VII SA/Wa 1207/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-15

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie przekazania nieruchomości pod pracownicze ogrody działkowe, wszczęte na podstawie przepisów ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych z 1981 r., stało się bezprzedmiotowe po wejściu w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r., która nie przewiduje administracyjnego trybu przekazania gruntów?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie przekazania nieruchomości pod pracownicze ogrody działkowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ obowiązująca ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych z 2005 r. nie przewiduje administracyjnego trybu przekazania gruntów, a jedynie cywilnoprawny charakter prawa użytkowania. Brak przepisu prawa materialnego, na podstawie którego organ mógłby rozstrzygnąć o prawach lub obowiązkach związku działkowców, czyni wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Związku Działkowców o przekazanie nieruchomości pod pracowniczy ogród działkowy. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę przepisów prawnych (wejście w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych). Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Związek Działkowców złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a także brak wyłączenia organu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. [...] w K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia 10 stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] Agencji Mieszkaniowej w [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) umorzył postępowanie w sprawie z wniosku [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] o przekazanie nieruchomości stanowiącej Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" położonej w [...], na działkach numer ew. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 9 kwietnia 2002 r. [...] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] wystąpił do Starosty [...] o przekazanie nieruchomości stanowiącej Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" położonej w [...], w skład której wchodzą działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami [...]. Decyzją z [...] listopada 2001 r. Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzje Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Starosta [...] ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., przekazał wniosek, na podstawie art. 65 § 1 kpa oraz art. 59 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami Dyrektorowi Oddziału Regionalnego [...] Agencji Mieszkaniowej w [...], jako organowi właściwemu w tej sprawie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku. Rozpoznając złożony wniosek organu wyjaśnił, że zgodnie z przepisami obowiązującej ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, przekazanie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, przeznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod pracownicze ogrody działkowe następowało w drodze decyzji administracyjnej (art. 8). W dniu 21 września 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, która uchyliła większość przepisów ustawy dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Obowiązująca ustawa nie przewiduje trybu postępowania administracyjnego dla ustanowienia lub nabycia prawa użytkowania albo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz lub przez [...] Związek Działkowców. Oznacza to zdaniem organu, że postępowanie o przekazanie nieruchomości jest bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Prezes [...] Agencji Mieszkaniowej po rozpatrzeniu odwołania [...] Związku Działkowców Okręgowego Zarządu [...] od decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ponownie wyjaśnił, że obowiązująca w dacie wniesienia przez [...] Związek Działkowców wniosku ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 ze zm.) przewidywała administracyjny tryb przekazywania gruntów pod pracownicze ogrody działkowe, o ile zachodziły określone w ustawie przesłanki. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419 ze zm.), która weszła w życie z dniem 21 września 2005 r. i zastąpiła większość przepisów powołanej ustawy, nie wskazano trybu postępowania administracyjnego w sprawach przekazywania gruntów pod ogrody działkowe. Brak kompetencji organu do rozpoznania wniosku na podstawie przepisów kpa i wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, powoduje konieczność umorzenia postępowania z wniosku [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa [...] Agencji Mieszkaniowej wniósł [...] Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...]. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem: 1. art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, gdyż Agencja Mienia [...] winna być wyłączona od załatwiania tej sprawy z uwagi na to, że dotyczy jej bezpośrednio, 2. art. 10 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia z dnia 8 lipca 2005 r., 3. art. 46 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, 4. art. 105 kpa. Skarżący stwierdził, że skoro organ nie widzi możliwości załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej winien nieruchomość zajętą pod Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" wydać bezpośrednio [...] Związkowi Działkowców. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślić należy, że Sąd kontroluje decyzję, którą organ na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na to, że stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas - jak wskazywał wielokrotnie w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny – jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. m.inn. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 978/05, Lex Nr 396771, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 910/05, Lex nr 188797). Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania zgodzić należy się z organem, że postępowanie wszczęte wnioskiem [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego, przeznaczone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod rodzinne ogrody działkowe, przekazuje się nieodpłatnie w użytkowanie [...] Związkowi Działkowców. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. K 61/07, stwierdził niezgodność art. 10 cytowanej ustawy w zakresie odnoszącym się do gruntów stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, z art. 165 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał jednocześnie, że użytkowanie, które musi być przyznane [...] Związkowi Działkowców w odniesieniu do określonych gruntów – jest ograniczonym prawem rzeczowym, którego treścią jest używanie rzeczy i pobieranie z niej pożytków (art. 252 kc). Zwrócenie uwagi przez Trybunał Konstytucyjny ma cywilnoprawny charakter prawa użytkowania, na podstawie którego korzysta z nieruchomości [...] Związek Działkowców wskazuje, że przekazanie gruntów nie może nastąpić w trybie administracyjnym, także w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Wynika to także z brzmienia art. 10 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie ma bowiem racji skarżący twierdząc, że art. 10 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zawiera uregulowanie analogiczne do art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1985 r., o pracowniczych ogrodach działkowych, który w ust. 3 wprost stanowił o przekazywaniu gruntów [...] Związku Działkowców na podstawie decyzji administracyjnej. Brak przepisu prawa materialnego, na podstawie którego organ miałby rozstrzygać o prawach lub obowiązkach [...] Związku Działkowców oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż jest poza sporem, że [...] Agencja Mieszkaniowa (Dyrektor Oddziału Regionalnego) wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 95/10 zobowiązany został do wydania aktu administracyjnego w postępowaniu wszczętym na wniosek [...] Związku Działkowców Okręgowy Zarząd [...] w [...]. Tym samym stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przesądzono prawomocnie właściwość Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Agencji Mieszkaniowej. Niezależnie od tego wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206 poz. 1367) Skarb Państwa powierzył [...] Agencji Mieszkaniowej wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność, wyposażając Agencję w zakresie gospodarowania nieruchomościami w uprawnienia wojewody (art. 14 ust. 2a). Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 pkt. 2 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych jednym z uprawnień Agencji jest m.in. sprzedaż nieruchomości, oddawanie ich w trwały zarząd, najem, dzierżawę, użyczenia oraz ustanawianie na nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych. Użytkowanie, o którym mowa w art. 10 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jest ograniczonym prawem rzeczowym w związku z czym należy przyjąć, że sprawa przekazania gruntów na rzecz [...] Związku Działkowców nie może nastąpić w trybie administracyjnym. Sąd uznaje za bezzasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez niewyłączenie się "od wydania decyzji" przez Prezesa [...] Agencji Mieszkaniowej oraz Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Agencji Mieszkaniowej. Podkreślić należy, że art. 24 kpa dotyczy wyłączenia pracownika organu administracji publicznej. Czym innym jest organ, a czym innym jego pracownik. Przypisanie określonych kompetencji konkretnemu organowi oznacza, że nie może on być utożsamiany z pracownikiem organu. Z tych wzglądów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło