VII SA/Wa 1186/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] z siedzibą w D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] z siedzibą w D. ("skarżący") na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Na wniosek pełnomocnika skarżącego z dnia [...] marca 2018 r., złożony w ustawowym terminie, Sąd sporządził uzasadnienie ww. wyroku Pismem z dnia [...] maja 2018 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła, po upływie ustawowego terminu, skargę kasacyjną od ww. wyroku. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2018 r. Sąd odrzucił ww. skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że powodem uchybienia przez niego ww. terminowi była jego choroba (pełnomocnika substytucyjnego, który składał wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 7 marca 2018 r. oraz skargę kasacyjną). Na potwierdzenie przebytej choroby pełnomocnik dołączył stosowną dokumentację. Pełnomocnik wskazał, że związany ze zdiagnozowaną u niego chorobą stan osłabienia trwał około 2-3 miesiące i przypadł w okresie otrzymania przez pełnomocnika wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem. Osłabienie to spowodowało pomyłkę przy obliczeniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej o dwa dni, o czym pełnomocnik dowiedział się w chwili otrzymania postanowienia Sądu z dnia 7 czerwca 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, tj. w dniu [...] czerwca 2018 r. (z akt sprawy wynika, że ww. postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r., zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 153). Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego choroba pełnomocnika stanowi podstawę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, a więc została uprawdopodobniona przesłanka z art. 86 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z uzasadnienia wniosku wynika, że ustanie przyczyny, dla której uchybiono dokonaniu czynności nastąpiło w dniu doręczenia postanowienia Sądu z dnia 7 czerwca 2018 r. – 20 czerwca 2018 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 153, a nie w dniu 15 czerwca 2018 r., jak wskazał pełnomocnik skarżącego), natomiast w dniu 22 czerwca 2018 r. został nadany wniosek (koperta z pieczęcią nadawczej placówki pocztowej, k. 175) oraz została dokonana czynność – złożenie odpisu skargi kasacyjnej. Warunkiem niezbędnym do przywrócenia terminu dla dokonania czynności jest brak winy wnioskodawcy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć. Należy jednak dodać, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie – przez adwokata), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, LEX nr 565 711). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie dopełnił należytej staranności przy prowadzeniu spraw skarżącej, czego konsekwencją stało się złożenie skargi kasacyjnej z uchybieniem terminu. Pełnomocnik skarżącego co prawda wskazał, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej była jego choroba, jednak nie należy zapominać, że w niniejszej sprawie ww. pełnomocnik jest pełnomocnikiem substytucyjnym (pełnomocnictwo z dnia [...] lutego 2018 r., k. 83), a do prowadzenia sprawy w imieniu skarżącego, jak wynika z pełnomocnictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r., k. 24, dołączonego do skargi, zostało umocowanych dwóch pełnomocników profesjonalnych. W odniesieniu do stanów chorobowych w kontekście przyczyn uchybienia terminowi należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 P.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, LEX nr 46 785; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OZ 1070/07, LEX nr 1 012 634). W ocenie Sądu, przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego dokumentacja oraz argumentacja wniosku w żaden sposób nie wskazuje na to, by niemożliwe było zachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik substytucyjny (co zresztą wynika z jego umocowania) mógł wyręczyć się przy tej czynności jednym z ustanowionych w sprawie pełnomocników głównych. Podkreślenia wymaga, że warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 86 P.p.s.a., jest brak winy zainteresowanego w niedopełnieniu tej czynności. Spełnienie tego warunku należy więc oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność, oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3286/14, LEX nr 2 565). Podkreślić przy tym należy, że od profesjonalnego pełnomocnika, który pełni tę rolę z racji wykonywanego zawodu, wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, w tym ze względu na fakt, że posiada on stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 355/13, LEX nr 1 348 584 czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 10/14, LEX nr 1 429 516). Tym samym profesjonalny pełnomocnik czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi, powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Pełnomocnik winien tak zorganizować pracę kancelarii, by zabezpieczyć interesy mandanta, także na wypadek nadzwyczajnych wydarzeń (w tym choroby) albo za pośrednictwem pracowników, albo pełnomocników substytucyjnych (czy głównych, jak w tej sprawie). W przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu nie została zatem spełniona. Okoliczności podane we wniosku przez pełnomocnika skarżącego nie pozwalają na uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Skoro skarżący ustanowił w sprawie dwóch profesjonalnych pełnomocników do prowadzenia swoich spraw, a jeden z nich ustanowił pełnomocnika substytucyjnego (który prowadzi swoją działalność w zakresie doradztwa prawnego w ramach kancelarii prawniczej), to możliwe było posłużenie się w sprawie jednym z pełnomocników głównych i dochowanie ww. terminu. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.