VII SA/Wa 1177/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-29
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, wspólnie utrzymuje się z rent w wysokości 1640 zł miesięcznie, posiada mieszkanie, garaż, budynki gospodarcze i samochód, a także 680 zł oszczędności, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), uznając, że miesięczny dochód wnioskodawcy i jego żony w wysokości 1640 zł jest wystarczający do ponoszenia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadany majątek i dochody wskazują na zabezpieczone potrzeby bytowe, a instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób w skrajnie trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z rent w wysokości 1640 zł miesięcznie, posiada majątek (mieszkanie, garaż, budynki gospodarcze, samochód) i oszczędności. Wskazał na ponoszone miesięczne wydatki na rachunki, podczas gdy koszty żywności i podatku od nieruchomości ponosi żona, która leczy się onkologicznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy – Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: odmówić W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 14 sierpnia 2018r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy [...] w którym wniósł
o zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a).
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Wspólnie utrzymują się dochodów uzyskiwanych z rent w wysokości 1640 złotych miesięcznie. Posiada wspólnie z żoną mieszkanie o pow. 95 m², garaż, 2 budynki gospodarcze oraz samochód [...] z 2009r. Oświadczył, że posiada 680,00 złotych oszczędności pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym ( tyle co wpływa mu miesięcznie na konto).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że z własnego świadczenia miesięcznego opłaca rachunki, których kserokopię załączył do wniosku tj. za wodę
w miesiącu lipcu 2018r. kwotę 157,56 złotych, energię elektryczną w czerwcu 2018r. 211,76 złotych, abonament RTV-za okres od stycznia do czerwca 2018r. kwotę 136,20 złotych, opłatę za gaz w czerwcu 2018r. 217,66 złotych oraz paliwo do samochodu za kwotę 100 złotych. Lekarstwa natomiast wykupują mu dzieci. Podał, że wydatki na żywność i podatek od nieruchomości ponosi żona. Zaznaczył, że małżonka leczy się onkologicznie.
Rozpatrując niniejszy wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że nie występują przesłanki, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Stwierdzono, że posiadany przez skarżącego i jego małżonkę miesięczny stały dochód w wysokości 1640 złotych miesięcznie jest wystarczający na ponoszenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca z żoną ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponują regularnymi środkami
z tytułu świadczeń rentowych.
Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych.
Wskazać należy, że wnioskodawca w niniejszej sprawie uiścił wpis sądowy od skargi wynoszący 100,00 zł, a na obecnym etapie postępowania nie jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów. Uznano, że wnioskodawca
z uzyskiwanych z małżonką miesięcznie dochodów będzie w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Dodać należy, że wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania również wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło