VII SA/Wa 1219/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę prawa pomocy w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 497/10 i przyznać S. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 18 października 2010 r. S. J. wniósł skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...]. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 lutego 2011 r. odmówiono S. J. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec tego, że skarżący nie wniósł sprzeciwu od opisanego wyżej postanowienia, wywołało ono skutki prawomocnego orzeczenia Sądu. Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 497/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/11 odrzucił skargę S. J. W dniu 12 grudnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, w którym S. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczania kosztów sądowych wynikające z art. 239 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) rozpoznano wniosek skarżącego tylko w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Następnie należy wskazać, że zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać również należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 12 grudnia 2011 r. wynika, iż sytuacja materialna skarżącego zmieniła się, bowiem zmalały dochody skarżącego (1100 zł) w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (1342 zł). Podkreślić również należy, iż obecnie konkubina skarżącego jest bezrobotna. Wskazać należy, że prawo pomocy, uregulowane w art. 243 i przepisach następnych p.p.s.a., może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. To na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się na tyle, aby kwalifikowała się do zmiany postanowienia z dnia 18 lutego 2011 r. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu Sąd miał na uwadze, że wydano postanowienie kończące postępowanie w sprawie i skarżący deklaruje wniesienie skargi kasacyjnej, przy sporządzeniu której obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Biorąc pod uwagę przyjęte stawki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru Sąd uznał, że w tym zakresie zasadne jest ustanowienie dla skarżącego profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.