VII SA/Wa 1210/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-17

Skład orzekający: Paweł Groński, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, która może być niewykonalna ze względów technicznych i bezpieczeństwa, została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten nie rozpoznał wyczerpująco wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W szczególności GINB nie zbadał wszystkich przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym kwestii potencjalnej niewykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku w zabudowie szeregowej ze względów technicznych i bezpieczeństwa, co mogło stanowić naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił stwierdzenia nieważności, utrzymując w mocy wcześniejsze decyzje. Skarżący, E. Z. i Gmina [...], zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym rażące naruszenie prawa, niewykonalność decyzji oraz zagrożenie katastrofą budowlaną w przypadku jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargi za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od GINB na rzecz G. W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skarg E. Z. i G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "GINB") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku znak [...] po rozpatrzeniu wniosku E. Z. (dalej także: "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 roku znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...]WINB") z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...] znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także: "PINB") z dnia [...] stycznia 2010 roku Nr [...] znak [...] nakazującą Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie, 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we [...] (działka nr [...] obręb [...]) należącej do Gminy [...], wybudowanego bez pozwolenia na budowę – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) (dalej: "k.p.a.") - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazane wyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: E. Z. pismem z dnia 15 czerwca 2012 roku zwróciła się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku Nr [...] nakazującej Gminie [...] rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we [...]. Rozpoznając powyższy wniosek GINB ustalił, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. Nr [...] znak: [...], Zastępca Architekta Miasta [...] udzielił U. O. i A. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] we [...]. Zarząd Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 1994r., Nr [...], rozwiązał umowę zawartą w dniu [...] czerwca 1987r., w formie aktu notarialnego nr [...], w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako dz. nr [...], obręb [...], o pow. 270 m2, położonego przy ul. [...], zapisanego w księdze wieczystej nr [...] i odebrał U. i A. O. grunt wskazany w umowie. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r., Nr [...], znak: [...], Prezydent [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Z-cy Architekta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r. udzielającej U. i A. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] we [...] z uwagi na przerwanie budowy na czas dłuższy niż 2 lata. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...], znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2001r., Nr [...], znak: [...]. GINB ustalił jednocześnie, iż organ wojewódzki uznał, że decyzja Zastępcy Architekta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. wygasła z mocy prawa na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U., z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm) (dalej: "Prawo budowlane z 1974 r."), gdyż inwestorzy U. O. i A. O. rozpoczęli roboty budowlane po upływie 7 lat od daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazano także, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...], znak: [...], PINB dla Miasta [...], w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) (dalej: "Prawo budowlane z 1994 r.") wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie 3 - kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...]we [...] i nałożył na Gminę [...] obowiązek przedstawienia, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania tego postanowienia wymienionych w nim dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], znak: [...] PINB zmienił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu dostarczenia dokumentów i ustalił nowy termin do dnia 31 października 2009 r. Wobec nie wykonania przez Gminę [...] nałożonych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...] obowiązków, PINB decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] znak: [...] w trybie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, nakazał Gminie [...] rozbiórkę będącego, w budowie, 3 - kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we [...] (działka nr [...]obręb [...]), należącej do Gminy [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Nr [...]znak: [...]