VII SA/Wa 1200/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-14
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Maria Tarnowska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na wykonaniu dodatkowego pokoju na tarasie i budowie dodatkowego tarasu, stanowią samowolę budowlaną, która uzasadnia nakazanie rozbiórki tych elementów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu (kubatury), stanowią samowolę budowlaną. W sytuacji, gdy niezgodność z przepisami jest nieusuwalna i uniemożliwia zatwierdzenie projektu zamiennego, właściwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który przewiduje nakazanie rozbiórki w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek rozbiórki zabudowy tarasu i balkonów w rozbudowanej części budynku gospodarczego. Inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. wykonując dodatkowy pokój na tarasie i budując nowy taras. Organ nadzoru budowlanego, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, nałożył obowiązek rozbiórki, uznając, że odstępstwa te stanowią samowolę budowlaną i nie mogą zostać zalegalizowane poprzez projekt zamienny ze względu na niezgodność z przepisami.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Maria Tarnowska ( spr.), Sędzia WSA Bożena-Więch-Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce zabudowy tarasu skargę oddala
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołań I. B., K. B., J. i J. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nakładającej na I. B. i K. B. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce zabudowy tarasu na II piętrze i balkonów na I i II piętrze rozbudowanej prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, który to obowiązek należy wykonać w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna – uchylił zaskarżoną decyzję w całości, i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na I. B. i K. B. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce zabudowy tarasu na II piętrze i balkonów na I i II piętrze rozbudowanej prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 83 ust. 2 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409).
2. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...]WINB") podał, że na wniosek współwłaściciela działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB") przeprowadził w dniach 19 i 20 września 2012 r. czynności kontrolne w zakresie inwestycji budowlanej polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne.
W ich wyniku ustalono, że przedmiotowa inwestycja budowlana jest prowadzona na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta m[...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], zmienionego decyzją Prezydenta m[...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Ponadto ustalono, że lewa część obiektu budowlanego położona przy ul. [...] w [...] została przyjęta do użytkowania decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], zaś prawa część rozbudowywanego obiektu jest w trakcie realizacji. Podczas kontroli stwierdzono odstępstwa od zamiennego projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją nr [...] polegające m.in. na wykonaniu na powierzchni 2/3 projektowanego tarasu dodatkowego pokoju, wybudowaniu nad parterem dodatkowego tarasu oraz zmianie sposobu prowadzenia schodów z zabiegowych na proste. Powyższe zmiany zostały zakwalifikowane przez PINB jako istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane.
Wobec powyższego organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie prawej części obiektu, nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz zobowiązał I. B. i K. B. do przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej określonej w sentencji tego postanowienia. Powyższe postanowienie pierwszoinstancyjne zaskarżyli w administracyjnym toku instancji J. i J. B. oraz K. B. i I. B..
[...]WINB w wyniku rozpatrzenia zażalenia K. B. i I. B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu powiatowego nr [...], natomiast postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] stwierdził, że zażalenie J. i J. B. na postanowienie organu powiatowego nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 kpa.
Organ wskazał, że podmiot zobowiązany przedłożył w dniu 18 grudnia 2012 r. do organu powiatowego opinię techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. J. B., natomiast organ powiatowy wydał w dniu [...] grudnia 2012 r. decyzję nr [...], nakładającą na inwestora – I. B. oraz K. B. obowiązek przedłożenia - w terminie czterech miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] projektu budowlanego, zmienionego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], sporządzonego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w odpowiednim zakresie i specjalności oraz spełniającego wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując na naruszenie art. 7, 10, 77 kpa. Wyjaśnił, że przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego ma możliwość ingerencji, gdyby okazało się potrzebne nakazanie czynności mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami.
W dniu 10 grudnia 2013 r. dokonano oględzin na przedmiotowej nieruchomości. Ustalono, że na powierzchni 2/3 tarasu (II pietra) dokonano zabudowy i przyłączono [do] budynku (dodatkowy pokój). Dobudowano do pozostałej części balkonu balkon o wym. 2,40 m x 4,0 m w kształcie trójkąta o pow. ok. 4,80 m2 w poziomie I i II piętra. Na poziomie pierwszego piętra zmieniono okno na drzwi balkonowe dwuskrzydłowe. Zmieniono sposób prowadzenia schodów ze zbiegowych [zabiegowych] na proste z I na II piętro. Przesunięta jest ścianka wewnętrzna pomiędzy pokojami na II piętrze.
3. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, organ powiatowy nałożył na inwestora – I. B. oraz K. B. obowiązek doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Inwestorki w sposób istotny odstąpiły od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmienionego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. poprzez wykonanie na powierzchni 2/3 projektowanego tarasu dodatkowego pokoju, wybudowanie nad parterem nowego dodatkowego tarasu. Bez wątpienia, zdaniem organu, powyższe odstępstwa należy zakwalifikować jako istotne w rozumieniu art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego.
Organ stwierdził również, że budowa obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw. W konsekwencji, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zastosowanie znajduje art. 36a ust. 2, na mocy którego uchylić należy decyzję o pozwoleniu na budowę, gdyż poprzez stan zgodny z prawem rozumieć należy stan zgodny z obowiązującymi na dzień orzekania przepisami prawa.
Organ stwierdził, że standardowa formuła postępowania w sprawie istotnych odstępstw opiera się na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który przewiduje nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wyżej wymienione naruszenia nie są zgodne z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zatem w niniejszym przypadku, zdaniem organu, nałożenie na inwestorów obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego - art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, naraziłoby ich w sposób nieuzasadniony na dodatkowe koszty. Omawiane istotne odstępstwa stanowiłyby przeszkodę do zatwierdzenia takiego projektu budowlanego z powodu ich niezgodności z przepisami prawa. Organ stwierdził, że aby uchronić I. B. i K. B. od dodatkowych kosztów oraz biorąc pod uwagę zasadę ekonomiki procesowej należy doprowadzić budynek do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę. Art. 8 kpa stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przez co należy rozmieć, iż organy administracji państwowej nie powinny prowadzić działań prawnych z góry skazanych na niepowodzenie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 września 2012 r. I OSK 1094/11 wyjaśnił, iż "Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony. Zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 k.p.a. uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania. Jest to zasada najszersza pod względem zakresu. Można w niej pomieścić bogaty katalog zasad ogólnych. Niewątpliwie bowiem pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu."
Brak jest zatem, zdaniem organu, podstaw prawnych do nakazania wykonania projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy nie uda się zaakceptować dokonanych istotnych odstępstw a ponadto, gdy eliminacja tych odstępstw doprowadzi do stanu zgodnego z projektem budowlanym. W rezultacie organy nadzoru budowlanego zobowiązane byłyby do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego w/w zmiany bądź rozbiórki z uwagi na niewykonanie obowiązku. Zatem organ powiatowy kierując się powyższą zasadą pogłębiania zaufania do obywateli słusznie nakazał rozbiórkę zabudowy tarasu na II piętrze i balkonów na I i II piętrze rozbudowanej prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmienionego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r.
Według organu należało uchylić zaskarżoną decyzję wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i orzec co do istoty, gdyż ten przepis umożliwia nakazanie wykonania określonych czynności ale tylko w powiązaniu z obowiązkiem wykonania projektu budowlanego zamiennego. PINB powinien był zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1, który stosuje się w przypadku, gdy występuje brak możliwości naprawy - niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie.
Organ stwierdził również, że decyzja niniejsza nie narusza zasady reformationis in peius - art. 139 kpa, gdyż zakres obowiązków jest identyczny co orzeczony przez organ powiatowy. Ponadto decyzja nie narusza zasady dwuinstancyjności przez orzeczenie na podstawie innego punktu tego samego przepisu. Organ drugiej instancji nie dokonywał zmian ustaleń faktycznych, a jedynie skorygował proces subsumcji prawa materialnego do tych ustaleń.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K.B. i J. B.; zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7, 8, 10 § 1, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nierozpoznanie istoty sprawy i pominięcie w treści decyzji wskazanych elementów, co powoduje iż wydana decyzja organu drugiej instancji jest wadliwa;
2) art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa poprzez błędne przyjęcie przez organ drugiej instancji, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił w sposób należyty stan faktyczny sprawy, co stoi w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i złożonymi w odwołaniu od decyzji, a nie rozpoznanymi i pominiętymi przez organ drugiej instancji wnioskami dowodowymi –
- wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji.
2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nakładającą na I. B. i K. B. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce zabudowy tarasu na II piętrze i balkonów na I i II piętrze rozbudowanej prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, który to obowiązek należy wykonać w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na I. B. i K. B. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce zabudowy tarasu na II piętrze i balkonów na I i II piętrze rozbudowanej prawej części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na cele mieszkalne na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3.1. Zgodnie z art. 36a ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (ust. 2). Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: (1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, (2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, (5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, (6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, (7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi (ust. 5).
Celem tego przepisu jest umożliwienie inwestorowi wprowadzenie do projektu budowlanego niezbędnych, zdaniem inwestora, zmian tego projektu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast art. 36a wprowadza możliwość odstąpienia od projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, o ile odstępstwa te nie są istotne, a jeżeli odstępstwa są istotne – określa procedurę zmiany pozwolenia na budowę w odniesieniu do tych odstępstw. Ustęp 1 tego przepisu stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, co równocześnie wyłącza możliwość odejścia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.
3.2. Z akt sprawy wynika, że inwestorki I. B. i K. B. odstąpiły od zatwierdzonego i zmienionego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmienionego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. – poprzez wykonanie na powierzchni 2/3 projektowanego tarasu dodatkowego pokoju, wybudowaniu nad parterem nowego dodatkowego tarasu. Słusznie organ uznał, że odstępstwa te w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane są istotne, ponieważ, jak wynika z akt sprawy, dotyczą charakterystycznych parametrów obiektu, tj. kubatury – art. 36a ust. 5 pkt 2 tej ustawy.
Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, budowa obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego – stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw.
3.3. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ (1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo (2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo (3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Przepis ten określa trzy alternatywne przypadki prowadzenia postępowania legalizacyjnego czyli naprawczego: (1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, (2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji, (3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Rozbiórkę można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten ma charakter restytucyjny, istotą jego jest bowiem przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. W niniejszej sprawie wykonane roboty budowlane są istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, które to istotne odstępstwa stanowią przeszkodę do zatwierdzenia projektu budowlanego z powodu ich niezgodności z przepisami prawa, § 12 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – w zakresie odległości.
Słusznie zatem wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ powiatowy nakazał rozbiórkę – w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. zmienioną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., jednakże, należało zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, który znajduje zastosowanie, gdy nie ma możliwości naprawy, bowiem niedająca się usunąć niezgodność z przepisami, skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót lub rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części.
IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.
V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło