VII SA/Wa 1171/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-23
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Bogusław Cieśla, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji wodnej o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez starostę może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez wnioskodawcę będącego stroną postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga oczywistego istnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności rażącego naruszenia prawa. Wady dotyczące postępowania, a nie samej decyzji, powinny być usuwane w trybie wznowienia postępowania. Wnioskodawca posiadał legitymację do wniesienia wniosku, jednak zarzuty dotyczące stanu faktycznego i operatu wodnoprawnego nie stanowiły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji starosty.Stan faktyczny
J. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji starosty udzielającej B. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu rekreacyjnego na działkach sąsiadujących z działką J. P. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności, co podtrzymał Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. J. P. zarzucał m.in. niezgodność operatu wodnoprawnego ze stanem faktycznym oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2019 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku J. P., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r., udzielającej B. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu rekreacyjnego (max. długość: 43,50 m; max szerokość: 23,50 m; max głębokość 2,50 m; nachylenie skarp: 1:2 -1:3; powierzchnia: 760 m2), wraz z pomostem (długość: 3,50 m; szerokość: 3,5 m) oraz wylotu o średnicy 200 mm ze stawu do rowu, na terenie działek nr [...] oraz [...] w [...], gm. [...] nad [...],
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] marca 2020 r., uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie. Zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw do wszczęcia na wniosek J. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r., gdyż wnioskodawca nie był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i nie powinien być uznany za stronę w postępowaniu nadzwyczajnym.
Po rozpatrzeniu skargi J. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2020 r., sygn. IV SA/Wa 1200/20, uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2020 r.
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 401 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne, gdyż kontrolowana w nadzwyczajnym postępowaniu decyzja została wydana pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, co oznacza, że oceny przymiotu strony należało dokonać biorąc pod uwagę treść art. 127 ust. 7 Prawa wodnego z 2001 r.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stosując się do powyższego wyroku, stwierdził że kwestionowaną decyzją z dnia [...] września 2012 r., Starosta [...] udzielił B. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie na terenie działek nr [...] oraz [...] w [...], stawu rekreacyjnego wraz z pomostem, a także wylotu ze stawu do rowu.
J. P. domagał się stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia, wskazując, że:
- operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano decyzję zawierał informacje niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż na terenie działki nr ew. [...] oraz [...] istniał staw i dlatego wadliwe było wydanie pozwolenia na wykonanie nowego urządzenia wodnego, zamiast na przebudowę urządzenia już funkcjonującego;
- błędnie określono obszar oddziaływania planowanego urządzenia wodnego, ponieważ ma ono wpływ na działkę wnioskodawcy nr ew. [...];
- planowany staw w rzeczywistości miał zostać wyodrębniony z istniejącego urządzenia wodnego;
- działki na których planowana była inwestycja, oznaczone były symbolami "[...]" (grunty pod wodami stojącymi).
Organ I instancji zwrócił się do J. P. o sprecyzowanie wniosku, wskazując na możliwość wznowienia postępowania, m. in. wówczas, gdy strona bez własnej winy została pozbawiona udziału w postępowaniu.
J. P. potwierdził, że wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...].
Rozpatrując wniosek organ wskazał, że kwestionowana decyzja Starosty [...], udzielająca B. B. pozwolenia wodnoprawnego została wydana pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Stosownie do art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji, J. P. przysługiwał status strony, a tym samym, posiada on legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r.
Wnioskodawca jest współwłaścicielem działki nr [...] obr. [...], gm. [...] nad [...], która graniczy bezpośrednio z działkami objętymi pozwoleniem wodnoprawnym (nr [...] i nr [...]). Twierdził, że przedmiotowy staw został wyodrębniony ze stawu już istniejącego zlokalizowanego m. in. na jego działce nr [...]. Powołał mapę poglądową dostępną w aplikacji Googie Earth Pro z której wynikało, że w 2010 roku na działkach objętych pozwoleniem wodnoprawnym jak i na działce J. P. znajdował się staw połączony ze stawem znajdującym się częściowo na działkach nr [...] obr. [...]. Wskazał, że mapa poglądowa z 2013 roku obrazuje wyraźny rozdział pomiędzy stawem wykonanym zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] września 2012 r., a stawem znajdującym się na działce nr [...] obr. [...] - widoczna jest grobla.
J. P. jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] wskazał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jego zdaniem organ udzielający pozwolenia wodnoprawnego naruszył przepisy art. 7 i 77 K.p.a., gdyż nie ustalił stanu faktycznego, treść operatu wodnoprawnego nie była zgodna ze stanem faktycznym. Staw na działkach nr [...] już istniał, a organ wydał pozwolenie wodnoprawne na wykonanie stawu i nie zapewnił wszystkim stronom czynnego udziału w tym postępowaniu.
W tym kontekście organ nadzorczy wskazał, że brak ustalenia przez Starostę [...] zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych skutkował pominięciem stron postępowania, które powinny brać w nim udział. Wskazana wada postępowania nie stanowi jednak o rażącym naruszeniu prawa.
Skoro strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to jest to przesłanka do wznowienia postępowania (art, 145 § 1 pkt 4 Kpa). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia może stanowić zarazem przesłankę stwierdzenia nieważności. Ocena postępowania wyjaśniającego, postępowania dowodowego, a także jego uzupełnienie, może nastąpić w ramach postępowania o którym mowa w art. 145 K.p.a.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt: I OSK 1063/18, wskazano, że w przypadku stwierdzenia nieważności, wada decyzji ma swoje źródło w prawie materialnym, tj. tkwi w samej decyzji. Natomiast w przypadku wznowienia postępowania - wada dotyczy sposobu podejmowania tej decyzji, a zatem wadą jest dotknięte samo postępowanie, czyli warunki powstania decyzji.
Pomiędzy trybem stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowieniem postępowania nie występuje konkurencyjność, pojmowana jako możliwość wyboru drogi weryfikacji decyzji przez stronę lub działający z urzędu organ.
Zastosowanie niewłaściwego trybu weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. Wznowienie postępowania administracyjnego służy do usunięcia skutków wad procesowych, w tym wady polegającej na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), czy też wady o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję), zaś postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji służy usunięciu wad samej decyzji.
Wnioskodawca twierdził również, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. obarczona jest wadą o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., ponieważ dalsze wykonywanie decyzji przez [...] doprowadzić może do wywołania czynu zagrożonego karą. W ocenie organu decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. nie jest dotknięta wadą opisaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., gdyż jej realizacja, tj. wykonanie urządzenia wodnego zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, nie jest zagrożone karą.
Odnosząc się do naruszenia przez organ przepisów art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie oraz wadliwe zobowiązanie skarżącego do wyboru pomiędzy nadzwyczajnymi trybami postępowania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, to organ nadzorczy wskazał, że nie był uprawniony do samodzielnego kształtowania treści żądania strony. Niedopuszczalne jest kwalifikowanie wniosku niezgodnie z jego treścią, bądź wbrew woli strony. Nadto J. P. w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r., jednoznacznie wskazał, że przedmiotem jego wniosku jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...], nie zaś wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tym rozstrzygnięciem.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. zawierała wady, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności stosownie do art. 156 § 1 Kpa. Decyzja ta została wydana przez właściwy organ, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa, skierowano ją do właściwej strony postępowania, nie była decyzją niewykonalną, nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.
J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2021 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r.
Zaskarżanej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania administracyjnego:
- zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie;
- zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - poprzez niewyczerpujące zbadanie stanu faktycznego sprawy;
- zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), - poprzez naruszenie zasad bezstronności i równego traktowania;
- zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) - poprzez niewyczerpujące i niekompletne uzasadnienie faktyczne i prawne;
- zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez brak powiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego,
- art. 107 k.p.a. - poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji elementów wymaganych przez przepisy prawa, ogólnikowość, nieścisłości w jego treści, jak również pominięcie istotnych okoliczności;
- zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) - poprzez brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji;
- art. 77 § 1 k.p.a. i art, 80 k.p.a.- poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie wystąpiła przesłanka rażącego naruszeniem prawa, podczas gdy organ wydający pozwolenie wodnoprawne wydał je z rażącym naruszeniem prawa,
- art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie wystąpiła ta przesłanka, podczas gdy dalsze wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego doprowadzić może do wywołania czynu zagrożonego karą,
- art. 145 § 1 pkt 1,4,5 i 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na wadliwym zobowiązaniu skarżącego do wyboru pomiędzy nadzwyczajnymi trybami postępowania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, podczas gdy organ powinien zawiesić postępowanie o wznowienie do czasu rozpoznania postępowania o stwierdzenie nieważności.
2. Nadto zarzucił naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji, która ogranicza uprawnienia właścicielskie wnioskodawcy.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego K. S. z dnia [...] czerwca 2015 r. na okoliczność osuszenia stawu znajdującego się na jego działce.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy skupił się na statusie strony skarżącego i kwestii trybu postępowania. Tymczasem w operacie wodnoprawnym stwierdzono, że inwestycja nie będzie oddziaływać na stawy skarżącego, co było niezgodne z rzeczywistością. Było to celowe działanie ze strony inwestorki i osoby sporządzającej operat wodnoprawny. Wykonywanie przez B. B. udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego, może być zagrożone sankcjami prawa wodnego czy prawa wykroczeń. Stawy skarżącego istniały i zostały uwidocznione na starych mapach i zdjęciach satelitarnych. W dacie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, na terenie działek o nr [...] istniał już staw, który zajmował również powierzchnię działki nr [...].
Organ prowadzący postępowanie nie mógł wydać decyzji na budowę stawu, a jedynie na przebudowę. W związku z powyższym przedstawiony w operacie cel i zakres zamierzonego korzystania z wód był nieprawdziwy, nie polegał na wykonaniu urządzenia wodnego, a na jego przebudowie. Staw inwestorki, został de facto wyodrębniony z istniejącego stawu, co spowodowało zaburzenie stosunków wodnych. Pozostałość stawu na działce nr [...], na skutek realizacji inwestycji nie ma naturalnego odpływu, co powoduje zagrożenie lokalną powodzią. Powyższe potwierdza opinia K. S. z dnia [...] czerwca 2015 r.
Autor operatu wodnoprawnego stanowiącego podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego wskazał również, że staw będzie zasilany przez wody gruntowe, co nie było w pełni zgodne z prawdą, ponieważ istniejący staw zasilany był również przez rów, który widoczny był na dokumentacji fotograficznej z 2011 r. Trwałe naruszenie stosunków wodnych przyczyni się do nieodwracalnych zmian w środowisku naturalnym.
Zdaniem skarżącego występuje przesłanka do stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.
Skarżący wskazał również, że od 2014 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] prowadzi wobec niego postępowanie w przedmiocie budowy bez wymaganego zezwolenia dwóch stawów rybnych na działce nr [...] w miejscowości [...]. Organy prowadzą postępowanie w przedmiocie wybudowania stawów, choć istniały one wcześniej, co potwierdzają mapy i zdjęcia satelitarne.
Organ wadliwie zobowiązał skarżącego pismem z dnia 15 kwietnia 2019 roku do zajęcia stanowiska "w jakim trybie postępowanie powinno zostać przeprowadzone". Jednak to organ, działając w imię zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) i prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), powinien określić właściwy tryb.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Takie rozwiązanie zostało też przyjęte w niniejszej sprawie, o czym strony zostały z wyprzedzeniem powiadomione.
Oceniając legalność kontrolowanej decyzji, podkreślenia wymaga że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku bezsprzecznego istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno-gospodarcze, które wywołuje decyzja. Podkreślić więc należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności (por. wy rok NSA z 31 października 2008 r., II OSK 1306/07, wyrok NSA z 17 lipca 2008 r" 11 OSK 888/07).
W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zaskarżoną decyzją zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r., udzielającej B. B. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie na terenie działek nr [...]oraz [...] w [...], gm. [...] nad [...], stawu rekreacyjnego wraz z pomostem oraz wylotu o średnicy 200 mm ze stawu do rowu.
Prawidłowość takiego rozstrzygnięcia jawi się jako oczywista, jeśli zostanie skonfrontowana z zarzutami stawianymi przez skarżącego wobec kwestionowanej decyzji. Twierdził on bowiem, że na terenie działek nr [...] oraz [...] istniał już staw, który zajmował również powierzchnię działki nr [...]. W ocenie skarżącego organ prowadzący postępowanie nie mógł wydać pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu, a jedynie na jego przebudowę. Podnosił, że przedstawiony w operacie wodnoprawnym cel i zakres zamierzonego korzystania z wód był nieprawdziwy, nie polegał bowiem na wykonaniu urządzenia wodnego, a na jego przebudowie. Autor operatu miał zataić, że staw wyodrębniony został z już istniejącego urządzenia wodnego, co zaburzyło stosunki wodne w rejonie inwestycji. Autor operatu wskazał też, że staw zasilany będzie przez wody gruntowe, co nie było w pełni zgodne z prawdą, ponieważ zasilany był również przez istniejący rów. W wyniku działań podejmowanych przez inwestorkę B. B. doszło do osuszenia stawu znajdującego się na działce skarżącego.
Zdaniem Sądu żadne z tych twierdzeń nie może być zakwalifikowane jako dające podstawę do zidentyfikowania przesłanki do stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kwestionowanie prawidłowości sporządzonego na potrzeby analizowanego postępowania operatu wodnoprawnego było w istocie podważaniem mocy dowodowej dokumentu, który stanowił element niezbędny do wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego i pochodził od osoby uprawnionej do jego sporządzenia.
Z powyższych twierdzeń wynikało, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne nie dysponował wiedzą o rzeczywistym stanie faktycznym, a takim który wynikał z treści operatu.
Słuszna była ocena organu nadzorczego, że kwestionowanie stanu faktycznego, ustalonego na podstawie treści operatu wodnoprawnego nie stanowiło o rażącym naruszeniu prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji, możliwe jest wówczas gdy jej wadliwość ma swoje źródło w prawie materialnym, tj. gdy wada tkwi w samej decyzji. Natomiast wady w zakresie sposobu podejmowania tej decyzji, dotyczące samego postępowania, czyli warunków wydania określonej decyzji, objęte są trybem wzruszenia decyzji ostatecznej w ramach wznowienia postępowania. Ocena postępowania wyjaśniającego, postępowania dowodowego, a także jego uzupełnienie, może nastąpić w ramach postępowania o którym mowa w art. 145 K.p.a.
W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia może stanowić zarazem przesłankę stwierdzenia nieważności.
Wznowienie postępowania administracyjnego służy do usunięcia skutków wad procesowych, w tym wady polegającej na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), czy też wady o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję), zaś postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji służy usunięciu wad samej decyzji. Okoliczności podnoszone przez skarżącego są adekwatne do przesłanki wznowienia polegającej na ujawnieniu nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Wbrew zarzutom skargi decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. nie jest również dotknięta wadą nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a., gdyż realizacja decyzji, tj. wykonanie urządzenia wodnego zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, nie jest zagrożone karą.
Odnosząc się do zobowiązania skarżącego do sprecyzowania żądania w odniesieniu do wyboru nadzwyczajnego trybu postępowania, to organ nadzorczy słusznie wskazał, że nie był uprawniony do samodzielnego kształtowania treści żądania strony. Skarżący w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r., jednoznacznie wskazał, że przedmiotem jego wniosku jest żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...], nie zaś wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tym rozstrzygnięciem. Niedopuszczalne było kwalifikowanie wniosku niezgodnie z jego treścią, bądź wbrew woli strony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków, to mógłby on odnieść skutek wówczas, gdyby strona wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, natomiast skarżący nie wykazał jakiej czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło to mieć.
Mając na uwadze specyfikę postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nieskutecznym musiało było również, powoływanie dopiero w skardze, dowodu w postaci opinii biegłego K. S. z dnia [...] czerwca 2015r.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło