VII SA/Wa 1197/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi T. S. i P. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących T. S. i P. M. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010r, Znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 104 § 1 , art. 157 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ponownie rozpoznając wniosek D. O. i L. R. o stwierdzenie nieważności decyzji - stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. , odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – dobudowę balkonu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2007r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2009r. sygnatura akt VII SA/Wa 243/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...]. W związku z powyższym ponownie rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. organ uznał, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego: pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: .... 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ architektoniczno – budowlany zobowiązany jest zatem do ustalenia czy inwestor przedłożył oświadczenie. W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do posiadania tytułu prawnego przez inwestora, zobowiązany jest nadto do ustalenia czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane. W sprawie zakończonej wydaniem kontrolowanej decyzji inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( działka nr ew. [...] obr. [...]) powołując się na zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Dlatego też Prezydent Miasta [...] nie był uprawniony do kwestionowania złożonego przez skarżących oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w konsekwencji nie był też uprawniony do wydania postanowienia z dnia [...] października 2007r. , zobowiązującego do usunięcia naruszeń związanych z kompletnością wniosku o pozwolenie na budowę. Oznacza to, zdaniem organu, iż nieniewykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nie mogło skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wnieśli T. S. i P. M. po rozpatrzeniu, którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. , znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, iż związany jest oceną prawna wyrażoną w wyroku Sądu z dnia [...] maja 2009r.,w którym Sąd stwierdził , iż w okolicznościach sprawy konieczne jest rozważenie czy niewykonanie przez inwestorów obowiązku ponownego przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane mogło skutkować odmową wydania pozwolenia na budowę. Z akt postępowania wynika, że D. Ł wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym wskazała, że posiada zgodę współwłaścicieli działki nr ewid. 31 w Krakowie tj. T. Ś., P. M., M. R., O. B., Ł. Z. i J. B. oraz L. R. na realizację inwestycji . Jednocześnie pismami z dnia [...] października 2007r. i z dnia [...] października 2007r. skierowanymi do Urzędu Miasta Krakowa zgoda T. Ś, P. M. i M. R. została cofnięta. W dacie wydania decyzji w budynku wyodrębnionych było 5 lokali ( pismo Urzędu Miasta z dnia 26 listopada 2008r. ). Zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994r.,o własności lokali ( Dz. U. Nr 9, poz. 22 ze zm.) jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.(...). W sytuacji tzw. " małej wspólnoty" dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd winno być poprzedzone zgodą wszystkich właścicieli. W niniejszej sprawie zgoda taka była udzielona, w związku z czym organ architektoniczno – budowlany nie miał podstaw do jej kwestionowania. Organ podkreślił, że udzielona zgoda jest oświadczeniem woli i cofnięcie takiego oświadczenia może być oceniane jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Podsumowując swoje rozważania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2007r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli T. Ś i P. M . Decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez przyjęcie, że organ wydający decyzję pozwolenia na budowę nie ma upoważnienia do badania prawdziwości i aktualności złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2) art. 7 i 77 Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie, 3) art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego, przez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji, zamiast jego uchylenia. Skarżący wskazali, iż zgoda na budowę balkonu w kamienicy przy ul. [...] w [...] została cofnięta już w dniu [...] lipca 2007r ( data pisma skierowanego do Urzędu Miasta), tj. jeszcze przed złożeniem przez inwestorów wniosku o pozwolenie na budowę, który wpłynął do Urzędu w dniu 12 października 2007r. Oznacza to, że cofnięcie zgody było skuteczne i organ architektoniczno – budowlany miał obowiązek tę okoliczność uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Skarżący podnieśli nadto, iż w dniu złożenia przez D. Ł wniosku o wydanie pozwolenia na budowę obowiązywała już uchwała współwłaścicieli budynku przy ul. [...] o założeniu wspólnoty mieszkaniowej i powołaniu zarządu. Uchwała nr [...] podjęta została w dniu [...] sierpnia 2007 i ustalała sposób zarządzania nieruchomością wspólną, powołując trzyosobowy zarząd. Uchwała ta stanowi umowną modyfikację regulacji Kodeksu cywilnego w zakresie zarządu nieruchomością wspólną. D. Ł do wniosku z dnia [...] października 2007 r. załączyła oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołując się równocześnie na wyrażoną przez współwłaścicieli budynku zgodę na przeprowadzenie określonych robót budowlanych. Jednakże w dacie tej inwestorka powinna dysponować zgodą określoną przez uchwałę współwłaścicieli z dnia 9 sierpnia 2007r. tj. zgodą wszystkich właścicieli lokali na dokonanie przez zarząd, czynności przekraczającej zwykły zarząd nieruchomością wspólną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem uznał, iż wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2009r. , sygn. akt VII SA/Wa 243/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r., którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę balkonu w budynku przy ul. [...]. Stosownie do art. 153 cytowanej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że" (...) organy administracji nie wyjaśniły w należyty sposób z ilu lokali składała się przedmiotowa nieruchomość, a w konsekwencji przepisy, której ustawy winny mieć zastosowanie do wyrażania zgody na podjęcie czynności przekraczającej zwykły zarząd (ustawy o własności lokali czy kodeksu cywilnego). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy – obowiązkiem organu będzie wyjaśnienie tej okoliczności. W przypadku ustalenia, że nieruchomość posiadała więcej niż 7 lokali organ oceni, czy brak zgody w przepisowej formie stanowi rażące naruszenie prawa - wobec brzmienia przepisu art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego. Jeżeli natomiast wyniki postępowania wyjaśniającego doprowadzą do ustalenia, że winny mieć zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego organ oceni czy niewykonanie żądania i niezłożenie ponownie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością, w sytuacji gdy organ dysponował takim oświadczeniem złożonym dnia 12 października 2007r. oraz oświadczeniami pozostałych współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji mogło skutkować odmową wydania pozwolenia na budowę z tego powodu" . Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, opierając się na piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008r. ,uznał, iż w dacie wydania kontrolowanej decyzji do zarządu nieruchomością wspólną przy ul. [...] mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznaczałoby to, stosownie do art. 199-209 Kodeksu cywilnego , że wszyscy współwłaściciele będący zarządcami nieruchomości mogli złożyć stosowne oświadczenia wyrażające zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Wskazać jednak należy, co podniesiono w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że uchwałą współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2007r., nr [...] powołano wspólnotę mieszkaniową i określono sposób zarządu nieruchomością wspólną, powołując trzyosobowy zarząd. Określenie przez właścicieli lokali sposobu zarządu oznacza, że działanie zarządcy w imieniu właścicieli regulowane jest postanowieniami tej uchwały, a nie przepisami Kodeksu cywilnego. W dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2007r. potrzebna byłaby zatem uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu tj. wyrażenia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W tym miejscu przypomnieć należy, iż w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności, tak jak w postępowaniu zwykłym obowiązkiem organów administracji jest dążenie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ z naruszeniem przepisów postępowania , nie wyjaśnił czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji właściciele lokali w budynku przy ul. [...] w podjętej uchwale ( zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali) określili sposób zarządu nieruchomością wspólną. Ustalenia w powyższym zakresie niezbędne są dla oceny zgodności z prawem kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. Tym samym z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wykonano także wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 20 maja 2009r. Zwarzywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy Prawo o powstępowanie przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.