VII SA/Wa 1203/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-15
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Jolanta Zdanowicz, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, może umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może umorzyć postępowanie pierwszej instancji, jeśli po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji stwierdzi, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak elementu materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie decyzji merytorycznej. W sytuacji, gdy inwestor zrezygnował z inwestycji, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a decyzja o umorzeniu była uzasadniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. G. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na adaptację budynku gospodarczego na mieszkalny. Wcześniej Burmistrz wydał pozwolenie, ale Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając M. G. za stronę nieuprawnioną. WSA uchylił tę decyzję. Następnie Wojewoda, po ponownym rozpatrzeniu, uchylił decyzję Burmistrza i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na rezygnację inwestora z inwestycji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, wskazując na zmiany w budynku i zagrożenia dla jej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. skargę oddala.
Burmistrz Miasta N. decyzją z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 47 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku inwestora, zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i K. N. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją na budynek mieszkalny budynku gospodarczego, położonego przy ul. [...] w N. oraz zezwolił na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego, polegającą na adaptacji istniejących pomieszczeń gospodarczych na pomieszczenia mieszkalne.
Od powyższej decyzji wniósł odwołanie M. G.. Stwierdził, że nie wyraża zgody na zmianę przeznaczenia budynku, który znajduje się w ostrej granicy z jego działką oraz został przeznaczony do rozbiórki. Zarzucił ponadto, iż zatwierdzony projekt budowlany nie zawiera oceny rzeczoznawcy w przedmiocie usytuowania fundamentów i konstrukcji stropów pod względem zagrożenia dla budynku odwołującego się, który także znajduje się przy granicy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. G., umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ocenił, że nie można uznać M. G. za stronę postępowania, zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż działka stanowiąca jego własność nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, prace budowlane związane z adaptacją budynku inwestorów nie będą oddziaływać na sąsiednią nieruchomość.
Wskutek zaskarżenia decyzji organu drugiej instancji do sądu administracyjnego przez W. G. i H. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy nie poparł analizą stwierdzenia, iż działka stanowiąca własność odwołującego się nie jest usytuowana w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. G., uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...] maja 2000 r. - zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją budynku gospodarczego na budynek mieszkalny oraz zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego - i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 9 października 2006 r. A. N. poinformowała, iż zamierza użytkować sporny budynek jako budynek gospodarczy, rezygnując z inwestycji określonej w decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Wojewody [...], dalsze postępowanie w sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła H. G. Zdaniem skarżącej, kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca wskazała, że inwestorzy poczynili wszelkie zmiany w użytkowaniu obiektu, tj. wymienili okna, docieplili budynek, wykonali węzeł wodno-sanitarny, łazienki, przyłącze gazu i zainstalowali piec c.o. Zauważyła, iż w szczytowej ścianie znajduje się komin, emitujący spaliny wprost w okna budynku skarżącej, a ponadto sporny obiekt posiada azbestowe zadaszenie w bezpośredniej styczności z oknem balkonowym budynku skarżącej i tarasem, co powoduje zagrożenie życia. Zauważyła, że w budynku zmodernizowanym na cele mieszkaniowe prowadzona jest działalność gospodarcza (salon odnowy biologicznej). Ponadto, w piśmie z dnia 7 stycznia 2008 r. skarżąca ponownie nie zgodziła się z twierdzeniem inwestorki A. N., że przedmiotowy obiekt pozostaje budynkiem gospodarczym i nie zmienił swego przeznaczenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...] maja 2000 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych i zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku oraz umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., umożliwiający organowi drugiej instancji uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie wydanie orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji.
Organ odwoławczy może umorzyć postępowanie co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 96/95, nie publ.). Art. 138 § 1 pkt 2 in fine stanowi o umorzeniu postępowania pierwszej instancji, wyłączona jest zatem możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej tylko do orzeczenia o bycie prawnym decyzji organu pierwszej instancji bez ustosunkowania się do sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 1031/81 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 60) sformułował pogląd, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w sytuacji uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 k.p.a. Jedynie bowiem w art. 105 k.p.a. wymienione zostały przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania, w innych przepisach wskazane są natomiast przypadki, w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania. Organ wyższego stopnia, działający jako organ odwoławczy, nie może umorzyć postępowania przed organem pierwszej instancji bez wcześniejszego orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji tego organu, podlega bowiem rygorom z art. 138 k.p.a. Organ odwoławczy nie może przy tym umorzyć postępowania wyłącznie na podstawie art. 105 k.p.a., ponieważ zakres jego decyzji regulują przepisy art. 138 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1982 r., sygn. akt I SA 1273/82).
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji kończącej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Należy podzielić stanowisko przedstawione przez organ odwoławczy, w ocenie którego dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zawartą w piśmie A. N. z dnia 9 października 2006 r. informację, iż budynek jest i nadal będzie użytkowany jako budynek gospodarczy, a także oświadczenie o rezygnacji z przedmiotowej inwestycji. Inwestorka zwróciła się bowiem w powyższym piśmie, aby sprawę uważać za wyjaśnioną i niebyłą oraz wskazała, że decyzja Burmistrza Miasta N. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] nigdy nie została wykonana.
Postępowanie o pozwolenie na budowę wszczęte jest na wniosek inwestora, który w każdym stadium postępowania może taki wniosek wycofać. Organ odwoławczy i Sąd administracyjny pismo A. N. z dnia 9 października 2006 r. uznał za wycofanie wniosku o pozwolenie na budowę i wniosku o zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wprawdzie oświadczenie zawarte w tym piśmie zostało złożone wyłącznie przez jednego inwestora (brak jest oświadczenia K. N. w tym zakresie), jednak stosownie do art. 36 § 2 zdanie pierwsze Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym. W ramach tego uprawnienia małżonek działa samodzielnie, a więc w imieniu własnym, ale ze skutkiem względem małżonka.
Należy zatem ocenić, iż oświadczenie złożone przez A. N. w powyższym piśmie odniosło skutek również wobec drugiego inwestora – K. N. Ponadto, z akt sprawy wynika, że inwestorzy K. i A. N. dołączyli do wniosku o pozwolenie na budowę odpis z księgi wieczystej nr [...], zgodnie z którym jedyną właścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. (tj. nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym) jest A. N.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących nieprawidłowości związanych z użytkowaniem spornego budynku, należy wyjaśnić, że właściwym do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie emitującego spaliny komina, azbestowego pokrycia dachu oraz miejsc parkingowych zlokalizowanych w osi bramy wjazdowej z nieruchomości skarżącej jest organ nadzoru budowlanego – on powinien też zbadać, czy użytkowanie obiektu jest zgodne z uprzednim jego przeznaczeniem, czy też obiekt jest użytkowany samowolnie na inny cel. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione, aby prowadzić postępowanie administracyjne w tym zakresie, zatem argumentacja skarżącej nie mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło