VII SA/Wa 1169/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala VII SA/Wa 1169/10 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku mieszkalno - gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] stanowiącej własność B. W. i częściowo na działce [...] stanowiącej własność Gminy [...] w miejscowości [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. W. w 1996 r wybudował budynek mieszkalno - gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 62 stanowiącej jego własność i częściowo na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] w miejscowości [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki w/w budynku mieszkalno - gospodarczego uznając, że w myśl art. 49 ust 1 Prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy, a jego istnienie nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pouczył inwestora, że powinien wystąpić z wnioskiem o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 lutego 2009r obarczona jest wadą rażącego naruszenia art. 105 § 1 kpa stanowiącego podstawę prawną jej wydania. Organ nadzorczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalno - gospodarczego i powinien po przeprowadzeniu postępowania orzec merytorycznie co do istoty sprawy, a nie umarzać postępowanie. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczenie co do istoty sprawy powinno polegać bądź na zalegalizowaniu samowoli budowlanej bądź też na orzeczeniu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania B. W., decyzją z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno - gospodarczego była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Rz 86/07, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalno-gospodarczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał kwestie, jakie organy winny wyjaśnić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. W zależności od poczynionych ustaleń Sąd wskazał, aby w dalszej kolejności ocenić istnienie przesłanek do wydania zezwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o art. 49 ust 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009r rażąco narusza art. 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadząc postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalno - gospodarczego określił przedmiot postępowania i powinien po przeprowadzeniu postępowania, bądź to zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej, bądź to do jej rozbiórki, orzec co do istoty sprawy, a nie umarzać postępowanie. W ocenie organu odwoławczego umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. W. Skarżący podniósł, że w 1983 r nabył nieruchomość, która miała charakter działki budowlanej z zamiarem pobudowania budynku mieszkalnego i gospodarczego. W związku z "nieubłaganie" biegnącymi rok wcześniej zarezerwowanym terminami musiał rozpocząć budowę bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący wniósł o "cofnięcie nakazu rozbiórki" i utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 §1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 §1 pkt 1-7 kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 §1 kpa jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to ma w ocenie organu charakter rażący. W rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku mieszkalno - gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę dotknięta jest wadą rażącego naruszenia art. 105 § 1 kpa skutkującego koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 §1 kpa wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Żadna z powyższych okoliczności wskazanych w art. 105§1 kpa nie wystąpiła w niniejszej sprawie dlatego organ powinien wydać decyzję załatwiającą sprawę co do jej istoty , a nie prowadzić do umorzenia ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Otóż, taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Postępowanie zostało wszczęte w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalno - gospodarczego i w tak określonym przedmiocie postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powinien podjąć czynności zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej, bądź też do jej rozbiórki. Wskazany tryb postępowania wynika również z wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Rz 86/07. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w zależności od poczynionych ustaleń organ powinien ocenić istnienie przesłanek do wydania zezwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o art. 49 ust 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty gdyż miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnieść należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r nie przesądza o wyniku sprawy samowolnej budowy budynku mieszkalno - gospodarczego, która powinna zakończyć się decyzją legalizującą samowolę bądź decyzją orzekającą rozbiórkę. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.