VII SA/Wa 1216/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Maria Tarnowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] marca 2016r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia T. J.– utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...], którym organ ten odmówił, w trybie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2012r., znak: [...]. nakazującej T. J. rozbiórkę garażu typu "blaszak", na działkach nr [...],[...],[...] i [...] obr. [...] miasto P.. Organ wskazał, że [...] WINB decyzją z dnia [...] lipca 2014r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 2012r, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 2536/14 oddalił skargę T. J. na ww. decyzję. T.J. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2012r. Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniała przeszkoda do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W obiegu prawnym pozostaje bowiem decyzja ostateczna odmawiająca stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Zażalenie od ww. postanowienia złożył T. J.. Dalej organ odwoławczy przytoczył art. 61 a § 1 kpa i wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie wnosi podmiot niebędacy stroną lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Natomiast przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy żądanie wszczęcia takiego postępowania dotyczy decyzji badanej już pod względem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa inną decyzją ostateczną. Taki przypadek miał miejsce w tej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem, jeżeli już raz na żądanie strony wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji, nie można skutecznie jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływali się na inne przyczyny nieważności. Następnie dodał, że decyzja rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego wszczęcie postępowania nieważnościowego w ww. przypadku i wydanie nowej decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę powodowałoby, że decyzja ta sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie wniósł T. J. zarzucając: a) naruszenie obowiązującej procedury w myśl której organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący wybrać i rozpatrzeć materiał dowodowy. Natomiast organ dokonał tylko w sposób wybiórczy uwzględniając tylko te elementy postępowania, które są dla niego korzystne i nie uchybiają PINB. b) niewłaściwe określenie stron postępowania, gdyż skarżący był tylko użytkownikiem obiektu w latach 80-tych, był pracownikiem byłego z-du państwowego [...], a obiekt gospodarczo-garażowy wybudował w ramach umowy o pracę z innymi pracownikami. Zdaniem skarżącego w sprawie były pomijane ważne dowody, które miałyby wpływ przed wydaniem decyzji: całkowite pominięcie właściciela poprzedniego jak i obecnego gruntu, dokumenty z prokuratury, przesłuchanie świadków, dokumenty, które znajdują się w Wydziale Geodezji, Kartografii i Nieruchomości w B.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, stanowiącym podstawę prawną kontrolowanych rozstrzygnięć, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a więc negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania na wstępnym etapie badania wniosku (poprzedzającym właściwe rozpoznanie sprawy) może nastąpić – jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu - z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Jak podkreśla się w orzecznictwie przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym lub gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w takiej sprawie rozstrzygnięcie już zapadło (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2010r. VII SA/Wa 1154/10 (LEX nr 759871). Skoro już raz na żądanie wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie (vide: wyrok WSA z dnia 6 czerwca 2008r. sygn. akt VII SA/Wa 547/08). W postępowaniu nieważnościowym organ badając decyzję w trybie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest bowiem związany wnioskiem strony i wskazanymi przez nią przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji, lecz dokonuje analizy sprawy pod kątem wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W konsekwencji, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca w sposób ostateczny sprawę, której przedmiotem było stwierdzenie nieważności decyzji, to kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii nie może się toczyć i tym samym jest niedopuszczalne. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Według ustaleń organów i Sądu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2012r. - której stwierdzenia nieważności wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016r. domagał się skarżący - była już kontrolowana w trybie nieważnościowym, bowiem [...] WINB decyzją z dnia [...] lipca 2014r., Nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności, a GINB decyzją z dnia [...] września 2014r., znak: [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Ponadto, wymienione decyzje były przedmiotem kontroli WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015r. sygn. akt VII SA/Wa 2536/14 oddalił skargę T. J.. Sąd miał również na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2017r. sygn. akt II OSK 2259/15, oddalił skargę kasacyjną T. J. od ww. wyroku. Należy podzielić argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego także co do tego, że ponowna, kolejna kontrola przedmiotowej decyzji, skutkowałaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, organy orzekały by bowiem w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2010r. VII SA/Wa 1154/10 (lex nr 759871). Sprawa zawisła przed organem na skutek wniosku T. J. z dnia [...] stycznia 2016r. ma charakter tożsamy ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r. Niezależnie zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyroku podzielił stanowisko organu w kwestii adresata decyzji. Z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia, zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.