VII SA/Wa 1168/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-17
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać sporządzenie projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, gdy budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały zmianę usytuowania budynku na działce jako istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, co uzasadnia zastosowanie trybu postępowania naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego. Nawet jeśli budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy z 1994 r., przepisy dotyczące istotnych odstępstw i postępowania naprawczego stosuje się zgodnie z brzmieniem tych przepisów w dacie orzekania, a nie na podstawie przepisów przejściowych dotyczących samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Powodem było istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce, który został posadowiony bliżej granicy działki niż wynikało to z pierwotnego pozwolenia. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. oraz prawidłowość zastosowania art. 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. D. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], nakładającej na inwestora Z. D. obowiązek sporządzenia i dostarczenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 21 maja 2015 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo R. i A. O. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], który posiada ścianę z otworami okiennymi ok. 2,85 m od granicy z działką budowlaną.
W dniu 20 sierpnia 2015 r. organ powiatowy przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że na w/w działce istnieje budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany 2,85 m od siatki ogrodzenia międzysąsiedzkiego. W ścianie tej znajdują się 4 szt. otworów okiennych. Jedno okno na parterze o wymiarach 50 cm x 115 cm. Okno to od środka jest zastawione luksferami. Luksfery te nie są posklejane tylko ustawione jeden na drugim. Istnieje okno na piętrze o wymiarach 50 cm x 115 cm oraz dwa okna na strychu o wymiarach ok. 40 cm x 40 cm. Podczas kontroli nie okazano żadnej dokumentacji związanej z budową w/w budynku.
Pismem z dnia 15 września 2015 r. T. D. poinformowała organ powiatowy, że w roku 1978 wraz z mężem zakupili plan domu i według tego planu dom został pobudowany.
Przy piśmie z dnia 18 listopada 2015 r., Urząd Miasta [...] poinformował, iż w archiwum urzędu odnaleziono decyzję nr [...] z dnia [...] marca 1981 r. ustalającą miejsce i warunki realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] (inwestor: Z. D.), oraz decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r. zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego typu MB-C156/B na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] (inwestor: Z. D.). W powyższym piśmie wskazano również, że ze szkicu sytuacyjnego będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, iż jest to teren dzisiejszej działki nr ew. [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na inwestora Z. D. obowiązek sporządzenia i dostarczenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Organ uznał bowiem, że w odniesieniu do zatwierdzonego projektu dokonano zmiany, sytuując budynek ok. 2 metry bliżej granicy, a zmiana ta w sposób istotny odbiega od ustaleń określonych w pozwoleniu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. D. wskazując, że z mężem są emerytami i nie stać ich na sporządzanie projektu budowalnego zamiennego wykonanego budynku.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] organ wojewódzki zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego w [...] przeprowadzenie postępowania uzupełniającego
W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego ustalono, że sporny budynek został usytuowany od ogrodzenia z działką nr ew. [...] w odległości 2,85 m, od strony działki nr ew. [...] - w odległości 13,10 m, od strony ul. [...] - w odległości 8,40 m, od strony ul. [...] - w odległości, 6,70 m. Z treści pisma Urzędu Miasta [...] z dnia 24 lutego 2016 r. wynika, że urząd nie posiada informacji, czy inwestor dopełnił obowiązku wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę dot. przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej budynku. Ponadto wskazał, że do 1998 r. przebieg granic działek [...] i [...] nie uległ zmianie.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] została wykonana z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę. Odstępstwa polegają na zmianie usytuowania obiektu na działce poprzez jego zbliżenie do działki nr ew. [...] na odległość ok. 2,85 m - 2,88 m, co potwierdza protokół z przeprowadzonej kontroli z dnia 20 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 29 lutego 2016 r., a także szkic sporządzony przez pracownika organu powiatowego. Ponadto ze szkicu stanowiącego załącznik do protokołu z dnia 29 lutego 2016 r. wynika, że sporny budynek został usytuowany od strony działki nr ew. [...] - w odległości 13,10 m, od strony ul. [...] - w odległości 8,40 m, od strony ul. [...] - w odległości 6,70 m.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, z kopii planu realizacyjnego zagospodarowania działki nr ew. [...] w [...] (obecnie nr ew. [...]) wynika, iż działka posiada 20 m szerokości i 35 m długości, a budynek zaprojektowano w odległości od ulicy [...] - 5 m, od ulicy [...] - 10 m. Długość budynku od strony działki nr ew. [...] - 8,30 m, szerokość obiektu - 9,98 m. W ocenie organu z obliczeń wynika, że odległość od działki nr [...] wynosić powinna 5,02 m, a od strony działki nr [...] (poprzednio: [...] ) - 16,70 m. Natomiast usytuowanie budynku ustalone przez organ powiatowy jest odmienne, niż wynikające z zatwierdzonego planu realizacji, w odniesieniu do działki nr ew. [...], co narusza przepisy techniczno-budowlane.
Organu odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu.
W ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w przedmiotowej sprawie, uprawniało organ powiatowy do zastosowania trybu z art. 51 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła T. D. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, art. 6 k.p.a. poprzez działanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, oraz art. 8 k.p.a. poprzez działanie nie wzbudzające zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- zastosowanie postanowień aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), podczas gdy z uwagi na fakt, iż budynek wybudowany został w latach 80-tych ubiegłego stulecia, w niniejszej sprawie winny zostać zastosowane postanowienia ustawy z dnia [...] października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.)
- art. 36 a ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie art. 36 a ust. 1 tej ustawy za podstawę procedury określonej w art. 51 ustawy przeprowadzonej w niniejszej sprawie, podczas gdy regulacja art. 36 a ust. 1 ustawy może być stosowana wyłącznie na etapie prowadzenia procesu budowlanego i może dotyczyć wyłącznie zamierzonych, a nie dokonanych już przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz wyłącznie w przypadku tożsamości budynku wskazanego w pozwoleniu na budowę i budynku, którego zamierzone odstępstwa dotyczą,
- art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy artykuł ten może być stosowany tylko w przypadkach, gdy budowa prowadzona w warunkach istotnego odstępstwa została faktycznie już zakończona a inwestor co prawda zawiadomił o zakończeniu budowy albo złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie, ale nie może jeszcze legalnie użytkować budynku,
- art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające jedynie na literalnym powołaniu się na treść tego artykułu, przy jednoczesnym braku wypełnienia dyspozycji tego artykułu,
- art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy artykuł ten winien stanowić podstawę przeprowadzenia postępowania naprawczego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że sporny budynek był budowany na przestrzeni kilku lat, bezpośrednio po uzyskaniu pozwolenia na budowę w 1981 r., zatem niniejsza sprawa winna być rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że istniejące na działce podłoże posiadało właściwości uniemożliwiające wybudowanie piwnic, co powodowało konieczność dostosowania budowy do warunków terenu. Zdaniem skarżącej wszelkie zmiany były na bieżąco akceptowane przez upoważnione do tego osoby. Nad pracami budowlanymi pieczę sprawował nadzorca budowy, pilnujący aby powstała ona zgodnie z projektem i pomiarami. Skarżąca podniosła również, że na przestrzeni 35 lat nikt nie zgłaszał żadnych zarzutów w zakresie usytuowania domu czy w zakresie odległości budynku od granicy z ich działką. Dom wybudowany został ponad 30 lat temu i od tamtej pory nie był rozbudowywany ani przebudowywany. Budowa została oficjalnie odebrana a wszelkie niezbędne dokumenty zostały przedłożone.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że odległość spornego domu od granicy działki zmierzona została nie od fundamentów a od ocieplenia budynku, a ponadto zmierzona ona została dopiero po maksymalnym naciągnięciu siatki odgradzającej nieruchomości w głąb działki skarżącej. Powyższe zdaniem skarżącej sprawia, że ustalone w toku postępowania wymiary nie są zatem zgodnie z rzeczywistością. Ponadto, w ocenie skarżącej, lokalizacja spornego budynku w żaden sposób nie narusza przepisów dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja z dnia [...] marca 2016 r. nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nakładającą na Z. D. obowiązek sporządzenia i dostarczenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Organy nadzoru budowlanego ustaliły w toku postepowania, iż budynek na przedmiotowej nieruchomości został wybudowany w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] marca 1981 r. ustalającą miejsce i warunki realizacji budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] (inwestor: Z. D.), oraz decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 1981 r. zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego typu MB-C156/B na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] (inwestor: Z. D.).
Jak wynika ze szkicu sytuacyjnego będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę , teren objęty inwestycją to teren dzisiejszej działki nr ew. [...] o wymiarach 20 m szerokości i 35 m długości, a budynek zaprojektowano w odległości od ulicy [...] - 5 m, od ulicy [...] - 10 m. Długość budynku od strony działki nr ew. [...] - 8,30 m, szerokość obiektu - 9,98 m. Zwymiarowana na planie realizacyjnym odległość budynku od ul. [...] wynosi 5 m, zaś z oczywistych obliczeń { 20m-(5+9,98m)} wynika, iż odległość zaprojektowanego budynku od granicy działki nr [...] winna wynosić 5,02m.
Tymczasem oględziny i pomiary dokonane przez przedstawiciela organu I instancji w dniu 29 lutego 2016r. wykazały , iż przedmiotowy budynek został usytuowany od strony działki nr ew. [...] - w odległości 13,10 m, od strony ul. [...] - w odległości 8,40 m, od strony ul. [...] - w odległości 6,70 m, zaś od granicy z działką nr ew. [...] w odległości ok. 2,85 m - 2,88 m, ścianą zawierającą cztery otwory okienne. Istotną okolicznością jest także fakt, iż jak wynika z ustaleń organów granice obecnej działki [...] od lat osiemdziesiątych do chwili obecnej nie uległy zmianie.
Prawidłowo wiec organy uznały, iż zmiana usytuowania budynku na działce w stosunku do naniesień na planie realizacyjnym należy zakwalifikować jako istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, co w konsekwencji wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art 51 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), która w sposób odmienny niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nie dopuszczała legalizacji samowoli budowlanej. Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona (od 14 sierpnia 1996 r. także wówczas, gdy w stosunku do takiego obiektu wszczęto postępowanie administracyjne). Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą.
Skoro więc przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r., jak na przykład istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę . Za takim rozumieniem przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przemawiają także wywody zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95 (OTK 1996, nr 1, poz. 2) oraz w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r. sygn. akt OSA 2/01 (ONSA 2001, z. 4, poz. 143), które są w pełni akceptowane przez skład orzekający w tej sprawie.
Powyższe rozważania mają więc na celu wykazanie , iż kwestie objęte dyspozycją art. 50 i 51 Prawa budowlanego winny być oceniane przez organ zgodnie z brzmieniem tych przepisów w dacie orzekania .
W przypadku gdy decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] lipca 1981r. nadal pozostanie w obiegu prawnym , organ nadzoru budowlanego winien dokonać samodzielnej oceny zrealizowanych na jej podstawie robót budowlanych, mając na uwadze brzmienie art. 36a ust 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane w brzmieniu aktualnym ( Dz.U 2013 poz. 1409 ze zm.). Bowiem to do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy kwalifikowanie odstępstw od projektu budowlanego jako istotnych .
W sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego ocenia takie odstępstwo jako istotne winien zastosować tryb postępowania przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Powyższa norma ma także zastosowanie w sytuacji, gdy roboty budowlane realizowane na podstawie pozwolenia na budowę zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W tej kwestii należy podzielić stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1723/07 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) i z dnia 8 stycznia 2010 r., II OSK 15/09 (publ. Lex nr 597313). W drugim z wymienionych orzeczeń NSA stwierdził, że "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) organ może nałożyć obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych prowadzących do stanu zgodnego z prawem - tak w odniesieniu do robót budowlanych "wykonywanych" (po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych postanowieniem), jak i do budowy już zakończonej. Uzasadnienie tego wyroku zawiera wnikliwe wywody i bogatą motywację wskazującą na podaną wyżej wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela tę wykładnię i jednocześnie uznaje za nietrafne poglądy zawarte w skardze, bowiem bogate orzecznictwo sadów administracyjnych wyraźnie wskazuje, iż tryb naprawczy z art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego może być stosowany w stosunku do już zrealizowanej inwestycji.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakładający na inwestora obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych stanowi, iż przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Oznacza to, że w zakresie w którym inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego nadal pozostają aktualne ustalenia zawarte w projekcie budowlanym, który jako akt techniczny zachowuje swoją wartość jako dokument.
Należy także podkreślić, iż organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadania, czy roboty budowlane w zakresie obejmującym istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę pozostają w zgodzie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W tym miejscu należy zauważyć, iż zgodnie z treścią § 12 ust. 1 przywołanego rozporządzenia., jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy albo 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Ponadto Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone rzetelnie i wnikliwie również przez organ odwoławczy który skorzystał z instrumentu jaki stanowi art. 136 kpa w celu merytorycznej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich przyczyn, podzielając w całości ocenę dokonaną w sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego, skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło