VII SA/Wa 1184/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmioty, które nie były stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę i nie wykazały swojego interesu prawnego, mogą skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia?Ratio decidendi
Podmioty, które nie wykazały swojego interesu prawnego ani obowiązku, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym, nie mogą skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie udowodnią, że decyzja ta narusza ich indywidualny interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego. Interes faktyczny, taki jak prawo do "oddychania świeżym powietrzem", nie jest wystarczającą podstawą do uznania kogoś za stronę w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy administracji uznały, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony, ponieważ nie wykazali swojego interesu prawnego, a obszar oddziaływania inwestycji ograniczony został do działki inwestora. Skarżący zarzucili naruszenie prawa i pominięcie ich w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. S. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 3 Kpa oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z wnioskiem B. P., J. S., J. P., J. S., W. B., A. M.. J. D., D. J., A. C.. M. K., D. S., W. S., J. D., E. J. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę płyty obornikowej, zbiornika na płynne odchody zwierzęce oraz silosu na kiszonkę wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacyjną i linią kablową 0,4 kV na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem [...] w miejscowości [...].
Organ wskazał, iż zgodnie z zapisem zamieszczonym w zaskarżonej decyzji Starosty [...] obszar oddziaływania obiektu obejmuje działkę numer [...] w miejscowości [...]. której właścicielem jest inwestor - Zakład Produkcji Rolnej [...] spółka z o. o. Stroną tego postępowania był jedynie inwestor.
Po analizie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że na podstawie art. 28 Prawa budowlanego nie można przyjąć, że działki których właścicielami są wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, wobec tego ich właściciele nie posiadają przymiotu strony.
Organ zbadał także, czy wnioskującym przysługuje przymiot strony na podstawie przepisów Kpa. Wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Podniósł, że z posiadanych dokumentów nie można ustalić żadnych praw i obowiązków, które mogłyby dotyczyć właścicieli sąsiednich nieruchomości zlokalizowanych w znacznych odległościach od obiektów objętych kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Podkreślił, iż wnioskujący nie wykazali interesu prawnego lub obowiązku, jaki wynikałby z faktu, iż w sąsiedztwie wybudowane zostaną opisane wcześniej obiekty.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania ww. wnioskodawców decyzją z dnia [...] kwietnia znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]o.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i zgodził się z jego argumentacją.
W ocenie organu odwoławczego zakres planowanej inwestycji nie zakłóca możliwości korzystania z działek stanowiących własność wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., oraz ich zabudowy,.
Zdaniem organu skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę, tym bardziej, że nie wykazali na podstawie przepisów prawa materialnego, aby w/w decyzja naruszała ich interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa. Organ wskazał, iż podnoszona przez wnioskujących okoliczność pominięcia ich w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ewentualną podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. S., D. S., J. P., J. S., W. S., A. O.
Postanowieniem z dnia 5 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. P., J. S., W. S., A. O..
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Głównemu Inspektorowi Nadzoru budowlanego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu uznania, iż wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją, który nie wykazał swego indywidualnego, własnego interesu prawnego.
Skarżący powinien wykazać swój interes prawny, a więc przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu ( wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I S.A./Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV S.A. 345/97 ).
W sprawie bezspornym jest, że skarżący nie wskazali takiego przepisu prawa materialnego z którego wynikałby ich interes prawny uzasadniający zakwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżący nie byli stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a obszar oddziaływania obiektu o którym mowa w art. 28 ust 2 ustawy – Prawo budowlane ograniczony został do nieruchomości inwestora.
Organy prawidłowo oceniły, że projektowana inwestycja nie powoduje negatywnych skutków dla nieruchomości skarżącego (działka nr ew [...] i nr ew [...]), które nie sąsiadują bezpośrednio ze sporną inwestycją, a tym samym nie narusza jego interesu prawnego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06 z którego wynika, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 kpa.
Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest bowiem prowadzona tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego lecz nie zmienia to jej zasadniczego problemu, którym jest problem udzielenia pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji powołał się na brak legitymacji procesowej skarżących wnoszących o stwierdzenie nieważności decyzji i jego wywody w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.
Organy trafnie uznały iż, przez interes prawny nie można rozumieć interesu faktycznego na który powoływali się skarżący wskazując, że " inwestycja ta nie powinna zostać w tym miejscu zlokalizowana ponieważ (...) ogranicza nasze prawo do oddychania świeżym powietrzem".
Należy podkreślić, iż projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz została uzgodniona z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym.
Uciążliwości zapachowe wydobywające się ze spornej inwestycji dotyczą sposobu użytkowania inwestycji i powinny być rozpatrywane przez właściwe służby sanitarne.
Podnoszone w skardze zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę nie podlegają badaniu w przypadku odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Natomiast zarzut pominięcia strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją odpowiada przesłance uzasadniającej ewentualne wznowienie postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji, a więc tryb nie podlegający badaniu w kontrolowanej przez Sąd sprawie.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło