VII SA/Wa 1175/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego skargę oddala Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] r., działając na podstawie art. 28, art. 32 ust. 1 i 4, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust.1, art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. S. pozwolenia na budowę garażu przy ul. [...] [...] w W. na działce nr ewid. [...], usytuowanego przy granicy z działką nr ewid. [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 10 maja 2010 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę garażu przy ul. [...] [...] w W. na działce nr ewid. [...], usytuowanego przy granicy z działką nr ewid. [...] z obrębu [...]. Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. K. J. wniosła o usytuowanie budynku garażu w odległości 1 m od granicy działki. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji poprzez: 1) doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z § 102 ust. 1 pkt 4, § 272 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.); 2) wykonanie projektu budowlanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133). Inwestor uzupełnił braki wskazane w ww. postanowieniu. Odnosząc się do zastrzeżeń K. J. organ stwierdził, iż nie może ich uznać za zasadne, gdyż usytuowanie garażu, jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy nr [...], od której K. J. nie odwołała się oraz jest zgodne z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Następnie organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) rozważył, iż inwestycja polegająca na budowie budynku garażu stanowiąca przedsięwzięcie inne niż mogące lub potencjalnie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest bezpośrednio -1 - związana z obszarem Natura 2000, a zatem nie zachodzą przesłanki wynikające z przepisów tej ustawy oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) i ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2008, Nr 25, poz. 150 ze zm.), dotyczące przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Projekt jest zgodny z decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. wydaną z przez Prezydenta [...] o warunkach zabudowy, która ustala warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy polegającej na "budowie garażu na działce ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] [...] na terenie [...] w W.". Ponadto, inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz posiada zapewnienie dostaw energii - w ramach istniejącego przyłącza. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] Wojewoda [...] działając, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Prezydenta [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia - umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy podniósł, iż w pierwszej kolejności należało ustalić, czy K. J. posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla K. S. na budowę garażu przy ul. [...] [...] w W. Stosownie do art. 127 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji przysługuje stronie. O tym, kto może być stroną postępowania rozstrzyga przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Podmiot, który wywodzi swoje prawa z normy prawnej zawartej w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego powinien udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem) lub użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości sąsiedniej i że projektowana inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. -2- Organ II instancji podniósł, iż w związku z odwołaniem K. J. od decyzji nr [...] Prezydenta [...], odwołująca się wezwana została, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków odwołania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - poprzez nadesłanie dokumentów (np. odpisu z księgi wieczystej, aktu notarialnego, prawomocnego postanowienia Sądu) - wskazujących na przysługujący odwołującej się tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływana spornej inwestycji, zgodnie z art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi, pismem z dnia 25 listopada 2010 r., K. J. poinformowała organ odwoławczy, iż w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział II cywilny toczy się sprawa o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] z jej powództwa. Ponadto, odwołująca się stwierdziła, iż nieruchomością położoną przy ul. [...] [...] w W. włada i użytkuje bez przerwy od 1983 r. jako posiadacz samoistny i jest podatnikiem łącznego zobowiązania pieniężnego z budynku i gruntów o pow. 689 m2 oraz że na powyższej nieruchomości zamieszkuje nieprzerwanie od 1952 r., tj. 58 lat. Jako załączniki odwołująca się przedłożyła m.in. - kserokopię zaświadczenia z Sądu Rejonowego w [...], z którego wynika, iż w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział II cywilny z wniosku K. J. toczy się sprawa o stwierdzenie zasiedzenie nieruchomości, kserokopię decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Na podstawie analizy przedłożonej dokumentacji organ II instancji stwierdził, iż K. J., pomimo wezwania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braków złożonego odwołania, nie dostarczyła dokumentów wskazujących na przysługujący jej tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ ocenił, że K. J. nie należy do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlane: nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawiera zamknięty krąg podmiotów, wśród których nie zostali wymienieni posiadacze samoistni nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Wobec powyższego organ uznał, iż K. J. nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę i w konsekwencji, nie może skutecznie złożyć odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Prezydenta [...], gdyż nie legitymuje się interesem -3- prawnym. Sam fakt posiadania nieruchomości w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, nie powiązany z przysługiwaniem tytułu prawnego do nieruchomości, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie prowadzi do uznania posiadacza za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. złożyła K. J. wnosząc o jej uchylenie. W skardze wskazała, że jest użytkownikiem nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością objętą pozwoleniem na budowę i zarazem jej posiadaczem. Zauważyła, że ustalenie prawa własności do gruntu użytkowanego przeze skarżącą od 1983 r., nastąpi przez właściwy miejscowo Sąd Rejonowy dla [...] II Wydział Cywilny w postępowaniu sądowym o zasiedzenie. Następnie zauważyła, że stosowne oświadczenie posiadacza samoistnego, wystarczy, aby uznać jego interes prawny w danym postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] marca 2011r. Wojewody [...] - umarzająca postępowanie odwoławcze. Organ administracyjny umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jeżeli stwierdzi, że odwołanie wnosi osoba nie będąca stroną w postępowaniu. -4- W przypadku, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten -przed wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie - dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest wniesione prawidłowo. Ponadto, w związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, organ odwoławczy bada, czy wniesione odwołanie pochodzi od strony postępowania. Jeżeli organ odwoławczy ustali, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa - umorzyć postępowanie odwoławcze. W wyroku z dnia 6 listopada 2006r. o sygn. akt VII SA/Wa 575/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LexPolonica nr 419633 i Rzeczpospolita 2006/261 str. C2) wprost stwierdził, że organ orzekający, który nie uznał danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego, rozpatrując środek odwoławczy powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Ponadto należy wskazać, że powyższe stanowisko zostało już wcześniej ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., sygn. akt OPS 16/98 (publ. LexPolonica nr 343024, Glosa 2000/2 str. 30, ONSA 1999/4 poz. 119, Prokuratura i Prawo - dodatek 1999/10 poz. 40, Wokanda 1999/11 str. 35). Tak więc zakres przedmiotowy niniejszej sprawy de facto sprowadza się do ustalenia, czy K. J., jako posiadacz nieruchomości przy ul. [...], ma przymiot strony - w rozumieniu art. 28 Kpa, w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę garażu na działce sąsiedniej przy ul. [...] w W. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednak w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę zakres stron postępowania zostaje ograniczony, bowiem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 w/w ustawy. Przepis ten stanowi, że obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W wyroku z dnia 21 marca -5- 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1221/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LexPolonica nr 1556772 i Gazeta Prawna 2007/161 str. A8) wskazał, że właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, także w trybie szczególnym nieważnościowym, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. W związku z powyższym, stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę są wyłącznie: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości. Jak wynika bezspornie z akt przedmiotowej sprawy skarżąca nie należy do żadnej z kategorii wyżej wymienionych osób. Jest posiadaczką samoistną nieruchomości sąsiadującej z działką inwestora. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest szczególnym, pozostającym pod ochroną prawa stanem faktycznym, nie prawnym. Dlatego też osoba nie posiadająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, a zatem nie może złożyć odwołania od takiej decyzji. Przedstawione wyżej stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 1 grudnia 1998r. sygn. akt IV SA 2214/97 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LEX nr 43718) wskazał, że nie zrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie K. J. złożyła wniosek do Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości przy ul [...] - sprawa jest w toku (sygn. akt.HNs 723/08). Stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje w drodze postanowienia sądu mającego charakter deklaratoryjny, a więc potwierdzający powstanie skutku prawnego w postaci uzyskania tytułu własności nieruchomości z mocy samego prawa. Nabycie własności w trybie zasiedzenia jest nabyciem pierwotnym, a orzeczenie stwierdzające nabycie własności staje się skuteczne erga omnes (wobec wszystkich). -6- Dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości wraz z ustaloną datą nabycia prawa własności wiąże organy administracji publicznej oraz sąd administracyjny. Postanowienie potwierdzające nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia oznacza, że strona wnioskująca o zasiedzenie nieruchomości władała przedmiotem zasiedzenia od daty wejścia w jego posiadanie. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, iż K. J. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Dlatego rozstrzygnięcie Wojewody [...] oparte na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jest zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.