. W świetle powyższych ustaleń, odnosząc się do złożonego przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...], GINB podniósł, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć i może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie jednej z przyczyn powodujących jej nieważność, określonych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., wówczas gdy stwierdzi nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. W tak określonych ramach GINB uznał, iż badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012r. Nr [...] znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...], znak: [...] nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., na którą powołuje się skarżąca. GINB wskazał, iż pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. traciło ważność, jeżeli budowa nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia (pkt 1) lub w terminie określonym w pozwoleniu bądź została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata (pkt 2). Powołując się na akta sprawy podniósł, iż roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we [...] zostały rozpoczęte przez U. O. i A. O. po upływie 7 lat od daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tych okolicznościach GINB wskazał, że wobec tego, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu straciło ważność i roboty budowlane objęte decyzją Zastępcy Architekta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987r. zostały rozpoczęte przez inwestorów już po wygaśnięciu tej decyzji, to stanowiły one samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. W myśl art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. organ nadzoru budowlanego, w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej, wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasada ta nie ma zastosowania w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., w drodze postanowienia wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie określonych dokumentów. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych powyżej obowiązków, w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r.), co w przedmiotowej sprawie uczynił PINB dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...]. GINB za prawidłowe uznał także skierowanie decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...] do Gminy [...], to jest właściciela działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Wskazano, iż celem wydania decyzji nakazującej rozbiórkę jest przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem administracyjnym, a zatem w przypadku zmiany właściciela nieruchomości nabywca wstępuje w prawa i obowiązki poprzedniego właściciela. Jeśli ten dopuścił się samowoli budowlanej, to skutki tej samowoli obciążają obecnego właściciela nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego wystąpienia przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. GINB podniósł, że decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012r., utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...] nie jest obarczona wadą określoną w tym przepisie. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, iż kwestionowana decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. GINB nie podzielił zarzutu skarżącej, iż przedmiotowa sprawa była już uprzednio rozstrzygnięta decyzją PINB dla Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], znak: [...], którą organ powiatowy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, którego realizację rozpoczęto w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] we [...], realizowanej przez U. i A. O.. Organ powiatowy bowiem, wydając powyższą decyzję uznał, że U. i A. O. nie przysługuje legitymacja prawna w sprawie, gdyż Zarząd Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 1994r., Nr [...] rozwiązał umowę zawartą w dniu [...] czerwca 1987 r. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako dz. nr [...], obręb [...], o pow. 270 m2, położonego przy ul. [...] oraz postanowił odebrać U. i A. O. przedmiotowy grunt. PINB uznał, że postępowanie w sprawie budowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, realizowanej przez U. i A. O., stało się bezprzedmiotowe, czym uzasadniono umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Brak jest zatem tożsamości spraw rozstrzygniętych następującymi kolejno po sobie decyzjami. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, zaś istnienie tożsamości sprawy zachodzi w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Porównanie treści decyzji PINB z [...] stycznia 2010 r. Nr [...], znak: [...], utrzymanej mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...] oraz decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...], znak: [...] w sposób oczywisty nie potwierdza istnienia w nich tożsamości podmiotów, podstawy prawnej i przedmiotu tj. obowiązków nałożonych przez obie decyzje. Konkludując GINB wskazał, iż decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...], znak: [...] nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W oparciu o powyższe ustalenia i ocenę, GINB decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...] znak: [...]. Pismem z dnia 10 marca 2013 roku E. Z. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 roku. Skarżąca podniosła, iż decyzja została wydana z naruszeniem wymagań określonych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu podniosła między innymi, iż PINB wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nie uchylił decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r., co skutkuje tym, że w chwili obecnej w obrocie prawnym, są dwie sprzeczne ze sobą decyzje, wydane w trakcie tego samego postępowania, dotyczącego tego samego przedmiotu postępowania czyli budowy przy ul. [...] we [...]. Z jednej decyzji wynika, że dom przy [...] jest samowolą budowlaną (decyzja Nr [...]), a z drugiej wręcz przeciwnie, że samowolą nie jest (decyzja Nr [...]). Ponadto decyzją Nr [...] umorzono postępowanie w stosunku do osoby, która dopuściła się samowoli budowlanej, a decyzją Nr [...] właścicielowi wydano nakaz rozbiórki. Zarzucając nie wyjaśnienie i nie odniesienie się do, zdaniem skarżącej, istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, skarżąca podniosła, iż w jej ocenie decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Dodała, iż GINB pobieżnie zapoznał się z materiałem dowodowym i winien ponownie rozpatrzeć sprawę w kontekście wszystkich przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2013 roku znak [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia GINB po przytoczeniu dotychczas dokonanych ustaleń i treści art. 16 § k.p.a. oraz dopuszczalności zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności decyzji uregulowanej w art. 156 § 1 k.p.a., podniósł, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że przy wydaniu decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB dla miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...] nie zaszła żadna z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r. Przy ponownym rozparzeniu sprawy GINB podtrzymał dotychczasową ocenę, iż skoro roboty budowlane zmierzające do realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zostały rozpoczęte po wygaśnięciu decyzji Zastępcy Architekta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., Nr [...], znak: [...], to stanowiły samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. przewiduje rozbiórkę obiektu wzniesionego samowolnie, jeżeli nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację według uregulowań z art. 48 ust. 2 tej ustawy. Wobec tego, że bezwzględnej rozbiórce podlegają jedynie obiekty wybudowane w warunkach samowoli budowlanej w przypadku, gdy legalizacja nie jest możliwa, organ prowadzi postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Legalizacja nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora, a art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. określa obowiązki, których spełnienie przez inwestora ma posłużyć organowi do oceny, czy zaistniały przesłanki do legalizacji. Niespełnienie przez inwestora nałożonych przez organ obowiązków, w wyznaczonym terminie, oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r.), co w przedmiotowej sprawie uczynił PINB dla Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], znak: [...] GINB wskazał jednocześnie, iż obowiązek dokonania rozbiórki obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego może nałożyć na jeden z trzech podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego z 994 r., tj. inwestora, właściciela lub zarządcę nieruchomości. Tym samym skierowanie decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], znak: [...] do Gminy [...], czyli właściciela działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt, należy uznać za prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego wystąpienia przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. GINB wskazał, że decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], nie jest obarczona wadą określoną w tym przepisie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przypomniał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], znak: [...] [...], PINB dla Miasta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, którego realizację rozpoczęto w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] we [...], realizowanej przez inwestorów: U. i A. O.. PINB wydając ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. uznał, że U. i A. O. nie przysługuje legitymacja prawna w niniejszej sprawie, gdyż Zarząd Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 1994 r., Nr [...] rozwiązał umowę zawartą w dniu [...] czerwca 1987 r., w formie aktu notarialnego nr [...], w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako dz. nr [...], obręb [...], o pow. 270 m2, położonego przy ul. [...], oraz postanowił odebrać U. i A. O. przedmiotowy grunt. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych GINB podniósł, iż zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, zaś dla zaistnienia tożsamości sprawy konieczne jest występowanie tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Wskazał także, iż tożsamość musi dotyczyć też podstawy prawnej i treści żądania strony. Wobec powyższego GINB wskazał, iż decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], utrzymana mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...], znak: [...] oraz decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], znak: [...], nie posiadają tożsamych: podmiotów, przedmiotu i podstawy prawnej rozstrzygnięć w rozumieniu przywołanego wyżej orzecznictwa sądów administracyjnych. Konkludując GINB podniósł, iż badana decyzja nie jest obarczona żadną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., albowiem decyzja, o której mowa została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Pismem z dnia 6 maja 2013 roku E. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] kwietnia 2013 roku znak [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2013 roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], nakazującą Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie, 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we [...] (działka nr [...] obręb [...]) należącej do Gminy [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji GINB, podnosząc, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, to jest: art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 107 k.p.a. Skarżąca po przytoczeniu przebiegu postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanej decyzji, podniosła, iż decyzja PINB Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nakazująca Gminie [...] rozbiórkę domu przy ul. [...] we [...], oraz utrzymujące ją w mocy decyzje [...]WINB i GINB zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a., który nakłada na organ administracji państwowej obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdyż jest to warunkiem wydania decyzji o przekonującej treści. Wskazała, iż wobec tego, że PINB w decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. twierdził, że dom przy ul. [...] został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę, to wydając decyzję nakazującą rozbiórkę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., ze szczególną starannością powinien wyjaśnić jakim dowodom w roku 2002 dał wiarę stwierdzając, że dom został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę i dlaczego dowodów świadczących o samowoli budowlanej nie uznał. PINB powinien przede wszystkim wyjaśnić, dlaczego dowodami w sprawie budowy domu, były oświadczenia inwestora i powołanego przez niego w 1999 roku kierownika budowy, skoro Prawo budowlane za dokumenty w sprawie przebiegu budowy uważa jedynie decyzję pozwolenia na budowę i dziennik budowy. PINB powinien jednoznacznie wyjaśnić dlaczego do 2007 roku zaprzeczał, że dom przy [...] jest samowolą budowlaną, skoro [...] i [...] Urzędu Miejskiego w roku 1995 w trakcie wizji lokalnej w dniu 13 września ustalił, że A. O. rozpoczął budowę bez pozwolenia na budowę, co zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego dowodziło samowoli budowlanej. Wskazała, iż powyższych kwestii nie wyjaśnia, ani [...]WINB, ani GINB w swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 roku. W ocenie skarżącej w sposób rażący naruszone zostały także art.77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., nakładające na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny całego materiału dowodowego. Powyższego PINB wydając decyzję Nr [...] nakazującą rozbiórkę domu nie uczynił np. nie podał dokumentu w oparciu, o który ustalił fakt utraty prawa do gruntu byłego użytkownika wieczystego gruntu Pana O.. Wskazała, iż jest to ważne dla oceny czy po roku 1994 Panu O. przysługiwał status strony postępowania oraz czy urzędnicy odbierając oświadczenia od Pana O. po roku 1994, czynili to zgodnie z prawem, jeśli tak to na jakiej podstawie prawnej. Podniosła, iż jest to ważne ze względu na fakt, że oświadczenia Pana O. co najmniej do 2007 roku były jedynymi dowodami dla nadzoru budowlanego. Dodała, iż sprawę składania przez Pana O. fałszywych oświadczeń przemilcza zarówno [...]WINB jak i GINB mimo, iż w każdym postępowaniu, czy to o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. czy decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 zwracała na nie uwagę. Skarżąca decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2010 roku i utrzymującym ją w mocy decyzjom zarzuciła także rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazała, iż powoływane przez skarżącą okoliczności powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. i utrzymujących ją w mocy decyzjach [...]WINB i decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2013 r., która pominęła cały materiał dowodowy, skupiając się jedynie na tych, które były bezpośrednią przyczyną wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010, roku. W ocenie skarżącej doszło też rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem art.7, art.77 i 107 k.p.a. z uzasadnieniem jak powyżej oraz art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Podniosła, iż jeśli PINB w roku 2010 uznał, że dom przy ul. [...] został wybudowany bez pozwolenia na budowę, powinien z urzędu uchylić decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku, w której twierdził, iż dom został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę. Skarżąca wskazała jednocześnie, iż obecnie w obrocie prawnym znajdują się obie sprzeczne co do ustalenia faktów przebiegu budowy decyzje, co jest niezgodne z zasadą praworządności. Podniosła także naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec tego, iż kwestionowana decyzja została wydana jako niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wydanie decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nakazu rozbiórki domu, który został konstrukcyjnie związany z sąsiednimi domami, został posadowiony na wspólnych fundamentach dla sąsiednich domów, co więcej został wybudowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, co oznacza, że w miejsce wyburzonego domu musi powstać taki sam dom, jest rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę w sytuacji, gdy w trakcie jej wykonania zostałaby naruszona konstrukcja sąsiednich domów jest prawnie zabronione. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na tym, że wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą. Dodała, że wydanie decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nakazującej rozbiórkę domu w zabudowie szeregowej naraża osoby ją wykonujące na odpowiedzialność karną za spowodowanie katastrofy budowlanej, do której bez wątpienia dojdzie. Odszkodowanie za zniszczone sąsiednie domy poniosą wykonawcy rozbiórki, a nie PINB. Podniosła, iż GINB rozpoznając merytorycznie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien go rozpoznać w kontekście zaistnienia wszystkich przesłanek, o jakich mowa w art 156 § 1 k.p.a., a nie czynić to w sposób wybiórczy, co jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji miało miejsce w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 8 maja 2013 roku także Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] kwietnia 2013 roku znak [...]. Gmina zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] czerwca 2012 r. Nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...] nakazującej Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie, 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we [...] (działka nr [...]obręb [...]) należącej do Gminy [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Gmina [...] organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przy wydaniu decyzji [...]WINB z [...] czerwca 2012 r. nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...] nie zaszła przesłanka wymieniona w przepisie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (decyzja jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały) - tj. błędne przyjęcie, że decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] była wykonalna w dniu jej wydania; 2) niezastosowanie art. 147 k.p.a., art. 150 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nie wznowienie postępowania mimo, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (nakaz rozbiórki) - rozbiórka budynku przy ul. [...] we [...] zagraża katastrofą budowlaną dla sąsiednich nieruchomości; 3) art. 7-9, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie wykazanie w uzasadnieniu decyzji, punkt po punkcie dlaczego zdaniem organu nie zachodzą poszczególne przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., poprzez nie podjęcie postępowania wyjaśniającego i nie ustosunkowanie się do twierdzenia wnioskodawczyni pani E. Z., która w swoim wniosku na str. 6 wskazała, iż wystąpiły istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję - mogące stanowić podstawę do uchylenia decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...], a w konsekwencji: 4) niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wadliwe nie uchylenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji [...] WINB z [...] czerwca 2012 r. Nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...], zamiast stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] czerwca 2012 r. Nr [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji nadzoru budowlanego dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub jej uchylenia. Organowi wydającemu zaskarżoną decyzję Gmina [...] zarzuciła ponadto naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) mające wpływ na wynik sprawy - poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] czerwca 2012 r. Nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], znak: [...] wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) nakazującą rozbiórkę, która pociągnie za sobą ingerencje w sąsiednie budynki wzniesione zgodnie z prawem mimo, iż orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych - możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (budynku) wykonanej zgodnie z prawem. Wskazując na powyższe zarzuty Gmina [...] wniosła zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] lub (w przypadku uznania przez Wysoki Sąd, iż brak przesłanek do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) o jej uchylenie w całości wobec naruszenia innych przepisów postępowania, dających podstawę do wznowienia postępowania bądź mogących mieć wpływ na wynik sprawy, także zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy [...] kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu "Ekspertyzy Technicznej W związku ze sprawdzeniem możliwości technicznego przeprowadzenia robot rozbiórkowych Obiektu: budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we [...], dz. nr [...] obręb [...].", na okoliczność, iż decyzja o nakazie rozbiórki jest faktycznie niewykonalna (art 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), na okoliczność, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne (rozbiórka budynku przy ul. [...] we [...] zagraża katastrofą budowlaną dla sąsiednich nieruchomości i brak możliwości technicznych wykonania rozbiórki bez zagrożenia dla ludzi i mienia) istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję oraz na okoliczność jej treści - podnosząc, iż przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W odpowiedziach na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę w tak ustalonym zakresie kompetencji, w ocenie Sądu obydwie skargi zasługują na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie ich zarzuty należy uznać za zasadne. Na wstępie podnieść należy, iż postępowanie wszczęte na wniosek E. Z. z dnia [...] czerwca 2012 roku, z którego to wniosku wynika niewątpliwie, iż jego autorka domaga się stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 roku, toczy się na zasadach określonych w art. 156 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wobec tego, iż jest to nadzwyczajny tryb postępowania, stanowiący odstępstwo od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. jego celem jest sprawdzenie, czy kwestionowana decyzja została dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7. Katalog tych wad jest zamknięty, a jednocześnie stwierdzenie chociażby jednej z przesłanek nieważności decyzji, wymienionych w punktach od 1 do 7 art. 156 § 1 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 roku w sprawie sygn. akt I OSK 400/11 (LEX nr 1218871): "Organ wszczynający postępowanie w sprawie nieważności decyzji uruchamia nowe postępowanie, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Tym samym również sąd pierwszej instancji winien ocenić, czy orzekające w postępowaniu nieważnościowym organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie wystąpiły, bądź nie wystąpiły, przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym." W tych okolicznościach nie są zasadne zarzuty E. Z. zmierzające do wykazania, iż GINB w zaskarżonej winien podać analizie przebieg całego postępowania jak w postepowaniu zwykłym, czy też odnieść się do wszystkich toczących się postępowań, na które wskazuje w skardze skarżąca. Jednocześnie w postępowaniu nieważnościowym oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 514/11 - LEX nr 1216741). W tych okolicznościach w postępowaniu nieważnościowym nie jest możliwe rozpoznawanie sprawy co do istoty jak w postępowaniu zwykłym, konieczne jest ustalenie czy decyzja została dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, mimo ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku dokonania oceny czy kwestionowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...] jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz mimo wyraźnego żądania takiej treści zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GINB nie odniósł się w sposób wyczerpujący do tak określonego żądania. Z treści decyzji wynika, iż badaniu podlegało w szczególności wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz dokonana została ocena zgodności decyzji z przepisami Prawa budowalnego: ustawy z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - art. 29 i 32 ust. 1 pkt 1 oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz art. 52. W ocenie Sądu brak jest istotnie podstaw do twierdzenia, że kwestionowana decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 roku dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Przypomnieć w tym miejscu należy, iż decyzją Nr [...] Zarządu Miasta [...] z dnia [...] października 1994 roku Zarząd Miasta orzekł o rozwiązaniu umowy zawartej w dniu [...] czerwca 1987 roku w formie aktu notarialnego nr [...] w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, oznaczonego jako dz. nr [...], obręb [...] o pow. 270 m2, położonego przy ul. [...] i odebraniu U. i A. O. wskazanego wyżej gruntu. Jednocześnie, o czym będzie mowa niżej pozwolenie na budowę, jakim dysponowali U. i A. O. utraciło ważność. Decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, którego realizację rozpoczęto w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 roku na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] we [...], realizowanej przez inwestorów: U. i A. O., w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyraźnie wskazuje, iż decyzja stanowi rozstrzygnięcie w stosunku do inwestora, który utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ze wskazaniem, iż dalsze postępowanie w sprawie budowy budynku będzie się toczyć z udziałem właściciela nieruchomości. W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja [...]WINB z dnia [...] czerwca 2012 roku Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku Nr [...] nakazującą Gminie [...] – właścicielowi nieruchomości- rozbiórkę będącego w budowie 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we [...] stanowi ponowne rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Jak trafnie wskazuje GINB zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ma miejsce w przypadku stwierdzenia tożsamości kolejno po sobie rozstrzyganych spraw, której to tożsamości pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym w odniesieniu do omawianych rozstrzygnięć dopatrzeć się nie można. Odnosząc się do dokonanej przez GINB oceny prawidłowości zastosowania przy wydawaniu kwestionowanej decyzji [...]WINB z dnia [...]czerwca 2012 roku Nr [...] przepisów ustaw Prawo budowlane z 1974 r. i z 1994 r. zauważyć należy, iż z niekwestionowanych zarówno przez E. Z., jak i przez Gminę [...] ustaleń wynika, iż roboty budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we [...] zostały rozpoczęte przez U. i A. O. po utracie ważności pozwolenia na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce położonej we [...] przy ul. [...] nr ewid. gruntu [...] została wydana w dniu 2 grudnia 1987 roku. Wobec tego, iż budowa została rozpoczęta po upływie dwuletniego terminu ważności pozwolenia na budowę wskazanego w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne z 24 października 1974 roku, trafne jest ustalenie o popełnieniu przez inwestorów samowoli budowalnej. Wobec tego, iż budowa nie została zakończona, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało wszczęte pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w myśl art. 103 § 1 i 2 tej ustawy w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 tej ustawy. Jak wynika z jego brzmienia właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 ust. 1). Art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, o której mowa dopuszcza legalizację obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę po spełnieniu określonych w tych przepisach przesłanek. Wobec takiej regulacji prawnej organ nadzoru budowalnego był zobowiązany do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. PINB dla Miasta [...] wydając postanowienia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku i Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku z tego obowiązku się wywiązał. Wobec braku wykonania nałożonych postanowieniem Nr [...] na Gminę [...] – właściciela nieruchomości – obowiązków zmierzających do legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę, PINB był zobligowany treścią art. 48 ust. 4 ustawy, o której mowa do orzekania o rozbiórce. W myśl art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlanie z 1994 roku zostały wskazane jako podstawa prawna decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku, która został utrzymana w mocy kwestionowaną w niniejszym postępowaniu decyzją [...]WINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 roku. Nakaz rozbiórki został skierowany do jednego z podmiotów wymienionych w art. 52 ustawy Prawo budowalne i nie stanowi naruszenia prawa, jak to trafnie ocenił GINB w zaskarżonej decyzji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy dokonana przez GINB ocena prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowalne z 1994 roku co do zasady nie budzi wątpliwości. Została ona jednak dokonana z pominięciem okoliczności, iż obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki powstał w zabudowie szeregowej. Z "Ekspertyzy technicznej" dołączonej do skargi Gminy [...], z której na wniosek Gminy [...] Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód wynika, iż budynki w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we [...] były wznoszone w oparciu o ściany konstrukcyjne nośne usytuowane osiowo w granicach działek, a ściana biegnąca w granicy stanowi oparcie dla stropów dwóch sąsiadujących budynków (str. 2 Ekspertyzy). E. Z. już w piśmie złożonym w dniu 2 sierpnia 1995 roku do Urzędu Miejskiego we [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki, którego kserokopia znajduje się w aktach administracyjnych wskazuje na naruszenie ław fundamentowych należącego do skarżącej budynku (ul. [...]), podczas kopania fundamentów przy wnoszeniu budynku objętego nakazem rozbiórki (ul. [...]). Nie dokonując oceny prawidłowości twierdzeń "Ekspertyzy technicznej", czy też informacji pochodzących od skarżącej, w ocenie Sądu okoliczności te powinny znaleźć się w zainteresowaniu GINB w niniejszym postępowaniu z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z nieważnością decyzji mamy do czynienia, gdy decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Nie ulega wątpliwości, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy ma ona charakter faktyczny. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 108/12 (LEX nr 1260038): "Przepis art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. łączy niewykonalność decyzji z istnieniem przeszkód natury obiektywnej w jej wykonaniu, tj. z przeszkodami istniejącymi w dacie wydania decyzji i - co do zasady - nieusuwalnymi przez cały czas." Tymczasem, o ile znajdujemy w zaskarżonej decyzji rozważania dotyczące właściwości organu, prawidłowości podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wydania rozstrzygnięcia mimo istnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, skierowania decyzji do właściwej strony postępowania, brak jest ustaleń i rozważań dotyczących pozostałych przesłanek nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a. Powyższe sprawia, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Utrzymanie w mocy decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2013 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należy uznać co najmniej za przedwczesne, albowiem postępowanie, do którego przeprowadzenia GINB był zobowiązany nie zostało w sposób prawidłowy przeprowadzone i konieczne do oceny okoliczności nie zostały wyczerpująco wyjaśnione. Jedynie dokonanie pełnych rozważań co do wszystkich przesłanek stanowiących o istnieniu nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. pozwoli na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Tym samym GINB przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien w oparciu o dostępne dokumenty, zgodnie z zasadami dotyczącymi postępowania nieważnościowego odnieść się wyczerpująco do wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia GINB, w zależności od dokonanych ustaleń, organ ten winien rozstrzygnąć sprawę ponownie zgodnie z przepisami prawa. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenia nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Na podzielenie nie zasługuje także zarzut Skarżącej Gminy [...] nie zastosowania w niniejszej sprawie art. 147 k.p.a., art. 150 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z wnioskiem E. Z. zostało wszczęte postępowanie nieważnościowe, jako wybrany przez autorkę wniosku nadzwyczajny tryb postępowania odrębny od postępowania wznowieniowego, którego dotyczą wskazywane przez Gminę [...] i przywołane powyżej przepisy. Z tych względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie z punktu II wyroku znajduje oparcie w treści art. 152 p.p.s.a. O kosztach, w rozpoznaniu złożonego przez Gminę [...] w tym przedmiocie wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 j.t.) oraz art. 209 p.p.s.a. Na kwotę 440 zł składają się kwoty: 200 zł uiszczonego wpisu sądowego oraz 240 zł wynagrodzenia pełnomocnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło