowaniu kwestionowanych decyzji byłby tożsamy z tymi orzeczeniami. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła M. Z. podnosząc, że wskutek działań organów była pozbawiona udziału w toczącym się postępowaniu, a przez to możliwości skutecznej ochrony swoich interesów. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] lipca 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2004r.. Podtrzymując argumenty zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2004r. organ nadto podniósł, że fakt, iż wnioskująca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. Z. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie art. 156 kpa, podkreśliła, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wskazaną przez organ decyzją z dnia [...] maja 2004r. i nie otrzymała decyzji, nadto, że wg niej wydanie tej decyzji nie stanowi przeszkody dla stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz., 1271 z późn. zm.). Skarga jest zasadna. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej, ochrona, której została wyrażona zasadą trwałości decyzji administracyjnych – wynikającą z art. 16 § 1 kpa. Jego przedmiotem w odróżnieniu od postępowania rozpoznawczego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji administracyjnej z jednego tylko punktu widzenia – tj. tego czy w dacie wydania badana decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. W rozpatrywanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż M. Z. nie posiada przymiotu strony tj. nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie inwestycji realizowanej na sąsiedniej nieruchomości, – co jego zdaniem skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów skarżąca brała udział we wcześniej prowadzonych postępowaniach administracyjnych jak i w postępowaniu sądowym dotyczącym spornej inwestycji i niewątpliwie w momencie wydania kwestionowanej decyzji posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Wobec tego w ocenie Sądu organ nieprawidłowo zbadał i ocenił legalność kwestionowanej decyzji, ponieważ decyzja umarzająca postępowanie po przyjęciu, że z wnioskiem o jego wszczęcie wystąpiła osoba nie mająca przymiotu strony, podjęta w sytuacji, gdy wnioskująca bez wątpienia przymiot strony posiadała narusza rażąco art. 28 i art. 105 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co narusza dyspozycję, art. 7 i 77 § 1 kpa. Ujawnione naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt. II wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 wyżej cytowanej ustawy.