VII SA/Wa 1183/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-26
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Machlejd, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził chorobę zawodową, uwzględniając przy tym wszystkie wymagane dowody i przepisy prawa, w szczególności dotyczące oceny narażenia zawodowego i związku przyczynowego między chorobą a wykonywaną pracą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową, ponieważ rozpoznane schorzenie odpowiadało chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a ocena warunków pracy wykazała wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a narażeniem zawodowym. Orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę decyzji, zostały uznane za przekonujące i zgodne z prawem, a zebrany materiał dowodowy, w tym karty oceny narażenia zawodowego, był wystarczający do wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. Pracodawca kwestionował prawidłowość postępowania dowodowego, w szczególności ocenę narażenia zawodowego i związek przyczynowy między pracą a chorobą. Sąd rozpatrywał skargę po wcześniejszym uchyleniu decyzji z powodu wadliwej reprezentacji spółki w postępowaniu odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L. Sp. z o.o. w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a. ) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że G. B. była zatrudniona w okresie grudnia 1980 r. do sierpnia 1981 r. w Państwowym Przedsiębiorstwie "[...]" w [...] w charakterze sprzedawcy. W okresie od sierpnia 1981 r. do sierpnia 1988 r. pracowała jako referent - pracownik biurowy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Wewnętrznego w [...]. Od maja 1982 r. do sierpnia 1988 r. przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie na urlopie wychowawczym. W okresie od sierpnia 1988 r.do marca 1990 r. nie pozostawała w stosunku pracy. W latach 1992-2008 G. B. pracowała w [...] Sp. z o.o. w [...]. W okresie od kwietnia 1992 r. do stycznia 1994 r. pracowała jako inspektor wyrobów gotowych, od lutego 1994 r. do października 2006 r. pracowała na stamnowisku operatora maszyn etykietujących, od października 2006 r. do maja 2008 r. pracowała jako pracownik etykietujący i pakujący spodnie. Z wywiadu, zawartego w orzeczeniu lekarskim wynika, że pierwsze dolegliwości bólowe ze strony kończyn górnych wystąpiły ok. 1993 r. Do 2008 r. pacjentkę leczono zachowawczo, poddawano rehabilitacji - bez zadawalających efektów. W 2008 r., po rozpoznaniu entezopatii przyczepu bliższego nadgarstka przebyła zabieg operacyjny.
Do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Płocku G. B. została skierowana przez specjalistę ortopedii i traumatologii w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, spowodowanej narażeniem na czynnik szkodliwy na stanowisku pracy, związany ze sposobem jej wykonywania.
W dniu 20 czerwca 2008 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej układu ruchu u G. B. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wszczął postępowanie w sprawie. W dniu 3 lipca 2008 r. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], wystosował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Płocku, postulujące dokonanie dochodzenia epidemiologicznego, pod kątem narażenia G. B. na czynniki mogące powodować obciążenie układu ruchu, obwodowego układu nerwowego oraz określenia charakteru i czasokresu narażenia.
W dniu 12 września 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wystąpił do pracodawcy - [...] Sp. z o.o. o udzielenie informacji na temat charakterystyki pracy wykonywanej przez G. B.
W odpowiedzi z dnia 3 października 2008 r. pracodawca stwierdził, że nie posiada kompetencji do udzielania odpowiedzi na część zadanych pytań, zwłaszcza gdy odpowiedzi mogą mieć charakter oceny, a artykuł 235 Kodeksu pracy, na który powołał się w piśmie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], nie stanowi podstawy prawnej do podania informacji.
W wyniku postępowania, przeprowadzonego w zakładzie [...] Sp. z o.o., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wystawił w dniu 2 listopada 2008 r. "Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej". W rubryce "podsumowanie postępowania" zawarto dodatkowe informacje, odnośnie sposobu wykonywania pracy, udzielone przez G. B. po zapoznaniu się z kartą oceny narażenia zawodowego. Do karty oceny narażenia zawodowego uwagi wniósł pracodawca [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 15 grudnia 2008 r., zatytułowanym "Uwagi do karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej."
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przesłał w dniu 18 grudnia 2008 r. zebraną dokumentację do Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. W dniu 3 kwietnia 2009 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 31 marca 2009 r., wystawione przez powyższą jednostkę orzeczniczą I-stopnia, o rozpoznaniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekła entezopatia mięśnia prostownika nadgarstka prawego, przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zawiadomił w dniu 6 kwietnia 2009 r. strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego w sprawie choroby zawodowej oraz poinformował, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 15 kwietnia 2009 r. pełnomocnicy firmy [...] Sp. z o.o., zapoznali się w siedzibie PSSE w [...] z zebraną w sprawie dokumentacją, a dniu 16.04.2009 r. wpłynęło pismo pracodawcy z dnia 16 kwietnia 2009r., zatytułowane "Zastrzeżenia do materiału dowodowego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u Pani G. B." oraz jako załącznik, przekazane już uprzednio pismo z dnia 15 grudnia 2008 r., dotyczące uwag do karty oceny narażenia zawodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. odniósł się szczegółowo do zastrzeżeń i opinii pracodawcy, podniesionych w piśmie z dnia 16 kwietnia 2009 r.
Ponadto, zgodnie z sugestią pracodawcy, uzupełnił materiał dowodowy o dokonanie oceny narażenia zawodowego w pozostałych miejscach pracy G. B. tj. w Państwowym Przedsiębiorstwie "D." w W. oraz w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Wewnętrznego w P. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego wykazała, że czynności zawodowe, wykonywane w powyższych zakładach pracy nie mogły przyczynić się do powstania choroby zawodowej układu ruchu.
W dniu 12 maja 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. ponownie zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie choroby zawodowej oraz poinformował, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.
W oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. o rozpoznaniu u G. B. choroby zawodowej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pł. wydał w dniu [...] maja 2009 r. decyzję NR "[...] znak: [...] o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Od decyzji odwołał się pracodawca – L. Sp. z o.o. w P. W odwołaniu podniósł, że nie otrzymał jednoznacznej odpowiedzi, że zgłaszane wielokrotnie zastrzeżenia do materiału dowodowego zostały uwzględnione przed wydaniem decyzji.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieiu decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. organ przedstawił przebieg postępowania oraz odniósł się szczegółowo do kwestii zawartych w załączonych do odwołania pismach. Wbrew sugestiom zawartym w odwołaniu, w ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., organ pierwszej instancji odniósł się do zastrzeżeń pracodawcy, dotyczących zebranego materiału dowodowego i procesu prowadzenia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej w piśmie z dnia 27 kwietnia 2009 r. udzielił szczegółowej odpowiedzi, ustosunkowując się do poruszonych kwestii. Dokonał również uzupełniającej oceny narażenia zawodowego w/w we wskazanych przez odwołującego zakładach pracy, która nie wniosła nic istotnego do kwestii podejrzenia choroby zawodowej. Jak wynika bowiem z oceny narażenia zawodowego, w wyżej wymienionych miejscach pracy, G. B. nie wykonywała czynności zawodowych, stwarzających możliwość powstania choroby zawodowej narządu ruchu.
Odnosząc się do zarzutu, że w Karcie oceny narażenia zawodowego zawarta jest informacja o wykonywaniu przez G. B. ruchów monotypowych, a brak jest odniesienia się do norm i przepisów w tym względzie oraz podania w jakim zakresie i który czynnik został przekroczony, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. poinformował, że w wykazie chorób zawodowych w poz. 19.1: "przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, nie jest podany liczbowy wykładnik, świadczący o przekroczeniu normatywów higienicznych i uprawniający do oceny środowiska pracy jako usposabiającego do powstania choroby zawodowej.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1913/09, po rozpoznaniu skargi L. Sp. z o.o. w P. , uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 134 K.p.a., gdyż odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Odwołanie w imieniu spółki wniósł J. M. N., który jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego jest członkiem zarządu. Zgodnie z danymi, zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym organem uprawnionym do reprezentacji L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. jest jednoosobowo prezes wieloosobowego zarządu lub dwóch członków zarządu, działających łącznie lub jeden członek zarządu działający z prokurentem.
Biorąc pod uwagę zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. pismem z dnia 11 marca 2010 r. wezwał L Sp. z o.o. w P. na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braku formalnego wzmiankowanego odwołania.
W dniu 30 marca 2010 r. do siedziby Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w W. wpłynęło pełnomocnictwo do reprezentowania spółki, udzielone J. M. N. przez dwóch członków zarządu spółki.
Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] maja 2009 r., nr "[...] o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. dnia z [...] maja 2009 r. był fakt wydania jej w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
Organ podał, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07 stwierdził, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz wskazał, że rozporządzenie traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, co nastąpiło z dniem 2 lipca 2009 r. W dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.
W § 11 ust. 1 rozporządzenia stwierdzono, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u G. B. miało miejsce w dniu 20 czerwca 2008 r., przy prowadzeniu postępowania w sprawie, a więc przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego przez organ Inspekcji Sanitarnej, przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą oraz przy wystawieniu w dniu [...] maja 2009 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Płocku decyzji w sprawie choroby zawodowej u G. B., posiłkowano się wykładnią wówczas obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
W związku z faktem, że odwołanie pracodawcy od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wpłynęło do siedziby Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. w dniu [...] sierpnia 2009 r., decyzja w trybie odwoławczym została wydana przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. zgodnie z wykładnią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Organ wskazał, że w czasie prowadzonego poprzednio przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. postępowania, gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., w § 2 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia zawarto, że ocenę narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej przeprowadza lekarz zgłaszający podejrzenie, jeżeli sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie. W związku z faktem, że lekarzem zgłaszającym podejrzenie choroby zawodowej u G. B. nie był lekarz profilaktyk z zakładu pracy, ocena narażenia zawodowego na tym etapie postępowania nie została dokonana. Jednakże, w § 6 ust. 3 pkt 1 obowiązującego aktualnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wskazano, że ocenę narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej przeprowadza lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie. W związku z powyższym, organ stwierdził, że w przypadku prowadzonego postępowania w sprawie podejrzenia u G. B. choroby zawodowej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. winien wystąpić do lekarza, który sprawował profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami w zakładzie pracy, o dokonanie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Podniósł również, że w dokonanej przez lekarza profilaktyka ocenie narażenia zawodowego oraz w uzupełniającej ocenie narażenia zawodowego, przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. należy odnieść się do kwestii, dotyczących środowiska pracy G. B., podnoszonych przez pracodawcę w odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P.. z dnia [...] maja 2009 r., nr "[...] oraz w skardze z dnia 11 września 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Wars. z dnia [...]sierpnia 2009 r.
W konkluzji decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W.stwierdził, że formularze Karty oceny narażenia zawodowego należy przesłać wraz z aktami sprawy do Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodek Medycyny Pracy w P., celem uzyskania nowego orzeczenia lekarskiego i decyzja w sprawie choroby zawodowej G. B. winna być wystawiona w oparciu o uzyskane nowe orzeczenie lekarskie oraz uzupełnione dane, odnośnie narażenia zawodowego i środowiska pracy ww.
Odnosząc się do powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. dokonał uzupełniającej oceny narażenia zawodowego G. B., zawierającej m.in. protokoły z ponownego przesłuchania stron: G.B. oraz specjalisty ds. Bhp. w w L. . Sp. z o.o. w P..
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P.pismem z dnia 15 maja 2010 r. wystąpił do L. Sp. z o.o. w P. z prośbą o sporządzenie "Karty oceny narażenia zawodowego z związku z podejrzeniem choroby zawodowej" przez lekarza sprawującego w zakładzie profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
W odpowiedzi z dnia 1 czrewca 2010 r. inspektor BHP i P-poż. w L. Sp. z o.o. w P. stwierdził, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r., w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej sporządzanie oceny narażenia zawodowego nie leży w kompetencji pracodawcy i lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikiem lecz należy do lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej. Ponadto poinformował, że pracodawca udzieli wszelkich niezbędnych informacji na temat charakteru pracy zawodowej byłego pracownika, jeżeli o takowe wystąpi właściwy lekarz jednostki orzeczniczej.
W dniu 2 lipca 2010 r. w siedzibie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnegow P. przedstawiciel pracodawcy L. Sp. z o.o. zapoznał się z zebraną w sprawie dokumentacją, a pismem z dnia 9 lipca 2010 r. wniósł uwagi co do Karty oceny narażenia zawodowego. Do zarzutów pracodawcy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. odniósł się w piśmie z dnia 30 lipca 2010 r. W odpowiedzi z dnia 12 sierpnia 2010 r. pracodawca stwierdził, że pomimo wielokrotnie zgłaszanych uwag co do treści Karty oceny narażenia zawodowego kluczowe dla sprawy zapisy pozostają bez zmian lub poczyniono zmiany, nie mające wpływu na merytoryczną zawartość oceny narażenia. G.B. po zapoznaniu się z aktami sprawy nie wniosła zastrzeżeń co do sporządzonej Karty narażenia zawodowego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. ponownie wystawił w dniu 21 lipca 2010 r. Kartę oceny narażenia zawodowego oraz pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia o wydanie orzeczenia lekarskiego w sprawie.
W dniu 5 października 2010 r. Poradnia Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. wystawiła orzeczenie lekarskie nr [....] (uzupełnienie do orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2009 r.) o rozpoznaniu u G. B. choroby zawodowej układu ruchu, wywołanej sposobem wykonywania pracy.
Na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz oceny narażenia zawodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał w dniu [...]listopada 2010 r. decyzję nr "[...] (znak: [...]) o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia[....] listopada 2010 r. odwołał się L. Sp. z o.o. w P., zarzucając, że pomimo zgłaszanych zastrzeżeń nie wystąpiono do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako wydanej bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. dokładnego zbadania narażenia zawodowego.
W związku z niemożnością wypełnienia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wszystkich zaleceń zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w celu pełnego wyjaśnienia sprawy, do czego obliguje art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 2 oraz art. 80 K.p.a., pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. (oraz pismem monitującym z dnia 17 lutego 2011 r.) wystąpił do lekarza, który sprawował profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami w L. o dokonanie oceny narażenia zawodowego, w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W odpowiedzi z dnia 8 marca 2011 r. lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami w L. poinformował, że na obecnym etapie postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u G. B. lekarz profilaktyk nie ma podstaw prawnych do sporządzenia przedmiotowej oceny narażenia zawodowego.
Po rozpatrzeniu zebranej w sprawie dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2011 r.
Uzasadniając merytorycznie powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2351 znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być więc spełnione trzy przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz uprawniona przez ustawodawcę do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową.
Ponadto, zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku podejrzenia choroby zawodowej u G. B. powyższe warunki zostały spełnione.
Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. dokonał szczegółowej oceny narażenia zawodowego pod kątem sposobu wykonywania pracy u ww., a następnie została ona przebadana przez lekarzy orzeczników, z uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia.
Z orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracywynika, że u G. B. przeprowadzono badanie podmiotowe i przedmiotowe przez specjalistę medycyny pracy, dokonano konsultacji chirurgiczno -ortopedycznej, neurologicznej i reumatologicznej, wykonano specjalistyczne badania laboratoryjne krwi oraz Rtg stawów łokciowych i nadgarstków, badania EMG nerwów łokciowych i pośrodkowych. W orzeczeniu lekarskim omówiono przebieg pracy zawodowej oraz sposób, rodzaj i częstotliwość wykonywanych przez nią czynności zawodowych na stanowisku pracy. Stwierdzono, że wykonywanie zawodowo przez w/w pracownika czynności powtarzalnych i cyklicznych przy etykietowaniu wiąże się z przeciążeniem, układu ruch statycznym wielu grup mięśniowych oraz charakteryzują ją ruchy monotypowe w zakresie dominującej ręki i przedramienia.
W trakcie ponownie prowadzonego postępowania pacjentka została po raz kolejny przebadana w Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P . W wydanym w oparciu przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych orzeczeniu lekarskim z dnia [...] października 2010 r., nr [...] (stanowiącym uzupełnienie do orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]) stwierdzono, że w wyniku przeprowadzonej diagnostyki, analizy narażenia zawodowego, w tym ponownie sporządzonej Karty oceny narażenia zawodowego, zgromadzonej dokumentacji medycznej i badaniu pacjentki w dniu 27 sierpnia 2010 r. jednoznaczne staje się rozpoznanie u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. Pod względem merytorycznym nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które upoważniałyby do zmiany stanowiska w ww. orzeczeniu.
Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu ruchu u G.B. został również wypełniony - zawarty w wykazie chorób zawodowych - wymóg czasu, upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej, tj. wystąpienie w ciągu 1 roku udokumentowanych objawów chorobowych, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Z akt sprawy wynika, że G. B. była zatrudniona w L. w P. przez 16 lat, w okresie od 21 kwietnia 1992 r. do 9 maja 2008 r. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wpłynęło do PSSE w P. w dniu 20 czerwca 2008 r., orzeczenie lekarskie MWOMP w P. zostało wystawione w dniu 31 marca 2009 r. W oparciu o § 8 ust. 1 cytowanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał decyzję o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu pracodawcy, iż pomimo wielokrotnie zgłaszanych zastrzeżeń co do zebranego materiału dowodowego, decyzja w sprawie choroby zawodowej G. B. została wystawiona bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. dokładnego zbadania narażenia zawodowego, organ odwoławczy stwierdził, że powyższy zarzut nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Karty oceny narażenia zawodowego zostały sporządzone przez Kierownika Działu Higieny Pracy PSSE w P.w siedzibie fabryki L. Sp. z o.o., na podstawie m.in. informacji uzyskanych od przedstawicieli służb BHP oraz od G. B..
Organ wskazał, że pomimo bardzo szczegółowej i wielokrotnie uzupełnianej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oceny narażenia zawodowego, w zebranej w powyższej sprawie dokumentacji znajdują się liczne pisma pracodawcy, zawierające uwagi krytyczne co do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ stwierdził, że w przeważającej większości zastrzeżenia nie dotyczyły kwestii istotnych dla sprawy takich jak: opis i rodzaj czynności wykonywanych przez G. B. na stanowisku pracy czy chronometraż pracy, lecz odnosiły się do szczegółowych, teoretycznych zagadnień, nie wnoszących nic do meritum sprawy, których rozważanie ponadto nie należy do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej np. wymóg aby w ocenie narażenia zawodowego nie tylko określić czas pracy pracownika w narażeniu zawodowym lecz podać czas pracy konkretnego narządu (w przedmiotowym przypadku: przyczepu ścięgna mięśnia).
Organ odwoławczy stwierdził, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w sposób wyczerpujący i merytoryczny odnosił się do nadesłanych przez pracodawcę uwag i przedstawiał fakty, którymi posiłkował się przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Zaznaczył przy tym, że pracodawca, pomimo wystosowanej w dniu 12 września 2008 r. pisemnej prośby Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o udzielenie informacji, odnośnie charakterystyki wykonywanej przez ww. pracy wg załączonych punktów, uchylił się od czynnego włączenia się w proces konstruowania oceny narażenia zawodowego (pismo z dnia 3 października 2008 r.).
Ponadto, pomimo szczegółowego wyjaśnienia przez organ Inspekcji Sanitarnej II instancji w piśmie z dnia 11 lutego 2011 r. powodów i prawnych uwarunkowań wystąpienia przez niego do lekarza, który sprawował profilaktyczną opiekę zdrowotną w L. sp. z o.o. w P. o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego środowiska pracy G. B. - nie została ona dokonana. W piśmie lekarza profilaktyka z dnia 8 marca 2011 r. jako jedyny argument podano brak podstaw prawnych do sporządzenia przedmiotowej oceny narażenia zawodowego na etapie postępowania odwoławczego, co w świetle informacji przedstawionych przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. stanowi interpretację rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych odmienną od dokonanej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W piśmie z dnia 11 lutego 2011 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. powołał się ponadto na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego obligujące organ administracji do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, oceny prowadzonego postępowania i rozpatrzenia czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Wobec licznych uwag i zastrzeżeń pracodawcy, odnośnie dokonanej praz organ Inspekcji Sanitarnej oceny narażenia zawodowego, opinia zatrudnionego w L. sp. z o.o. w P. lekarza profilaktyka, specjalisty medycyny pracy, znającego dogłębnie środowisko pracy zakładu oraz rodzaj i skalę występujących na stanowiskach pracy narażeń, stanowiłaby istotny dowód w sprawie.
Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że zawarta w aktach sprawy i dokonana przez L. Sp. z o.o., "Ocena ryzyka zawodowego" na stanowiskach związanych z pakowaniem i etykietowaniem jest niepełna, nie uwzględnia bowiem najistotniejszego czynnika środowiska pracy, tj. wpływu sposobu jej wykonywania na organizm pracownika.
Odnosząc się do zawartej w odwołaniu sugestii pracodawcy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. winien wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkowa konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
W przedmiotowej sprawie, kwestia oceny czy rozpoznane u G. B. schorzenie układu ruchu, jest tożsame z chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie należy do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej, gdyż rozpoznawanie chorób stanowi zagadnienie medyczne i leży w gestii uprawnionych do orzekania przez ustawodawcę wyspecjalizowanych jednostek służby zdrowia.
Odnosząc się do faktu potwierdzenia przez jednostkę orzeczniczą zawodowej etiologii rozpoznanego u G. B. schorzenia układu ruchu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wskazał, że lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych pracowników, zatrudnionych przy etykietowaniu i pakowaniu wyrobów. Posiadają oni kompetencje merytoryczne i doświadczenie do oceny wpływu sposobu świadczonej pracy, dokonując analizy stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności, które mogły powodować nadmierne obciążenie układu ruchu.
Organ wskazał, że z § 6 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że wyłącznie w sytuacji gdy zakres informacji zawartych w dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego lekarz orzecznik występuje o ich uzupełnienie m. in. do właściwego powiatowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego, zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej.
W przypadku postępowania prowadzonego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu ruchu u G. B. podczas badań orzeczniczych nie znaleziono merytorycznych czy formalnych podstaw do żądania od organów Inspekcji Sanitarnej weryfikacji dokonanej i wielokrotnie uzupełnianej oceny narażenia zawodowego.
W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2009 r. [...]Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. zawarto, że dokładny zakres prac wykonywanych przez G. B. został przedstawiony w "Karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej".
Organ stwierdził, że zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organa Inspekcji Sanitarnej są związane z rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie posiadają upoważnienia do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.
W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. orzekł jak w sentencji.
Na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
(a) art. 7 oraz art. 77 § 1 i § 2 K.p.a w związku z art. 138 § 2 K.p.a, względnie w zw. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a, poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która została wydana bez dokładnego wyjaśnienia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy, tj. bez dokładnego zbadania narażenia zawodowego,
(b) art. 75 § 1 K.p.a i art. 78 § 1 K.p.a w związku z art. 138 § 2 K.p.a, względnie w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a, poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która została wydana pomimo nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodu wnioskowanego przez skarżącego w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej (wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację),
(c) art. 80 K.p.a w związku z art. 138 § 2 K.p.a, względnie w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a, poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która została wydana pomimo, że wpływ warunków pracy na powstanie u G. B. choroby zawodowej nie został w toku postępowania należycie udowodniony i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym;
(2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
(a) § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U.09.105.869) (dalej jako: "Rozporządzenie") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące tym, że pomimo zgłaszanych przez Spółkę zastrzeżeń do orzeczenia lekarskiego, nie uzupełniono w należyty sposób materiału dowodowego, w szczególności nie żądano uzupełnienia orzeczenia lekarskiego ani nie wystąpiono do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy,
(b) § 6 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na etapie postępowania odwoławczego, a w konsekwencji uznanie, że w realiach niniejszej sprawy ocena narażenia zawodowego leżała w kompetencji lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną na pracownikami i to on powinien był sporządzić "Kartę oceny narażenia zawodowego" na żądanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego,
(c) art. 235 Kodeksu pracy, poprzez błędną jego wykładnię a w konsekwencji uznanie, że Skarżący jako pracodawca miał obowiązek udzielić Organowi I instancji informacji dotyczących charakterystyki wykonywanej przez G. B. pracy, a jeśli tego nie uczynił, to w tym zakresie organ zwolniony był od prowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego,
(d) art. 235¹ Kodeksu pracy, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji nieustalenie związku przyczynowego między chorobą stwierdzoną u Pani G. B. a warunkami pracy, mimo że prawidłowo dokonana wykładnia wskazanego przepisu nakładała taki obowiązek.
W uzasadnieniu decyzji skarżąca podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym istnienia i charakterystyki narażenia zawodowego oraz czynników powodujących chorobę zawodową u G. B., na co wpływ miało m. in. nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego dowodu o zwrócenie się do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Siwredziła że dokument Karta narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wciąż zawiera szereg ogólnych i nieprecyzyjnych zapisów. W rubryce dotyczącej określenia czynników, wskazywanych jako przyczyna choroby zawodowej zawarto jedynie generalne sformułowanie "sposób wykonywania pracy - powtarzające się czynności rąk w ciągu zmiany roboczej" bez dalszego wskazania, które konkretnie ruchy rąk podczas wykonywania pracy były obciążające w sposób prowadzący do naruszenia czynności narządu i - w konsekwencji - powodujący chorobę zawodową. Zakres ruchów rąk, do którego odnosi się omawiane wskazanie zawarte w Karcie narażenia zawodowego, nie był identyczny przez cały okres zatrudnienia G. B. i różnił się tak w zależności od zajmowanego przez nią stanowiska, jak i od ilości zamówień, jakie aktualnie zlecone były pracodawcy. Ponadto, wbrew ustaleniom zawartym w Karcie narażenia zawodowego, praca nie była wykonywana oburącz, a zakres ruchów lewej ręki nie był analogiczny jak zakres ruchów wykonywanych przez Gr. B. prawą ręką. Wadliwie został określony chronometraż czynności powodujących nadmierne obciążenie narządów, gdyż przez okres 16 lat G. B.z nie wykonywała pracy przez 5 dni w każdym tygodniu, chociażby z uwagi na przebywanie przez nią na urlopach czy zwolnieniach lekarskich. Zatem wartość chronometrażu została w sposób oczywisty sztucznie zawyżona. Skoro organ nie wskazał w Karcie narażenia zawodowego powyższych czynników oznacza to, że w ogóle nie dokonał ustaleń w tym zakresie, a więc nie zbadał okoliczności sprawy w sposób, do jaki był zobligowany na mocy art. 7 i 77 K.p.a.
W związku z powyższym nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że ocena narażenia zawodowego G. B. była bardzo szczegółowa i wielokrotnie uzupełniana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Mimo że sama Karta narażenia zawodowego była kilkakrotnie sporządzana, to jednak jej zakres merytoryczny w kwestii prawidłowego ustalenia ewentualnych przyczyn powstania choroby zawodowej nie ulegał zmianie.
Dalej strona skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego i stwierdziła, że całkowicie nieuprawnionym było przyjęcie w niniejszej sprawie, iż na etapie postępowania odwoławczego, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia ocena narażenia zawodowego leżała w kompetencji lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Przepis ten znajduje bowiem - zgodnie z jego dosłownym brzmieniem - zastosowanie jedynie na etapie występowania "podejrzenia choroby zawodowej"; etapu ustalania rozpoznania choroby zawodowej i podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej dotyczą natomiast punkty 2 i 3 § 6 przywołanego Rozporządzenia.
Odnosząc się do naruszenia art. 235 Kodeksu pracy, skarżąca stwierdziła, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wadliwie przyjął, iż skarżąca jako pracodawca miała obowiązek udzielić organowi pierwszej instancji informacji dotyczących charakterystyki wykonywanej pracy przez G. B., a jeśli tego nie uczyniła, to w tym zakresie organ zwolniony był od prowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydając zaskarżoną decyzję naruszył wreszcie przepis art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez nieustalenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami pracy. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt IV SA/GI 103/10 strona skarżąca wskazała, że "Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami". W konsekwencji brak wykazania przez organ odwoławczy wystąpienia takiego związku w kontekście zachorowania G. B. pozwala przyjąć, że schorzenie, na jakie cierpi G. B. nie stanowi choroby zawodowej.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] listopada 2010 r., nr "[...] została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1913/09. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 134 K.p.a., gdyż odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Odwołanie w imieniu spółki wniósł J. M. N., który jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego jest członkiem zarządu. Zgodnie z danymi, zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym organem uprawnionym do reprezentacji L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. jest jednoosobowo prezes wieloosobowego zarządu lub dwóch członków zarządu, działających łącznie lub jeden członek zarządu działający z prokurentem.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy zrealizował wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 9 grudnia 2009 r. i pismem z dnia 11 marca 2010 r. wezwał L. Sp. z o.o. w P. na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braku formalnego odwołania. W dniu 30 marca 2010 r. do siedziby Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w W. wpłynęło pełnomocnictwo do reprezentowania spółki, udzielone J. M. N. przez dwóch członków zarządu spółki.
Kontrolowana decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] listopada 2010 r., nr "[...] o stwierdzeniu u G. B. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Nie każde zatem schorzenie, nawet gdy pozostaje w związku ze szkodliwymi warunkami pracy, może być zakwalifikowane jako choroba zawodowa, tak jak nie zawsze szkodliwe warunki pracy prowadzą do tego wyniku. Przedmiotem badania organu w sprawach z zakresu chorób zawodowych jest więc charakter schorzenia w kontekście choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, warunki pracy w świetle narażenia na powstanie tej choroby oraz związek przyczynowy między chorobą zawodową, a tymi warunkami.
Postępowanie organów w tym zakresie reguluje wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. Mimo, iż postępowanie niniejsze zostało wszczęte pod rządami poprzedniego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. (a nawet w takim stanie prawnym wydano pierwsze orzeczenie lekarskie w sprawie), należało stosować w sprawie przepisy pierwszego z wymienionych aktu prawnego. Wskazuje na to brzmienie jego § 11 ust. 1, który stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W tym stanie rzeczy, nie można odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu, wydanemu na podstawie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., które nota bene mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) zostało uznane za niekonstytucyjne i utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Ten tryb został wyczerpany, a materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na wydanie merytorycznych decyzji, które zapadły na skutek poprawnej oceny wiarygodności i prawidłowego zastosowania przepisów prawa.
G. B. w okresie zatrudnienia w L. Sp. z o.o. w P., tj. w latach 1992-2008 pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej w poz. 19 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do cytowanego rozporządzenia. Stanowi się w nim, że chorobą zawodową jest przewlekła choroba układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną i ewentualne powiązanie go z tymi warunkami pracy. Skarżąca była badana w dwóch upoważnionych jednostkach medycznych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. rozpoznano u G. B. chorobę zawodową: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekła entezopatia mięśnia prostownika nadgarstka prawego, przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. G. B. została poddana tamże badaniom podmiotowym i przedmiotowym przez specjalistę medycyny pracy, obejmującym konsultacje chirurgiczno – ortopedyczne, neurologiczne oraz reumatologiczne oraz wykonano badania laboratoryjne, badanie RTG oraz badanie EMG nerwów łokciowych i pośrodkowych. Przy wydaniu orzeczenia wzięto pod uwagę dokumentację lekarską skarżącej oraz dokonano analizy danych na temat przebiegu jej pracy zawodowej zawartej w karcie oceny narażenia zawodowego, a dotyczących okresu, przebiegu, warunków i charakteru jej zatrudnienia. W wyniku tych badań ustalono, że "wykonywanie przez pracownika zawodowo przy etykietowaniu czynności powtarzalnych i cyklicznych wiąże się z przeciążeniem układu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Praca wykonywana jest z napięciem statycznym wielu grup mięśniowych. Występują ruchy monotypowe w zakresie dominujące ręki przedramienia – zginanie dłoniowe i grzbietowe w stawie nadgarstkowym ręki dominującej z równoczesnym wykorzystywaniem ruchów chwytnych wymagających dużej siły, a także odwracanie i nawracanie oraz zgięcia i wyprosty w stawie łokciowym i nadgarstkowym drugiej ręki. Z uwagi na ogólny wynik oceny ryzyka zawodowego, dominowanie praworęczności u pacjentki oraz wynik badania przedmiotowego i podmiotowego jednoznaczne staje się rozpoznanie przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki – przewlekłej entezopatii przyczepu bliższego prostownika nadgarstka jak schorzenia o podłożu zawodowym. Jednocześnie nie ma podstawy do rozpoznania uszkodzenia nerwu pośrodkowego, a co za tym idzie, zespołu cieśni w obrębie nadgarstka". W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] października 2010 r., stanowiącym uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2009 r., [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. stwierdził że "w wyniku przeprowadzonej diagnostyki w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, analizy narażenia zawodowego (w tym ponownie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej), zgromadzonej dokumentacji lekarskiej i badaniu pacjentki (ostatnie 27.08.2010) jednoznaczne staje się rozpoznanie przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki – przewlekłej entezopatii przyczepu bliższego prostownika nadgarstka jako schorzenia o podłożu zawodowym (...). Pod względem merytorycznym nie zachodzą żadne nowe okoliczności, które upoważniałyby do zmiany stanowiska w w/w orzeczeniu". W obu zatem wypadkach ustalono u skarżącej przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki.
Orzeczenia lekarskie opracowane przez powyższe jednostki orzecznicze, zostały wydane z uwzględnieniem dyspozycji zawartej w § 6 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie wyników przeprowadzonych badań skarżącej, jej dokumentacji medycznej oraz kart oceny narażenia zawodowego. W ocenie sądu, orzeczenia lekarskie są przekonywujące i wyjaśniają wszystkie aspekty sprawy. Orzeczenia te mają walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a.
W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przyjęły, że zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u G. B., gdyż istniejące u niej schorzenie odpowiadają prawnym kryteriom pozwalającym na taką kwalifikację. Po pierwsze – rozpoznane u pracownika schorzenie figuruje w wykazie chorób zawodowych, po drugie zaś – ocena warunków pracy wykazuje w sposób bezsporny lub wysoce prawdopodobny związek przyczynowo-skutkowy między schorzeniem, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo będących rezultatem sposobu wykonywania pracy ("narażenie zawodowe"). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach podkreśla również, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystarczy zatem samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Jednocześnie należy podnieść, że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r. - III SA 372/82 - ONSA z 1982 r., z.1, poz. 33, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2004 r. II SA/Łd 376/00, nie publ.)
W toku postępowania administracyjnego skarżąca L. Sp. z o.o. w P. nie przedstawiła żadnych dowodów, ani też racjonalnych argumentów, które mogłyby podważyć ustalenia zawarte w sporządzonych kartach oceny narażenia zawodowego z dnia: 2 grudnia 2008 r., 23 kwietnia 2009 r., 11 maja 2010 r., 21 czerwca 2010 r., 21 lipca 2010 r. W kartach narażenia zawodowego G. B. znajduje się opis jej stanowiska pracy, opis jej czynności zawodowych (w przebiegu zatrudnienia i na różnych stanowiskach pracy), podanie dokładnej pozycji przyjmowanej przy wykonywaniu tych czynności, rodzaj i częstotliwość wykonywanych operacji na zmianie roboczej, wagę oraz ilość etykietowanych lub pakowanych elementów, system pracy, czas pracy wraz z nieobecnościami w pracy.
Należy również wskazać, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych organ wydał zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w kartach oceny narażenia zawodowego. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy dał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia 5 października 2010 r., stanowiącego uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia 31 marca 2009 r. Został oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski.
Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, bowiem ustalenia faktyczne i rozważania prawne są prawidłowe, a zawarte w skardze zarzuty nie mogły tego przekonania podważyć. Brak też było okoliczności branych pod rozwagę z urzędu uzasadniających jej wzruszenie.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło