VII SA/Wa 1194/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedstawione przez niego informacje były niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a mimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, nie uzupełnił wniosku. W związku z tym, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że pracuje jako inspektor weterynaryjny, osiągnął niski dochód w 2012 r., jest zarejestrowany jako bezrobotny, posiada współwłasność mieszkania i udział w działce, ale nie posiada zasobów pieniężnych. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów, kosztów utrzymania oraz posiadanych nieruchomości. Wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania odwoławczego postanawia : odmówić K.P. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 27 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wnioskodawca oświadczył, iż pracując jako inspektor weterynaryjny w 2012 r. osiągnął dochód wynoszący 4559,08 złotych, który miesięcznie wynosił 379,92 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie przy ul. [...] w W. o powierzchni około 120 m ² stanowiące współwłasność małżeńską oraz udział w działce o powierzchni 1.481 m ². Oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz rzeczy, które mógłby spieniężyć, aby opłacić koszty sądowe w sprawie oraz adwokata. Wnioskodawca dodał, iż nie może sprzedać mieszkania o powierzchni około 120 m ², gdyż nie posiada projektu budynku, dokumentacji powykonawczej oraz dopuszczenia budynku do użytkowania. Do nadesłanego formularza wnioskodawca dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] potwierdzające, iż jest zarejestrowany od dnia 20 lutego 2013 r. w Urzędzie jako osoba bezrobotna oraz że żona została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 7 marca 2013 r., jak również informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2012 r. (PIT – 11) potwierdzającą, iż w 2012 r. wnioskodawca uzyskał dochód wynoszący 4559.08 złotych. Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie od kiedy wnioskodawca wraz z małżonką są osobami bezrobotnymi i czy otrzymują z Urzędu Pracy zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Zapytano wnioskodawcę także z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca wraz z małżonką się utrzymuje oraz czy podejmuje wraz z małżonką prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni około 120 m ² (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych i płynnych, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, oraz czy oprócz mieszkania przy ul. [...] w W. o powierzchni 120 m ² wnioskodawca posiada jeszcze inne mieszkanie, na co wskazywałby podany adres tj. ul. [...] w R., jeśli tak należało podać jego powierzchnię w m ², oraz koszty związane z jego utrzymaniem. Zobowiązano wnioskodawcę do wskazania, czy wynajmuje mieszkanie, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych dochodów. Wezwano wnioskodawcę także do podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. oraz do nadesłania wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy oraz jego małżonki z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 15 kwietnia 2013 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 22 kwietnia 2013 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz że wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania przy ul. [...] w W. o powierzchni około 120 m ² oraz posiada udział w działce o powierzchni 1.481 m ². Wnioskodawca oświadczył także, iż jest osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnych oszczędności oraz przedmiotów, które mógłby spieniężyć. Nie wiadomym jest jednak przede wszystkim z czego lub przy czyjej pomocy w chwili obecnej wnioskodawca wraz z żoną się utrzymuje i czy jako osoba bezrobotna wnioskodawca otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, czy też nie, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawca podał jednie wysokość dochodu uzyskiwanego w 2012 r. z tytułu wykonywanej pracy, nie wiadomo jednak z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca wraz z małżonką w chwili obecnej się utrzymują. Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy wraz z żoną podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskują z nich dochód. Nie podał jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkanie o powierzchni około 120 m ² oraz czy oprócz tego mieszkania o powierzchni około 120 m ² przy ul. [...] w W. posiada jeszcze inne mieszkanie na co wskazywałby podany w formularzu inny adres tj. ul. [...] w R. Nie wiadomym jest także, czy wnioskodawca ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] w R. oraz czy wynajmuje któreś z mieszkań, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Wnioskodawca nie podał także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych) oraz nie nadesłał wyciągów z kont bankowych, jeśli je wraz z małżonką posiadają. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło