VII SA/Wa 123/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 123/13. H. B. wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2013r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Wniosek ten rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013r., którym odmówiono H. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawczynię, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Podkreślono, iż wnioskodawczyni nie udzieliła jednoznacznej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 kwietnia 2013r. Nie wskazała bowiem wysokości środków z polisy ubezpieczeniowej, nie podała również wysokości ponoszonych wydatków. Po rozpoznaniu sprzeciwu wnioskodawczyni od ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2013 r. również odmówił H. B. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Trafność powyższego rozstrzygnięcia została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2013r. sygn. akt II OZ 824/13. W piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. (data wpływu do Sądu 22 listopada 2013 r.) skarżąca H. B. ponownie wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W dniu 22 listopada 2013 r. wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku PPF. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazała, że utrzymuje się ze świadczenia jednorazowego (ubezpieczenia na życie ) jaką pozostawił jej zmarły ojciec. Wnioskodawczyni podała, że posiada segment w zabudowie szeregowej w stanie surowym o pow. około 90 m², który stanowi zabezpieczenie roszczeń Urzędu Skarbowego, mieszkanie własnościowe spółdzielcze w którym zamieszkuje o pow. 24,7 m ² oraz dwa mieszkania z własnością hipoteczną o pow. 71 m ² i 74 m ², które stanowią zabezpieczenie roszczeń Urzędu Skarbowego i alimentacyjnych. Zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2013r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o wskazane w nim braki, w szczególności podanie wysokości kwoty polisy ubezpieczeniowej z jakiej się utrzymuje wnioskodawczyni. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 7 lutego 2014r. (data wpływu do Sądu 13 lutego 2014r.) wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na powyższe zarządzenie. Wnioskodawczyni poinformowała, że nie posiada prywatnego konta bankowego, natomiast na koncie firmowym nieistniejącej firmy pomimo, iż jej nie prowadzi, nie są dokonywane żadne obroty. Nadmieniła, że nie mogło zostać ono zamknięte z uwagi na dokonane zajęcia tego rachunku. Z tego też względu nie otrzymuje wydruków bankowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu najmu którejkolwiek z posiadanych nieruchomości. Natomiast w związku z toczącymi się sprawami, nie ma możliwości by wynająć którąś nieruchomość, bo są one zabezpieczeniem roszczeń instytucji rządowych. Skarżąca wyjaśniła, że segment w zabudowie szeregowej jest w stanie surowym a lokale mieszkalne w stanie surowym zamkniętym niewykończonym z dodatkowo nieusuniętymi usterkami. Nadmieniła, że kwestie zasadności i wysokości opłat czynszowych za ww. nieruchomości objęte są postępowaniem sądowym, toczącym się z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej, a sporne ww. roszczenia są zabezpieczone jej majątkiem. Wskazała, że koszty jakie ponosi to opłata za podatek od nieruchomości , w kwocie 128,00 złotych za 2013r., płatna w ratach kwartalnych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie otrzymuje żadnej pomocy od rodziny ani instytucji. Nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej, gdyż przy takiej ilości spraw jakie toczą się w stosunku do niej nie jest w stanie pracować, a ponadto stan zdrowia nie pozwala jej na to. Dodała, że nie posiada żadnego pojazdu mechanicznego. Wnioskodawczyni podała, że wszystkie posiadane przez nią zasoby majątkowe stanowią zabezpieczenie roszczeń Urzędu Skarbowego, bądź są zajęte na poczet egzekucji świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci w kwocie 1.200,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyła nie nie ma faktycznej możliwości dysponowania należącymi do niej składnikami majątku. Wskazała, że na poczet egzekucji świadczeń alimentacyjnych zostały także przejęte należności przysługujące jej z tytułu powierniczego przelewu wierzytelności przysługujących wnioskodawczyni od dłużników jej nieistniejącej już firmy, które powstały w latach 2003 -2005r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż w związku z postępowaniami dotyczącymi dłużników jej nieistniejącej już firmy prowadzone są wobec niej sprawy sądowe, w związku z czym nie może swobodnie dysponować majątkiem, gdyż stanowi on zabezpieczenie tych roszczeń. Wnioskodawczyni podała, że ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem mieszkania tj. opłatę za energię elektryczną w wysokości 32,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 51,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych. Wskazała, że koszt jej niezbędnego utrzymania to 400-500 złotych miesięcznie oraz "pozostałe wydatki związane z jej stanem zdrowia". Wnioskodawczyni dodała, że nie jest w stanie opłacać alimentów, ale stara się przekazywać dzieciom drobne prezenty czy niewielkie sumy pieniędzy w wysokości ok. 100,00 złotych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że ojciec zmarł jakiś czas temu, dlatego polisa jaką otrzymała po jego śmierci i z której się utrzymuje w znacznej części już nie istnieje. Wskazała, że między tym co zostało jej wypłacone a tym co posiada obecnie jest ogromna różnica, bo środki te przez pewien okres były dla niej i są jedynym źródłem utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wniosek wnioskodawczyni jest kolejnym w niniejszej sprawie z tego też względu rozpoznawany został w trybie przepisu art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów umożliwia Sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, zaś Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podnieść należy, że sprawa z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt II OZ 824/13, którym oddalono zażalenie H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 123/13, odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uzasadnienia tegoż postanowienia wynika, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wydatków związanych z jej utrzymaniem ani żadnych dowodów potwierdzających wysokość posiadanych przez nią środków finansowych. Wskazane wyżej postanowienie Sądu z dnia 31 lipca 2013r. należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które na podstawie art. 165 p.p.s.a mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a daje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie, jednak warunkuje i uzależnia ją od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem Sąd dokonuje oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku takiej zmiany do ustalenia, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w zakresie rozpoznawanego wniosku, stwierdzić należy, że skarżąca wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wykazała zatem, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 31 lipca 2013 r. Wskazać należy, iż wnioskodawczyni zarządzeniem z dnia z dnia 11 grudnia 2013r. wezwano do złożenia wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o wskazane w nim wyjaśnień, w szczególności podanie wysokości kwoty polisy ubezpieczeniowej z jakiej się utrzymuje. Skarżąca wprawdzie udzieliła odpowiedzi, na powyższe zarządzenie. Nie wskazała jednak podstawowej informacji niezbędnej do rozpoznania wniosku, mianowicie nie podała wysokości polisy ubezpieczeniowej jaką otrzymała po śmierci ojca i kiedy ją otrzymała. Nadmieniła jedynie, że ojciec zmarł jakiś czas temu, dlatego polisa jaką otrzymała po jego śmierci i z której się utrzymuje w znacznej części już nie istnieje. Wskazała, że między tym co zostało jej wypłacone, a tym co posiada obecnie jest ogromna różnica, bo środki te przez pewien okres były dla niej i są jedynym źródłem utrzymania. Wnioskodawczyni nie podała jednak, jaka konkretnie kwota jej pozostała z polisy ubezpieczeniowej z której się utrzymuje. W postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 3 października 2013r. sygn. akt II OZ 824/13 podkreślił, iż skoro strona skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że utrzymuje się jedynie z "kwoty z polisy ubezpieczeniowej", to na wezwanie Sądu powinna była wykazać w jakiej wysokości jest to kwota i że jest ona niewystarczająca na jednoczesne uiszczenie kosztów postępowania oraz utrzymanie skarżącej. Brak odniesienia się do wezwania Sądu należało potraktować jako niewskazanie, iż dochody i sytuacja życiowa wnioskodawczyni nie pozwalają jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Reasumując stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego w ocenie Sądu brak jest przesłanek do zmiany postanowienia Sądu z dnia 31 lipca 2013r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.